Xoọc đâu, pân đil prang k’tiếc bhrợ c’la lấh 100 r’bhâu doanh nghiệp, bơơn dâng mơ 20% pa zêng doanh nghiệp. Hội Liên hiệp pân đil Việt Nam t’bhlâng bơơn cr’noọ xa nay tước 2020, vêy dâng 35% pa zêng doanh nghiệp âng pân đil bhrợ c’la. N’đhơ cơnh đêếc, đoọng mặ bơơn cr’noọ cr’niêng n’nâu, choom vêy đợ chính sách zooi đoọng liêm ghít lấh ha doanh nghiệp pân đil. Lê Thơm, PV Đài P’rá Việt Nam xay moon ooy râu đâu:

          Liêm glặp lâng plêêng k’tiếc Bình Thuận, p’lêê thanh long r’dợ dưr váih thu nhập bha lâng âng đha nuôr cóh đâu. N’đhơ cơnh đêếc, âi vêy cr’chăl p’lêê thanh long ta luôn ha tộ chr’nắp bhrợ ha đha nuôr nắc pa câl đệ c’rơ pa bhrợ âng đay, vêy ngai nắc lơi jợ bhrợ ha ngai công ca ay loom. Ca er ma nứih bhrợ têng vel đong đay, ava Lê Nguyện, Giám đốc Hợp tác xã thanh long Hàm Đức, tỉnh Bình Thuận âi ha dưr đớc bh’rợ kỹ sư xây dựng đoọng đh’rứah lâng đha nuôr chơớc lêy c’lâng bh’rợ bhrợ têng thanh long dưr váih a lắc lâng đợ bh’nơơn choom đớc đanh, ha dưr dal chr’nắp âng thanh long. N’đhơ cắh âi vêy kinh nghiệm cóh bhrợ têng ha rêê đhuốch, n’đhơ cơnh đêếc, dự án âng ava bơơn đha nuôr bhrợ têng lứch loom. Za nươr ooy pr’đơợ bhrợ a lắc ty đanh, a va Nguyện lâng apêê xã viên nắc pa chắp ch’mêệt bhrợ lêy a lắc tơợ p’lêê thanh long. Quy trình bhrợ a lắc doó k’đháp, n’đhơ cơnh đêếc đoọng vêy đợ chai a lắc yêm lâng liêm nắc pa bhlâng zr’nắh xr’dô lâng k’đháp k’ra cắh năl mơ âng ava lâng hợp tác xã âi c’lấh. ava Lê Nguyện xay trúih cớ:

              Tơợ muy kỹ sư bê tông cốt thép dzang bhrợ ha rêê đhuốch nắc khoa học chr’nắp, bh’rợ đớp bhrợ z’zăng k’đháp. Tu cơnh đêếc acu bhrợ  tr’xin ting bhr’dzang. Moon bhlâng tước nâu câi a zi cắh âi yêm loom ooy bh’nơơn âng zi. A zi xay moon cr’noọ xa nay nắc ta luôn cắh đoọng a đay yêm loom lâng chất lượng bh’nơơn, ta luôn bhrợ bhr’lậ ng’cơnh choom đoọng ting t’ngay ting yêm lấh nắc acoon bhuông âng đay lướt ch’ngai vêy choom mặ mâng đanh.

         Zấp ngai pân đil tơợp bhrợ cha buôn lum zr’nắh k’đháp la lay cơnh, cơnh lâng rơơm kiêng đơơng âng đợ ch’nayêm tước lâng ma nứih đươi dua, a moó Phạm Phương Thảo cóh thành phố Hồ Chí Minh ặt k’rong cr’noọ cr’niêng ooy apêê bh’nơơn liêm yêm têêm cơnh lâng cr’noọ xa nay 5 doó: doó phân bón hóa học, doó z’nươu zư lêy chr’nóh, doó vêy chất đơớh pậ, doó hóa chất zư đớc lâng doó vêy m’ma tr’xăl gen. c’moo 2013, a moó Thảo tơợp bhrợ cha lâng cử hàng k’tứi muy pa câl apêê bh’nơơn hữu cơ n’đhang lum bấc zr’nắh k’đháp tu đợ t’mooi hắt, ma nứih đươi dua cắh âi mâng loom ooy chất lượng bh’nơơn hữu cơ. A moó quyết định vặ đhăm k’tiếc bhứah k’noọ 2 ha đoọng k’rong bhrợ bhươn a tông chóh bhơi r’véh hữu cơ. N’đhơ cơnh đêếc zr’nắh k’đháp n’đắh zên  bhrợ bhr’lậ k’tiếc lâng c’bhúh zên đươi dua n’lơơng bhrợ ha moó Phạm Phương Thảo nắc pa câl đong, vặ zên… cơnh lâng râu t’bhlâng cắh đhêy ặt, xang 3 c’moo, cr’noọ cr’niêng bhrợ têng bhơi r’véh hữu cơ âi dưr váih la lua, a moó Phạm Thị Phương Thảo dưr váih giám đốc Công ty cổ phần thương mại- dịch vụ hân noo, đơn vị đươi dua bhươn a tông hữu cơ Organica. A moó Phạm Phương Thảo xay moon:

            Acu choom pa câl pr’đươi ha pr’zớc chr’ớh âng cu tu râu mâng loom n’đhơ cơnh đêếc kiêng pa câl pr’đươi âng cu ha zấp ngai n’lơơng cóh prangk’tiếc nắc bêl đêếc cắh muy vêy mâng loom nắc choom. Tu cơnh đêếc, nâu câi nắc choom bơơn lêy ting t’ngay ting bấc t’mooi đươi dua lấh đoọng đợ ma nứih bhrợ têng k’rêêm loom lấh lâng bh’rợ âng đay xoọc bhrợ.

            Ting pa chắp ch’mêệtlêy âng Hội Liên hiệp pân đil Việt Nam, vêy 4 râu k’đháp cơnh lâng pân đil cóh bh’rợ tơợp bhrợ cha lâng kinh doanh. Pa bhlâng nắc cóh tr’xăl pr’chắp âng xã hội âng pr’loọng đong lâng âng c’la ma nứih pân đil ooy c’lâng bơơn ting pấh kinh doanh; pân đil bhrợ têng quy mô pr’loọng đong hắt bhlâng vêy cr’noọ bhrợ têng hàng hóa quy mô ga mắc. lấh đhị đêếc nắc zr’nắh k’đháp bơơn đươi dua lâng pr’đơợ, xa nay ooy thị trường lâng bơơn ha dưr dal c’năl; ting pấh xúc tiến thương mại… Trung ương Hội Liên hiệp pân đil Việt Nam xoọc bhrợ pa dưr đề án “ Zooi đoọng pân đil tơợp bhrợ cha cr’chăl 2017-2027” pa cắh Chính phủ ơơi đoọng, nắc đoọng tước c’moo 2020 vêy 35% đợ doanh nghiệp âng pân đil bhrợ c’la cóh pa zêng lấh muy ức doanh nghiệp âng prang k’tiếc. p’căn Nguyễn Thị Tuyết, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp pân đil Việt Nam đoọng năl:

              Azi xay moon cr’noọ xa nay cóh cr’chăl 5 c’moo ha y nắc azi t’bhlâng zooi đoọng nắc đoọng bơơn bhrợ t’váih 300 hợp tác xã. T’piing lâng prang k’tiếc ăncs cắh u ga mắc, n’đhang đoọng bơơn bhrợ công lum bấc zr’nắh k’đháp, choom moọt bhrợ âng pa zêng hệ thống chính trị cóh vel đong lâng râu t’bhlâng cán bộ hội apêê cấp, zooi động, xơợng bhrợ cr’noọ cr’niêng bhrợ t’váih. Đh’rứah lâng zooi đoọng ha dưr dal z’hai tr’zêêng ha doanh nghiệp t’mêê bhrợ t’váih; bhrợ pa dưr lang pa dưr apêê bh’rợ p’têệt pa zum, pa dưr mạng lưới xúc tiến thương mại. Nâu đoo nắc râu chr’nắp cóh zooi đoọng ha đhi a moó.

             Pân đil xoọc đâu cắh muy p’zay zư x’mir lêy pr’loọng đong nắc ting t’ngay ting pấh liêm choom cóh bh’rợ xã hội. Cóh đêếc, đhêêng n’đắh bh’rợ kinh tế, bấc doanh nghiệp âng pân đil brhợ c’la xoọc bhrợ t’váih k’ức bh’rợ tr’nêng lâng chroi đoọng ooy râu pa dưr za zum kinh tế- xã hội âng k’tiếc k’ruung./.

PHỤ NỮ KHỞI NGHIỆP, CẦN ĐƯỢC HỖ TRỢ

          Hiện nay, phụ nữ cả nước làm chủ hơn 100 nghìn doanh nghiệp, chiếm tương ứng hơn 20% tổng số doanh nghiệp. Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu đến năm 2020, sẽ có 35% số doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần những chính sách hỗ trợ cụ thể hơn cho doanh nghiệp nữ. Lê Thơm, PV Đài TNVN đề cập nội dung này:

               Phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu Bình Thuận, quả thanh long dần trở thành thu nhập chính của người dân nơi đây. Tuy nhiên, đã có giai đoạn quả thanh long liên tục rớt giá khiến nông dân phải bán rẻ sức lao động của mình, thậm chí là đổ bỏ khiến ai cũng xót xa. Thương người nông dân quê mình một nắng hai sương, bà Lê Nguyện, Giám đốc Hợp tác xã thanh long Hàm Đức, tỉnh Bình Thuận đã gác lại công việc kỹ sư xây dựng để cùng bà con tìm ra giải pháp chế biến thanh long thành rượu và những sản phẩm để lâu được, nâng cao giá trị của thanh long. Mặc dù chưa có kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp, nhưng dự án của bà được người dân nhiệt tình ủng hộ. Dựa vào công thức làm rượu cổ truyền, bà Nguyện và các xã viên tự nghiên cứu và thử nghiệm công thức làm rượu từ trái thanh long. Quy trình làm rượu không khó, nhưng để có những chai rượu ngọt dịu và đẹp mắt là vô số lần thất bại và những khó khăn mà bà và hợp tác xã phải trải qua. Bà Lê Nguyện kể lại:

