Pay zên bấc đhị tợơp c’moo học nắc bh’rợ ếêh râu t‘mêê, bấc ngai moon nắc cơnh bh’rợ “ tước t’ngay nắc đơơng đoọng”. Tợơ bấc c’moo hay, n’đhơ ngành chức năng ơy vêy bấc bha ar xrắ xay moon ghít pazêng râu zên âng nhà trường k’dua đoọng lâng vêy lêy cha mệêt, ha dợ đhr’năng pay bấc râu zên nắc dzợ ặt váih p’lớơp đắh c’lâng moon tự đoọng, “ gr’hoọt” cắh cợ “đhanuôr pay đoọng”. Hâu tu ngành giáo dục k’đháp trứah bhlếh lơi đoọng pay bấc râu zên nâu đhị đanh đươnh cóh cr’chăl a hay.

     T’ngay 11/9, Ủy ban nhân dân chr’hoong Thuỷ Nguyên, thành phố Hải Phòng ơy pa cắh quyết định pa đhêy bh’rợ lâng t’coóh Nguyễn Hữu Đạt, Hiệu trưởng trường THCS Minh Tân tu nhà trường pay bấc râu zên lấh mơ quy định. Lalăm đếêc, cóh diễn đàn xã hội n’léh cha nụp chụp xay moon đợ râu zên pay đhị tợơp c’moo học bơơn xrắ nắc âng Trường THCS Minh Tân pazêng 20 râu zên lâng pazêng đợ zên nắc lấh 9 ức đồng. Tợơ lêy cha mệêt đoọng lêy nắc vêy 18 râu zên mr’cơnh lâng cóh 20 râu zên âng bha ar xay moon cóh mạng xã hội. Ha dợ đhị trường Tiểu học Đặng Cương, chr’hoong An Dương, thành phố Hải Phòng, c’moo học 2017-2018 apêê a conh căn học sinh cung xay moon nắc đoọng bấc râu zên đhị tợơp c’moo học t’mêê. Ghít nắc, lâng học sinh lớp 1 apêê đoọng 14 râu zên cơnh: zooi đoọng câl pr’đươi pr’dua lâng câu lạc bộ cha noọng 2 ức 650 r’bhầu đồng; sách giáo khoa 805 r’bhầu đồng; pa choom cơnh ặt ma mông 1 ức đồng zập c’moo; P’rá Anh 2 ức đồng… lâng bấc râu zên ta pay lơơng, k’rong pazêng nắc đợ zên dzoóc lấh 10 ức đồng zập cha nắc học sinh. Lâng học sinh lớp 4 lâng lớp 5, zập râu zên pay đhị tợơp c’moo học cung dzoóc lấh 6 ức đồng lâng apêê đợ zên pay cơnh: ting pấh pa choom cơnh râu liêm t’mêê lâng râu pa choom lấh mơ giờ học cóh lớp; cơnh ặt ma mông; tạp chí, lao động, zư lêy zúp zooi chuyên môn, t’bấc giờ pa choom; sinh hoạt cha noọng… Pa căn Nguyyễn Thị Nhiệm, căn âng muy học sinh trường Tiểu học Đặng Cương grơơ loom moon:“Zên chuyên đề 560 r’bhầu âng muy c’moo học nắc cắh năl chuyên đề n’hau. Cô giáo moon nắc Bộ giáo dục-Đào tạo cắh ơy xay moon, nâu kêi nắc pay cơnh đếêc xang nắc Bộ xay bhrợ t’tun, nâu kêi nắc pay zên cơnh đếêc. Ha dợ ting pấh pa choom, k’đươi apêê p’niên đoọng 650 r’bhầu đồng ha dợ nắc tước bêl apêê p’niên ting pấh nắc dzợ pay zên âng zập cha nắc p’niên 170 r’bhầu đồng dzợ đoọng t’ngay lướt n’nặc. Acu cắh ơy vêy zên, nắc tợơp đoọng 2 ức a năm, vêy ký ooy bha ar âng cô giáo nắc ơy đoọng 2 ức đồng.”

