A moó H’Yam Bkrông acoon cóh Ê Đê ắt đhị vel Tơng Jú, chr’val Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc nắc ma nuýh lứch loom lâng bh’rợ taanh n’đoóh  a doóh truyền thống. Cắh muy bhrợ t’váih Hợp tác xã taanh n’đoó a doóh, t’váih bhiệc bhrợ, pa dưr bh’nơơn bh’rợ đoọng ha lấh 100 pân đil cóh zr’lụ, nắc dzợ pa cắh c’rơ bh’rợ âng muy ch’nắc pân đil bhrợ trưởng cr’noon vêy uy tín.

      N’niên lâng dưr pậ tợơ vel bhươl, tu cơnh đếêc nắc a moó H’Yam Bkrông năl ghít pazêng râu zr’nắh k’đháp âng bh’rợ t’taanh n’đoóh a doóh truyền thống âng acoon cóh đay. Tr’mung tr’méh xoọc đâu, xa nập xập ta luôn tr’xăl, bấc ngai cắh dzợ kiêng pa tệêt lâng tr’xâu, tớt taanh n’đoóh a doóh tu cơnh đếêc nắc r’dợ ting bil pất. C’moo 2003, a moó H’Yam k’đươi t’pấh bơr pêê a đhi amoó đhị vel Bông lâng Tơng Jú, chr’val Ea Kao bhrợ t’váih Hợp tác xã taanh n’đoóh a doóh Tơng Bông đoọng pa dưr pa liêm bh’rợ truyền thống âng acoon cóh đay.

     Pazêng t’ngay tợơp bhrợ t’váih, Hợp tác xã lưm bấc râu k’đháp k’ra đắh zên bạc bhrợ têng, pr’đươi bhrợ têng cắh lấh liêm, cắh ơy choom t’pấh bấc ma nuýh câl đươi. Lâng loom pa zay pa dưr bh’rợ truyền thống âng acoon cóh đay, a moó H’Yam Bkrông t’mêê t’pấh zên bạc tợơ apêê nghệ nhân, xang nắc pa choom đoọng ha pêê a đhi a moó cóh hợp tác xã. Bêl vêy t’la n’đoó a doóh liêm lâng taanh bhrợ bấc cơnh nắc a moó dưr k’rang pa cắh, chếêc lêy thị trường pa câl đhị apêê zr’lụ du lịch, hội chợ, triển lãm. A móo H’Yam đoọng năl: “Xọoc tợơp bhrợ têng pr’đươi, apêê cắh lấh kiêng đươi dua, tu- râu muy nắc bh’nơơn, râu bơr nắc taanh bhrợ cắh vêy pa tộc bhrợ bấc cơnh tu cơnh đếêc nắc k’đháp đoọng pa câl, ha dợ lâng râu pa zay cung cơnh loom chắp kiêng bh’rợ truyền thống nắc doó k’pân k’đháp, đhị ooy vêy bhrợ hội chợ vêy tỉnh zúp zooi, vêl bêl tỉnh zúp tước 50% nắc a zi tước pa cắh pr’đươi âng zi bhrợ têng.”

     Tợơ 10  ch’nắc taanh bhrợ xoọc tr’nợơp, tước nâu kêi hợp tác xã ơy vêy 42 ch’nắc lâng 100 hợp đồng gr’hoọt bhrợ ting hân noo, lâng bh’nơơn âng chô zập ch’nắc đhị zập c’xêê nắc 2-3 ức đồng. Nâu đoo nắc bh’nơơn liêm dal bhlầng lâng apêê a đhi a moó ma nuýh Ê Đê, ma k’bhúh ma nuýh tợơ a hay nắc muy năl bhrợ têng ha rêê ha lai đhị Buôn Ma Thuột. Lấh mơ, bhiệc zư đớc lâng pa dưr âng Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Tơng Bông ơy chroi k’rong ooy bhiệc zư lêy bh’rợ truyền thống âng acoon cóh. A móo H’Bluen Niê- muy ch’nắc bhrợ coh Hợp tác xã moon: “A moó H’Yam nắc muy ch’nắc chắp bhlầng bh’rợ tr’nêng âng đay, ắt mamông liêm ta níh lâng zập ngai, pa too pa choom lang p’niên a zi cung ta níh bhlầng. Cóh pr’ắt tr’mông nắc a moó ta luôn k’rang tước a zi, lưm ta moóh ngai ca ay jéh. A zi chắp bhlầng a moó H’Yăm.”

