Dự án zr’lụ du lịch cao cấp New City Việt Nam bơơn Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Yên đoọng bha ar chứng nhận k’rong bhrợ têng tợơ t’ngay 9/9/2014, xay bhrợ đhị chr’val An Phú, thành phố Tuy Hoà. Dự án vêy pazêng đhăm bhứah lấh 122ha, cóh đếêc k’tiếc crâng gmrâng mơ 115ha xoọc nắc ơy col pa hư k’nặ lứch. Apêê đơn vị bhrợ têng xoọc ủi, pa liêm k’tiếc, bhậ k’tiếc t’váh cơnh bôl đoọng chóh bhơi bhrợ tang golf. Bấc zr’lụ k’tiếc cắh râu ta bhrợ têng bơơn pếch chóh t’nol bhrợ khách sạn. Lalăm a hay, zr’lụ crâng dương truíh biển nâu bơơn lêy nắc cơnh “t’la xoóh t’viêng” âng thành phố Tuy Hoà, nắc đhị zư lêy apêê zr’lụ đhanuôr ắt ma mông cung cơnh bãi biển du lịch Long Thuỷ. Zr’lụ crâng nâu bơơn đhanuôr chr’val An Phú lơi bấc c’rơ g’lếêh chóh, k’rang lêy. T’coóh Nguyễn Văn Phú, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đông An Phú, chr’val An Phú, thành phố Tuy Hoà k’rang: “Nâu đoo nắc c’lâng bh’rợ âng tỉnh nắc đhanuôr cung cắh pân zêl cha groong. Chr’val An Phú nắc chr’val đha rựt, toor biển, nbêl pa hư crâng nắc crêê tước râu căh liêm âng môi trường. Boo tước nắc đhí k’rơ bhlầng. P’răng nắc goóh gooi, bhrợ ruộng 2 hân noo nắc ta bhúch đác, cha noọng xợơt. Xăl t’nơơm chóh nắc cắh vêy t’nơơm lơơng. Cắh zập đác pa bhlầng. nâu kêi pa hư lứch.”

       Crâng gmrâng truíh biển chr’val An Phú crêê ta col pa hư tợơ c’moo 2016. Tước c’xêê 2/2017, c’la k’rong bhrợ têng nắc Công ty trách nhiệm hữu hạn New City Việt Nam t’mêê pa gơi Báo cáo xay moon râu crêê tước môi trường lâng xoọc đương Bộ Tài Nguyên lâng Môi trường lêy cha mệêt. Đhăm k’tiếc âng dự án nắc lấh 120ha, bấc bhlầng nắc đhăm crâng zư lêy truíh biển, crêê ta col lơi, ha dợ tước nâu kêi nắc cung cắh ơy vêy quyết định zao đoọng k’tiếc âng Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Yên. T’coóh Mai Kim Lộc, Phó Gíam đốc Sở Tài Nguyên lâng Môi trường tỉnh Phú Yên đoọng năl, đong k’rong bhrợ têng nắc xoọc ặt cóh cr’chăl bhrợ têng pa xang apêê bh’rợ pa gơi đoọng ha Sở Tài nguyên lâng Môi trường xay moon đoọng ha Ủy ban nhân dân tỉnh pa cắh quyết định zao k’tiếc:“Dự án nâu cắh ơy vêy quyết định zao k’tiếc. Nâu đoo nắc crâng zư lêy, k’đhợơng đhí, k’đhợơng sóng, zư lêy cr’van âng coon ma nuýh. Đhơ cơnh đếêc, tu pr’đợơ pa dưr tr’mung tr’méh ang tỉnh, a hêê cứ lêy crâng tự nhiên nắc căh đoọng bơơn pay đoọng ha dưr nắc tỉnh cơnh choom ha dưr. Lêy muy đắh nắc crêê tước môi trường ha dợ muy đắh nắc nâu đoo cung pr’đợơ đoọng pa dưr thành phố cóh ha y.”

       Dự án New City nắc muy cóh pazêng dự án ga mắc đhị tỉnh Phú Yên. T’coóh Lê Văn Hữu, bêl a hay nắc Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên moon, Phú Yên nắc muy tỉnh đha rựt nắc lêy vêy apêê dự án ga mắc đắh du lịch. Đhơ cơnh đếêc, ếêh râu tu cơnh đếêc nắc vel đong lơi apêê quy định âng pháp luật. Lâng crâng zư lêy cóh toor biển, cắh muy nắc zư lêy nắc bêl bhrợ têng apêê dự án ga mắc cung pa ghít tước râu crêê tước cắh liêm. Crâng zư lêy cóh toor biển nắc cr’van ga mắc chr’nắp, crêê tước pr’ặt tr’mông âng đhanuôr vel đong nắc cắh choom xăl đoọng bhrợ dự án. T’coóh Lê Văn Hữu moon, ha dang lalua đươi dua nắc bele xay bhrợ dự án cung lêy bhrợ crêê quy định âng pháp luật:“Tợơ đanh a hay, chóh đoọng zư lêy crâng. K’đươi moon, chóh đhị đếêc đoọng choom dưr chắt mamông nắc k’đháp pa bhlầng. Đhị zr’lụ chuốh ha dợ vêy dưr chắt váih cơnh đếêc nắc hâng pa bhlầng.Pa hư lứch nắc ta uốh pa bhlầng. Pleng k’tiếc tr’xăl, zr’lụ biển đhí cơnh đếêc nắc crâng chr’nắp ga mắc pa bhlầng. Cắh choom xăl đhơ đhơ râu. N’đoo dư án lalấh pr’hân đoọng đươi dua lâng chr’nắp bhlầng nắc cung pa ghít lêy, bhrợ têng crêê cơnh quy định.”