      Lấh mơ apêê râu zên crêê tước học tập, lấh 800 học sinh âng Trường Tiểu học Đặng Cương dzợ lêy nắc đoọng pa xoọng zên cơnh: zooi đoọng khai giảng 50 r’bhầu đồng, zooi đoọng ha pêê t’ngay bhiệc bhan ga mắc nắc 100 r’bhầu đồng, pa liêm tang trường nắc 100 r’bhầu đồng lâng zập râu zên tước lưm ta moóh, phong trào, zên khen thưởng… N’đhơ bấc râu zên chroi k’rong âng trường cắh vêy cóh quy định, ha dợ pa căn Lê Thị Thu Thuỷ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đặng Cương, chr’hoong An Dương, thành phố Hải Phòng nắc moon, trường nắc pay đoọng đăh Trung tâm p’rá Anh, Trung tâm pa choom cơnh ặt ma mông lâng k’bhúh apêê aconh căn học sinh:“ Nhà trường t’mêê bơơn pa zao muy zr’lụ đong t’mêê, pazêng vêy 6 phòng học lâng 1 phòng hội trường, cung vêy c’lâng bh’rợ đươi dua zr’lụ đong nắc đoo đoọng hapêê học sinh lớp 1 đươi dua cóh pazêng khoá học. Bêl ơy đớp râu pa zao đoọng nắc cắh ơy vêy điện, cung cắh ơy vêy pr’đươi pr’dua học tập cơnh bảng, pa pan giáo viên lâng học sinh… Nhà trường vêy zước râu boóp p’rá âng aconh căn học sinh lâng k’đươi apêê zúp zooi muy đăh k’rong câl pr’đươi pr’dua đoọng ha pêê phòng học tệêm ngăn đoọng ha pêê p’niên moọt học đhị tợơp c’moo học t’mêê. Aconh căn học sinh tự zooi zúp, lâng pazêng ma nuýh ting zooi đoọng nắc vêy đơn lâng nhà trường nắc vêy đớp pay.”

      Cóh bh’rợ moon “tự nguỵên” chrooi đoọng, apêê aconh học sinh đoọng năl zêng nắc đoọng ặt đhị đhr’năng cắh choom cắh ting đoọng tu k’rang tước bh’rợ học hành âng acoon đhi đay. Pazêng đợ zên k’rong pay cắh ta níh nâu đhị Trường Tiểu h ọc Đặng Cương nắc ếêh râu muy a năm ha dợ nắc c’moo học 2017-2018, bấc trường đhị apêê vel đong lơơng cung pa cắh bấc râu zên lêy pay cơnh pay zên cơ sở vật chất, zên r’lắp điều hoà, zúp zooi tự nguyện, zên học pa xoọng…. lâng pazêng đợ zên zập học sinh lêy pay đoọng nắc tước bơr pêê ức đồng. Pazêng đợ zên pay đoọng nâu n’đhơ m’bứi cắh cợ bấc zêng ta moon nắc “tự nguyện” cắh cợ “xã hội hoá” âng k’bhúh aconh căn học sinh k’đhợơng bhrợ, nhà trường nắc muy đương pay đoọng zên a năm. T’coóh Nguyễn Viết Cẩn, Trưởng phòng Kế hoạch Tài chính, Sở giáo dục lâng Đào tạo Hà Nội moon, bơr pêê trường xoọc đươi dua c’lâng xa nay “xã hội hoá” đoọng pa cắh bấc râu zên ting c’lâng bh’rợ nắc tự nguyện, moon nắc âng k’bhúh aconh căn học sinh n’đhơ Bộ giáo dục lâng Đào tạo ơy vêy apêê quy định ghít bhlầng:“ Apêê đơn vị xoọc pa chắp lết đắh apêê xa nay pay zên cóh nhà trường. Apêê aconh căn học sinh doó ting đoọng zên râu rị dzợ đoọng câl pr’đươi pr’dua cóh nhà trường, nắc đoo bh’rợ âng nhà nước, âng hiệu trưởng nhà trường. Đhơ cơnh đếêc nắc cóh đhr’năng bêl bhrợ têng, vêy pazêng bh’rợ cơh bán trú, cha đhâng nắc bơơn ta bhrợ têng cơnh quy trình âng gr’hoọt moon. Vêy pazêng tu bhiệc pr’hân đoọng ha bh’rợ pa liêm pa crêê, bhrợ têng ha dợ cóh zên bạc âng nhà nước cắh ơy loon nắc bhrợ têng cơnh quy trình 4 c’nặt âng quy trình gr’hoọt.”