     Bhriêl g’lăng, loom luônh liêm ta níh, vêy trách nhiệm, a moó H’Yăm Bkrông bơơn đhanuôr tin đươi lâng k’dua bhrợ trưởng cr’noon Tơng Jú tợơ bấc c’moo hay. Ting cơnh xay moon âng t’coóh Phạm Văn Trường, Chủ tịch UBND chr’val Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột, a moó H’Yam Bkrông vêy chroi k’rong pậ chr’nắp bhlầng lâng râu tệêm ngăn chính trị, pa dưr kinh tế lâng zư lêy chr’nắp văn hoá acoon cóh đhị vel đong. Vel Tơng Jú vêy lấh 380 pr’loọng lâng lấh 80% nắc ma nuýh acoon cóh Ê Đê, lalăm a hay nắc đhị dưr váih bấc râu căh liêm choom đắh an ninh-chính trị, đợ pr’loọng đong đha rựt dzợ bấc, đhơ cơnh đếêc nắc xoọc đâu dzợ mơ 8 pr’loọng đong đha rựt, chroi k’rong bhiệc pa dưr Ea Kao váih nắc chr’val chuẩn vel bhươl t’mêê tr’nợơp đhị thành phố Buôn Ma Thuột. T’coóh Phạm Văn trường xay moon: “A moó nắc n’jứah bhrợ trưởng cr’noon, n’jứah bhrợ chủ nhiệm hợp tác xã taanh n’đoóh a doóh. Tợơ bấc c’moo cơnh đếêc nắc a moó ơy t’váih bhiệc bhrợ ta luôn đoọng ha đhanuôr cóh đâu. Nắc cơnh chỉ tiêu pr’loọng đong đha rựt dứp 400 r’bhầu đồng/ch’nắc/c’xêê nâu kêi nắc ơy pa dzoọc tước 1,5 ức-3 ức/ch’nắc/c’xêê, cơnh đếêc nâu đoo nắc muy đắh bh’rợ pa xiêr đha rựt đhị vel đong. Đắh c’rơ bh’rợ âng muy ch’nắc pân đil, a moó nắc ma nuýh pân pa chắp pân bhrợ têng lâng pa chô trách nhiệm liêm ta níh râu bh’rợ âng đay. Vel đong cung t’váih pr’đợơ liêm buôn tu nâu đoo nắc zr’lụ đhanuôr acoon cóh a zit a luôn k’rang tước c’lâng t’váih bhiệc bhrợ đoọng  ha đhanuôr, râu choom zúp zooi nắc a zi zúp zooi lứch c’rơ đoọng t’pấh hợp tác xã nâu ting ha dưr lấh mơ.”

     Lâng pazêng bh’nơơn liêm choom cóh bh’rợ pân đil chroi k’rong pa dưr kinh tế, pa xiêr đha rựt đanh mâng, a moó H’Yam Bkrông ơy bơơn Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cher đoọng ch’ner Cúp vàng "Pazưm bhrợ têng tu tr’mung tr’méh ha dưr âng đhanuôr", Huân chương Lao động hạng pêê lâng bấc bằng khen âng Ủy ban nhân dân tỉnh Đắc Lắc, Liên minh hợp tác xã cher đoọng./.

NỮ BUÔN TRƯỞNG Ê ĐÊ GIỮ NGHỀ TRUYỀN THỐNG

     Chị H’Yam Bkrông (dân tộc Ê Đê) ở buôn Tơng Jú, xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc là người có tâm huyết với nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Không chỉ sáng lập ra Hợp tác xã Dệt thổ cẩm, tạo việc làm, tăng thu nhập cho hơn 100 phụ nữ trong vùng, chị còn thể hiện vai trò của một nữ Buôn trưởng có uy tín.

     Sinh ra và lớn lên từ buôn làng nên chị H’Yam Bkrông hiểu rất rõ những thăng trầm nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc mình. Cuộc sống hiện đại, thời trang liên tục thay đổi, nhiều người không còn mặn mà với khung cửi, nghề dệt thổ cẩm vì thế mà mai một dần. Năm 2003, chị H Yam vận động một số chị ở buôn Bông và Tơng Jú, xã Ea Kao lập nên Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Tơng Bông, nhằm khôi phục nghề truyền thống của dân tộc mình.  