            “Từ một kỹ sư bê tông cốt thép chuyển sang làm nông nghiệp thì khoa học quan trọng, việc tiếp cận hơi khó khăn. Nên chúng tôi làm dần từng bước. Thật ra đến hôm nay chúng tôi chưa hài lòng về sản phẩm của mình. Chúng tôi đặt ra tiêu chí là luôn luôn không cho phép mình hài lòng với chất lượng sản phẩm, luôn phải cải tiến làm sao cho ngày càng ngon hơn thì con thuyền mình ra khơi mới vững chắc được, lâu dài được”.

           Mỗi phụ nữ khởi nghiệp lại gặp khó khăn khác nhau, với mong muốn cung cấp nguồn thực phẩm sạch đến với người tiêu dùng, chị Phạm Phương Thảo ở thành phố Hồ Chí Minh ấp ủ dự định về những sản phẩm hoàn toàn sạch với tiêu chí 5 không: không phân bón hóa học, không thuốc bảo vệ thực vật, không chất kích thích tăng trưởng, không hóa chất bảo quản và không giống biến đổi gen. Năm 2013, chị Thảo khởi nghiệp với cửa hàng nhỏ chuyên bán các sản phẩm hữu cơ nhưng gặp nhiều khó khăn vì lượng khách ít, người tiêu dùng chưa tin tưởng về chất lượng sản phẩm hữu cơ. Chị quyết định thuê mảnh đất rộng gần 2 ha để đầu tư làm trang trại trồng rau hữu cơ. Nhưng khó khăn về vốn để cải tạo đất và hàng loạt những chi phí khác khiến chị Phạm Phương Thảo phải bán nhà, vay nợ... Với những nỗ lực không ngừng, sau 3 năm, giấc mơ sản xuất rau hữu cơ đã thành sự thực, chị Phạm Thị Phương Thảo trở thành giám đốc Công ty cổ phần thương mại - dịch vụ mùa, đơn vị sở hữu trang trại hữu cơ Organica. Chị Phạm Phương Thảo chia sẻ:

            “Mình có thể bán hàng cho bạn bè của mình bởi niềm tin nhưng mình muốn bán hàng của mình cho tất cả những người khác ở khắp cả nước thì lúc đó không chỉ có niềm tin là được. Vì vậy, bây giờ việc phải tìm được ngày càng nhiều khách hàng tiêu thụ hơn để những người nông dân yên tâm hơn, yên lòng hơn với việc mình đang kinh doanh”.

           Theo nghiên cứu của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, có 4 trở ngại với phụ nữ trong khởi nghiệp và kinh doanh. Nhất là trong thay đổi nhận thức của xã hội của gia đình và của chính bản thân người phụ nữ về cơ hội khi tham gia kinh doanh; Phụ nữ sản xuất quy mô hộ gia đình ít có ý tưởng sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Bên cạnh đó là khó khăn tiếp cận nguồn lực, thông tin về thị trường và cơ hội nâng cao kiến thức; tham gia xúc tiến thương mại... Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam đang xây dựng đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017 – 2027” trình Chính phủ phê duyệt, nhằm mục tiêu tới năm 2020 sẽ có 35% số doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ trong tổng số hơn một triệu doanh nghiệp của cả nước. Bà Nguyễn Thị Tuyết, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam cho biết:

          “Chúng tôi đưa ra chỉ tiêu trong giai đoạn 5 năm tới thì chúng tôi cố gắng hỗ trợ để thành lập được 300 hợp tác xã. So với toàn quốc thì không lớn nhưng để làm được cũng nhiều khó khăn, cần vào cuộc của cả hệ thống chính trị ở địa phương và bản thân sự nỗ lực cán bộ hội các cấp, hỗ trợ, hiện thực hóa ý tưởng sáng tạo. Đồng thời, hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp mới thành lập; xây dựng và phát triển các hoạt động liên kết, phát triển mạng lưới xúc tiến thương mại. Đây là điểm rất quan trọng hỗ trợ chị em phụ nữ”.

           Phụ nữ thời hiện đại không chỉ chăm lo việc gia đình mà ngày càng tham gia có hiệu quả trong công tác xã hội. Trong đó, riêng lĩnh vực kinh tế, những doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ đang tạo ra hàng triệu việc làm và đóng góp vào sự phát triển chung kinh tế - xã hội của đất nước./.