      Ting cơnh quy định âng Bộ Giáo dục lâng Đào tạo, apêê aconh căn học sinh nắc lêy  đoọng 2 râu zên k’đươi, nắc đoo zên học ( apêê tiểu học nắc doó đoọng zên nâu), zên học bán trú lâng apêê trường pa choom 2 chu cóh zập t’ngay lâng Bảo hiểm y tế ( ting cơnh quy định âng Luật Bảo hiểm y tế, âng apêê trường pay đoọng.

       Cóh đếêc, pazêng đợ zên pay nâu zêng bơơn ta moon nắc ting cơnh kiêng dua âng k’bhúh aconh căn học sinh tu cơnh đếêc nắc ngành chức năng k’đháp đoọng lêy bhrợ, trứah bhlếh lơi n’đoo trường bhrợ lết. Bêl aconh căn học sinh xay moon cắh đươi xợơng, ngành chức năng lêy cha mệêt lâng moon x’rịa pazêng đợ zên pay cắh crêê cơnh quy định, k’đươi moon apêê trường nắc pa chô cớ đợ zên ơy pay, ha dợ nắc c’moo t’tun cung dzợ pay zên cơnh đếêc bơơn ta đớc lâng đh’nớc lơơng nắc pay zên ting cơnh c’lâng ta moon nắc “tự nguyện”, “xã hội hoá”. Râu đâu đoọng lêy, đh’rứah lâng râu k’đhợơng lêy, k’đươi moon rợơng nhâm âng ngành chức năng, apêê aconh căn học sinh cung lêy pa ghít zêl lơi đhr’năng pay bấc râu zên cơnh đếêc, lêy oó ting đoọng đợ zên lấh mơ quy định, tợơ đếêc nắc bhrợ váih môi trường dân chủ, xay moon zập ngai năl cóh trường học./.

Lạm thu đầu năm học:

Chuyện không mới nhưng khó giải quyết

                                                                     (Minh Hường)

      Lạm thu đầu năm học- là câu chuyện không mới, được nhiều người ví như việc “đến hẹn lại lên”. Từ nhiều năm qua, dù ngành chức năng đã có nhiều văn bản quy định rõ những khoản nhà trường được thu và có kiểm tra, giám sát, nhưng tình trạng lạm thu vẫn tái diễn núp dưới tên gọi “tự nguyện”, “thỏa thuận” hoặc “xã hội hóa”.

     Ngày 11/9, Ủy ban nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng đã ra quyết định đình chỉ công tác đối với ông Nguyễn Hữu Đạt, Hiệu trưởng Trường THCS Minh Tân vì nhà trường có nhiều khoản thu ngoài quy định. Trước đó, trên mạng xã hội xuất hiện ảnh chụp thông báo các khoản thu đầu năm được ghi là của Trường THCS Minh Tân gồm 20 khoản với tổng số tiền hơn 9 triệu đồng. Qua kiểm tra cho thấy có 18 khoản thu trùng khớp trong 20 khoản của tờ thông báo trên mạng xã hội. Còn tại trường Tiểu học Đặng Cương, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng, năm học này các phụ huynh cũng kêu than về các loại phí phải đóng đầu năm học. Cụ thể, đối với học sinh lớp 1, các phụ huynh phải đóng 14 khoản tiền như: ủng hộ cơ sở vật chất và câu lạc bộ hè 2 triệu 650 nghìn đồng; sách giáo khoa 805 nghìn đồng; kỹ năng sống 1 triệu đồng /1 năm; Tiếng Anh 2 triệu đồng... và nhiều khoản thu khác với tổng cộng là hơn 10 triệu đồng /1 học sinh. Với học sinh lớp 4 và lớp 5, các loại phí đầu năm học cũng lên tới 6 triệu đồng với nhiều khoản thu như: trải nghiệm sáng tạo cộng với hoạt động ngoài giờ; kỹ năng sống; tạp phí, lao động, bảo vệ hỗ trợ chuyên môn, tăng giờ; sinh hoạt hè... Bà Nguyễn Thị Nhiệm, phụ huynh học sinh trường Tiểu học Đặng Cương bức xúc nói: “Tiền chuyên đề 560 nghìn của một năm thì chả biết chuyên đề gì. Cô giáo bảo là Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa triển khai, bây giờ cứ thu như vậy rồi Bộ triển khai sau, bây giờ cứ thu như thế. Còn trải nghiệm, bắt các cháu đóng 640 nghìn nhưng đến khi các cháu đi thì lại thu của các cháu là mỗi cháu đóng thêm 170 nghìn nữa cho cuộc đi hôm đấy. Tôi chưa có tiền, chỉ mới đóng tạm ứng 2 triệu, có ký vào quyển sổ của cô giáo là đã đóng 2 triệu thì mình ký tên mình vào thôi.”

