Ắt bhrợ cóh vel đông vêy tước lấh 70% nắc đhanuôr Cadong ắt mamung, đoọng zúp đhanuôr năl gít lấh mơ đợ c’lâng xa’nay, chính sách pháp luật âng Đảng, nhà nước, lâng nắc đhị “c’toọr mắt” đoọng ha c’bhúh công an ooy đắh bh’rợ đhanuôr zư lêy an ninh k’tiếc k’ruung, cr’chăl hanua, công an chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam nắc ơy ra’pặ đoọng cán bộ, chiến sĩ ting pachoom p’rá Cadong. Nâu đoo n’jứah nặc bh’rợ chính trị, cung nặc g’lúh đoọng c’bhúh công an năl gít lấh mơ bh’rợ chính trị, cung nặc g’lúh đoọng c’bhúh công an năl gít lấh mơ j’niêng cr’bưn, pr’hoọm văn hoá âng đhanuôr Cadong.

     Bêl ahay, bêl cắh ơy váih lớp học p’rá Cadong, nắc bhiệc prá xay âng cán bộ chiến sĩ công an lâng đhanuôr Cadong cóh chr’hoong Nam Trà My zr’nắh k’đhạp bhlâng. Lấh mơ nắc bhiệc xay moon đoọng đhanuôr năl gít đắh pháp luật cơnh têêm ngăn c’lâng c’tốch, pazao đoọng p’nanh cha’rắh, râu choom pr’tóh… cung tơợp dưr tơợ cr’noọ n’nắc, nắc tơợ c’xêê 8/2016, Công an chr’hoong lâng trung tâm pachoom bh’rợ tr’nêng chr’hoong Nam Trà My nắc ơy pazưm bhrợ lớp pachoom p’rá Cadong lalay đoọng ha c’bhúh công an. Trung tá Nguyễn Xuân Thìn-Phó trưởng công an chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Bhiệc cán bộ chiến sĩ ting pachoom p’rá Cadong nắc đoọng bhrợ têng bh’rợ chính trị, bhrợ têng bh’rợ k’đươi moon đhanuôr bhrợ têng c’lâng pr’lướt chính sách âng Đảng, pháp luật âng nhà nước, ooy đâu bhrợ têng zâp c’lâng bh’rợ âng công an, đoọng têêm ngăn an ninh chính trị zêl cha’groong zâp apêê mốp lết. tu cơnh đâu, bhiệc pachoom đoọng ha cán bộ chiến sĩ đoọng năl liêm gít, p’rá xa nay liêm buôn ting prá, năl gít cr’noọ cr’niêng, j’niêng cr’bưn âng đhanuôr Cadong.”

    Prá xay lâng zi, cô giáo Hồ Thị Loan Thảo, Giáo viên pachoom p’rá Cadong, trung tâm pachoom bh’rợ tr’nêng Nam Trà My đoọng năl: “Moon zr’nưm apêê anoo chiến sĩ công an ting pachoom cóh đâu liêm ta’níh, p’zay pachoom. Ooy cr’chăl pachoom acu t’bhlâng đoọng đợ râu liêm chr’nắp, ba buôn ting pachoom ha pêê anoo lướt bhrợ têng bh’rợ, đợ p’rá xa’nay liêm tr’đăn bhlâng lâng đhanuôr, choom tr’lưm lâng đhanuôr prá xay liêm choom, lấh mơ nắc lâng apêê đhanuôr cắh choom prá p’rá a’duôn.”

    Tơợ râu bhiệc p’zay pchoom, đh’rứah lâng râu pachoom đoọng âng giáo viên nắc manứih acoon cóh Cadong cóh vel đông lâng lấh mơ nắc bhiệc prá xay trực tiếp xang zâp bêl pachoom, nắc xang lấh 2 c’xêê ting pachoom, nắc lêy k’noọ 100% đợ apêê pachoom nâu ơy choom đọc, xrặ p’rá Cadong. Cung tơợ râu liêm choom prá p’rá Cadong nắc ơy zúp đoọng bấc ha cán bộ chiến sĩ công an chr’hoong đắh bhiệc k’đươi moon đhanuôr Cadong cóh zr’lụ k’coong ch’ngai Nam Trà My dưr váih nắc đhị c’toọr mắt tin đươi liêm chr’nắp âng c’bhúh công an. Trung uý Phan Văn Tuấn-đội an ninh công an chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam moon: “Acu choom prá p’rá âng apêê, acu năl gít j’niêng cr’bưn âng apêê, azi năl gít cr’noọ cr’niêng âng apêê, cr’noọ âng apêê nắc ooy đắh bh’rợ k’đươi moon đhanuôr nắc lêy prá xay liêm buôn lấh lâng âng đơơng đoọng ha zi bấc râu cr’liêng xa’nay chr’nắp, râu chr’nắp nắc apêê kiêng, apêê da’dêr, lấh mơ nắc râu prá xay âng zi chr’nắp đắh bh’rợ zư lêy an ninh k’tiếc k’ruung ooy đắh đhanuôr acoon cóh.”