    Những ngày mới thành lập, Hợp tác xã gặp nhiều khó khăn về kinh phí hoạt động, sản phẩm còn thô sơ và đơn điệu, chưa được khách hàng quan tâm. Với quyết tâm khôi phục nghề truyền thống của dân tộc mình, chị H’Yam Bkrông vừa vận động nguồn kinh phí hỗ trợ của tỉnh, vừa tìm tòi học hỏi kinh nghiệm nghề dệt thổ cẩm từ các nghệ nhân, rồi truyền dạy cho chị em trong hợp tác xã. Khi có được sản phẩm thổ cẩm tinh xảo, phong phó, đa dạng và nguồn hàng dồi dào, chị lại lo quảng bá tìm kiếm thị trường tiêu thụ ở các khu du lịch, hội chợ, triển lãm. Chị H Yam cho biết: “Lúc đầu sản phẩm mình làm ra khách hàng không thích vì thứ nhất là chất lượng, thứ hai là mẫu mã không đa dạng nên rất khó bán nhưng với sự kiên trì và sự yêu nghề đam mệ nghề nghiệp nên không ngại khó khăn chỗ nào mở hội chợ có lúc tỉnh hỗ trợ có lúc tỉnh chỉ hỗ trợ 50% nhưng mình vẫn cứ đi để sản phẩm của mình có thể đi đến nhiều nơi.”

     Từ 10 xã viên ban đầu, đến nay hợp tác xã đã có 42 xã viên và 100 hợp đồng làm theo mùa vụ, với mức thu nhập mỗi người hàng tháng từ 2- 3 triệu đồng. Đây là nguồn thu nhập đáng kể đối với phụ nữ dân tộc Ê Đê, vốn chỉ quen với canh tác nương rẫy ở ngoại thành Buôn Ma Thuột. Hơn nữa, việc duy trì và phát triển của Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Tơng Bông đã góp phần vào việc giữ gìn nghề truyền thống của dân tộc. Chị H’Bluen Niê – xã viên Họp tác xã nói: “Chị H Yam là một người rất yêu nghề, sống rất tốt, chị rất tận tình chỉ dạy cho những người trẻ bọn em cách dệt vải. Trong cuộc sống chị rất quan tâm đến chi em, tham hỏi động viên khi ốm đau, chia sẻ niềm vui với nhau. Chị em trong buôn rất quý chị H’Yam”.

    Năng nổ, nhiệt tình, có trách nhiệm, chị H’Yam Bkrông đã được bà con tín nhiệm làm Buôn trưởng Buôn Tơng Jú từ nhiều năm qua. Theo đánh giá của ông Phạm Văn Trường, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột, chị H’Yam Bkrông có đóng góp quan trọng đối với sự ổn định chính trị, phát triển kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc ở địa phương. Buôn Tơng Jú có hơn 380 hộ với hơn 80% là người dân tộc Êđê, trước đây là “điểm nóng” về an ninh – chính trị, tỷ lệ hộ nghèo cao, nhưng hiện chỉ còn 8 hộ nghèo, góp phần đưa Ea Kao thành xã đạt chuẩn nông thôn mới đầu tiên ở thành phố Buôn Ma Thuột Ông Phạm Văn Trường đánh giá: “Chị vừa là buôn trưởng vừa là chủ nhiệm hợp tác xã dệt thổ cẩm . Qua nhiều năm như vậy chị đã giải quyết được nhiều công ăn việc làm cho bà con tại chỗ. Ví dụ như tiêu chí hộ nghèo dưới 400 ngàn/ người/tháng thế nhưng một khẩu duy trì được ngành nghề truyền thống đảm bảo được 1,5 triệu – 3 triệu/ tháng như vậy đây cũng là vấn đề xóa đói giảm nghèo địa bàn 1 phần. Về vai trò người phụ nữ chị là người dám nghĩ dám làm dám chịu trách nhiệm với địa phương. Địa phương cũng tạo điều kiện bởi đây là vùng đồng bào dân tộc thiểu số nên chúng tôi cũng quan tâm tạo điều kiện có kênh gì tạo việc làm vốn hỗ trợ gì đấy chúng tôi cũng có phần ưu tiên để kích cầu cho hợp tác xã này ngày một đi lên.”

    Với những thành tích xuất sắc trong phong trào phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, chị H’Yam Bkrông đã được Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tặng giải thưởng Cúp vàng "Hợp tác vì cộng đồng thịnh vượng", Huân chương Lao động hạng Ba và nhiều bằng khen do Ủy ban nhân dân tỉnh Đắc Lắc, Liên minh hợp tác xã trao tặng./.