       Ngoài các loại tiền liên quan đến học tập, hơn 800 học sinh của Trường Tiểu học Đặng Cương còn phải nộp thêm các khoản như: ủng hộ khai giảng 50 nghìn đồng, ủng hộ các ngày lễ lớn 100 nghìn đồng, trang trí tu sửa khuôn viên 100 nghìn đồng và các khoản tiền thăm hỏi, phong trào, tiền khen thưởng... Dù nhiều khoản đóng góp của trường không có trong quy định, nhưng bà Lê Thị Thu Thủy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đặng Cương, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng lại cho rằng, trường chỉ thu hộ cho phía Trung tâm tiếng Anh, Trung tâm dạy kỹ năng sống và Hội phụ huynh học sinh:  “Nhà trường có xin ý kiến phụ huynh và vận động cha mẹ học sinh giúp đỡ để đầu tư trang thiết bị cho các phòng học đảm bảo cho các con có phòng học bước vào năm học mới. Phụ huynh tự nguyện ủng hộ, và những người tự nguyện ủng hộ phải có đơn thì nhà trường mới nhận.”

      Trên danh nghĩa là “tự nguyện” đóng góp, các phụ huynh học sinh cho biết đều bị đưa vào thế không thể không ủng hộ tiền do lo ngại ảnh hưởng đến việc học của con. Những khoản thu vô lý ở Trường Tiểu học Đặng Cương không phải là cá biệt mà năm học 2017-2018, nhiều trường ở các địa phương khác cũng đưa ra các khoản thu vô tội vạ như thu tiền cơ sở vật chất, tiền lắp điều hòa, hỗ trợ tự nguyện, tiền học thêm... với tổng số tiền mỗi học sinh phải nộp lên tới vài triệu đồng. Ông Nguyễn Viết Cẩn, Trưởng phòng Kế hoạch Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho rằng, một số trường đang lợi dụng chủ trương “xã hội hóa” để đưa ra nhiều danh mục đóng góp theo hình thức tự nguyện, núp bóng Hội phụ huynh học sinh dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có các quy định rất rõ ràng: “Các đơn vị đang hiểu sai về các nội dung thu trong nhà trường. Các bậc cha mẹ học sinh không phải tham gia việc đóng góp để mua sắm sửa chữa trong nhà trường, mà đó là trách nhiệm của nhà nước, của hiệu trưởng nhà trường. Tuy nhiên thì trong quá trình khi thực hiện, có những hoạt động như vấn đề bán trú, vấn đề ăn trưa thì được thực hiện theo quy trình của thỏa thuận. Có những việc về cấp thiết cho việc sửa chữa, xây dựng mà trong ngân sách chưa kịp thời thì phải làm theo quy trình 4 bước của quy trình thỏa thuận.”

      Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các phụ huynh chỉ đóng góp 2 khoản bắt buộc là học phí (trừ bậc tiểu học được miễn học phí), tiền học bán trú đối với các trường dạy 2 buổi/ngày và Bảo hiểm y tế (theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế, do các trường đứng ra thu hộ. Trong khi đó, những khoản thu này đều được cho là theo ý nguyện của Hội phụ huynh học sinh nên ngành chức năng rất khó xử lý các trường vi phạm. Khi phụ huynh phản đối, ngành chức năng kiểm tra và kết luận những khoản thu không đúng quy định, yêu cầu các trường phải trả lại nhưng ngay năm sau vẫn các khoản thu đó được đặt tên khác “mỹ miều” dưới danh nghĩa “tự nguyện”, “xã hội hóa. Điều này cho thấy, cùng với sự quản lý, chỉ đạo quyết liệt của ngành chức năng, các phụ huynh cũng cần kiên quyết đấu tranh với tình trạng lạm thu, kiên quyết không đóng góp các khoản thu ngoài quy định, từ đó mới có thể tạo ra môi trường dân chủ, công khai, minh bạch trong trường học./.