     Lâng đhanuôr acoon cóh moon zr’nưm, đhanuôr Cadong Nam Trà My moon lalay, nắc bhiệc cán bộ choom prá p’rá acoon cóh, năl gít văn hoá j’niêng cr’bưn âng đhanuôr, nắc apêê chắp lâng tin đươi bhlâng. Tơợ râu chắp nhêr, tin đươi nâu nắc đhanuôr Cadong ơy lêy đợ cán bộ chiến sĩ công an chr’hoong Nam Trà My cơnh k’coon âng đhanuôr cóh vel đông. Nắc đoo bơơn ta lêy nắc râu liêm choom tr’nơợp âng bhiệc pachoom p’rá Cadong lâng nắc pr’đơợ đoọng padưr bh’rợ đhanuôr zư lêy an ninh k’tiếc k’ruung lướt moót liêm đhộ, âng đơơng pr’ắt tr’mung têêm ngăn cóh chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam./.

HỌC TIẾNG CA DONG ĐỂ FIỂU ĐỒNG BÀO HƠN

CTV Tấn Sỹ - Xuân Lam

     Đóng chân trên địa bàn có đến hơn 70% là đồng bào Cadong sinh sống, để giúp đồng bào hiểu rõ những chủ trương, đường lối chính sách pháp luật của Đảng, nhà nước, đồng thời là “tai mắt” cho lực lượng công an trong phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc, thời gian qua, công an huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam đã sắp xếp để cán bộ, chiến sĩ theo học tiếng Cadong. Đây vừa là nhiệm vụ chính trị, cũng vừa là dịp để lực lượng công an hiểu hơn phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa của đồng bào Cadong.

    Trước đây, khi chưa có lớp học tiếng Cadong, thì việc giao tiếp giữa cán bộ chiến sĩ công an với đồng bào Cadong ở huyện Nam Trà My luôn khó khăn. Nhất là việc tuyên truyền cho bà con hiểu về pháp luật như: an toàn giao thông, giao nộp vũ khí, vật liệu nổ... Xuất phát từ thực tế trên, từ tháng 8/2016, Công an huyện và trung tâm dạy nghề huyện Nam Trà My đã phối hợp mở lớp đào tạo tiếng Cadong dành riêng cho lực lượng công an. Trung tá Nguyễn Xuân Thìn-Phó trưởng Công an huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Việc cán bộ chiến sĩ tham gia học tiếng Cadong nhằm mục đích thực hiện nhiệm vụ chính trị, thực hiện công tác vận động quần chúng thực hiện đường lối chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, qua đó thực hiện các biện pháp công an, nhằm mục đích đảm bảo an ninh chính trị phòng ngừa các loại tội phạm. Vì vậy việc học cho cán bộ chiến sĩ để trang bị kiến thức, ngôn ngữ để giao tiếp, nắm được tâm tư nguyện vọng, bản sắc văn hóa của đồng bào Cadong.”

     Trao đổi với chúng tôi, Cô giáo Hồ Thị Loan Thảo, Giáo viên dạy tiếng Cadong, Trung tâm dạy nghề Nam Trà My cho biết: “Nói chung các anh chiến sĩ công an tham gia học ở đây thì rất nhiệt tình, ham học. Trong quá trình dạy tôi rất cố gắng để tìm những từ thích hợp cho các anh đi làm nhiệm vụ những từ nào gần gũi nhất đối với người dân, có thể gặp người dân sẽ trao đổi được, nhất là một số người dân đồng bào không nói được tiếng phổ thông.”

    Từ thái độ chuyên cần, cộng với sự truyền đạt của giáo viên là người đồng bào Cadong bản địa và nhất là việc áp dụng thực tế sau mỗi buổi học, nên sau hơn 2 tháng theo học, gần như 100% quân số của lớp học đã đọc thông, viết thạo ngôn ngữ, chữ viết Cadong. Chính sự thành thạo tiếng Cadong đã giúp ích rất nhiều cho cán bộ chiến sĩ công an huyện trong việc vận động quần chúng tham gia tố giác tội phạm và đã có phần lớn đồng bào Cadong ở vùng cao Nam Trà My trở thành “tai mắt” đáng tin cậy của lực lượng công an. Trung úy Phan Văn Tuấn-Đội An ninh Công an huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam nói: “Mình nói được tiếng của bà con, mình hiểu được phong tục của bà con, mình hiểu được tâm tư nguyện vọng, suy nghĩ của họ thì trong công tác vận động quần chúng bà con sẽ cởi mở hơn và cung cấp cho chúng tôi nhiều thông tin có giá trị. Và  điều quan trọng là họ mến, họ thương, nhất là sự trải lòng của chúng tôi, nên rất quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh tổ quốc trong đồng bào dân tộc thiểu số.”

    Với đồng bào dân tộc thiểu số nói chung, bà con Cadong Nam Trà My nói riêng, thì việc cán bộ biết nói tiếng, am hiểu văn hóa của đồng bào, thì họ rất quý và rất tin. Từ sự quý mến, tin tưởng đó, bà con Cadong đã coi những cán bộ chiến sĩ công an huyện Nam Trà My như người con của dân bản. Đó được coi là thành công ban đầu của việc học tiếng Cadong và là nền tảng để thúc đẩy phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc đi vào chiều sâu, mang lại cuộc sống yên bình ở huyện vùng cao Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam./.