     Cr’chăl đăn đâu, đhị tỉnh Phú Yên boóp p’rá âng đhanuôr cắh yêm loom bele vêy dự án bhrợ cắh liêm tước môi trường cơnh: pa hư crâng đoọng băn k’roọc đhị chr’hoong Sông Hinh, dziếu pay chuốh tơợ k’ruung Ba đoọng g’lấp nâu kêi nắc tước dự án New City pa hư crâng đoọng bhrợ tang golf./.

PHÚ YÊN

CÓ NÊN ĐÁNH ĐỔI RỪNG PHÒNG HỘ ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ?

PV Thái Bình /VOV Miền Trung

      Tại TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, cả trăm héc ta rừng phòng hộ ven biển nhiều năm tuổi bị tàn phá để thực hiện dự án New City. Rừng đã chặt nhưng dự án này lại chưa có quyết định giao đất, chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường. Liệu tỉnh Phú Yên có nên đánh đổi rừng để phát triển kinh tế? 

    Dự án Khu du lịch cao cấp New City Việt Nam được Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Yên cấp giấy chứng nhận đầu tư ngày 09/9/2014, triển khai xây dựng tại địa bàn xã An Phú, thành phố Tuy Hòa. Dự án có tổng diện tích hơn 122 ha, trong đó đất rừng phòng hộ khoảng 115 ha hiện đã bị chặt phá gần hết. Các đơn vị thi công đang ủi, tạo mặt bằng, đắp các gò đồi nhân tạo để trồng cỏ làm sân golf. Nhiều khu đất trống đã được đào móng để xây khách sạn. Trước đây, khu rừng dương ven biển này được xem như  “lá phổi xanh” của thành phố Tuy Hòa, là tấm chắn để bảo vệ các khu dân cư cũng như bãi biển du lịch Long Thủy. Khu rừng này được người dân xã An Phú bỏ nhiều công sức trồng, chăm sóc, gìn giữ. Ông Nguyễn Văn Phú, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đông An Phú, xã An Phú, thành phố Tuy Hòa lo lắng: “Đây là chủ trương của tỉnh nên dân cũng không dám cản đâu. Xã An Phú là xã nghèo, bãi ngang, tất nhiên khi phá rừng thì về môi trường nhất định bị ảnh hưởng. Mưa tới là mùa mưa nó gió. Nắng thì khô, làm ruộng 2 vụ thì thiếu nước, hạn hán. Chuyển cây trồng khác thì không có nguồn khác. Thiếu nước cháy khô luôn. Giờ phá hết.”

    Rừng phòng hộ ven biển xã An Phú bị chặt phá từ năm 2016. Mãi đến tháng 2/2017, Chủ đầu tư là Công ty Trách nhiện hữu hạn New  City Việt Nam mới gửi Báo cáo đánh giá tác động môi trường và đang chờ Bộ Tài nguyên và Môi trường thẩm định. Diện tích dự án hơn 120 héc ta, đa số là diện tích rừng phòng hộ ven biển, bị chặt phá tan hoang, nhưng đến nay vẫn chưa có quyết định giao đất của Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Yên. Ông Mai Kim Lộc, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Yên cho biết, nhà đầu tư vẫn đang trong giai đoạn hoàn tất các thủ tục gửi gửi Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh ra quyết định giao đất: “Cái dự án này chưa có quyết định giao đất. Đây là rừng phòng hộ chắn gió, chắn sóng, bảo vệ tài sản của con người. Tuy nhiên, do điều kiện phát triển kinh tế của tỉnh nhà, cứ rừng tự nhiên mà chúng ta không cho khai thác để phát triển thì tỉnh không thể nào đi lên được. Khách quan mà nói thì nó ảnh hưởng đến môi trường nhưng đứng về chủ quan thì đây là điều kiện để phát triển cho thành phố trong tương lai.”

    Dự án New City là một trong những dự án lớn tại tỉnh Phú Yên. Ông Lê Văn Hữu, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên, cho rằng, Phú Yên là một tỉnh nghèo cần có các dự án lớn về du lịch. Tuy nhiên, không vì thế mà địa phương bỏ qua các quy định của pháp luật. Đối với rừng phòng hộ ven biển, không chỉ cần phải bảo vệ mà khi thực hiện các dự án lớn cũng phải chú ý giảm thiểu tác động. Rừng phòng hộ ven biển là tài sản vô giá, ảnh hưởng đến đời sống của người địa phương nên không thể đánh đổi để làm dự án. Ông lê Văn Hữu cho rằng, nếu thật sự cần thiết thì khi triển khai dự án cũng phải làm đúng quy định của pháp luật: “Lâu nay, trồng để bảo vệ cái rừng. Phát động, trồng ở đó cho nó sống là vất vả lắm. Vùng cát mà sống lên được như thế rất là mừng. Phá tràn lan hết thì rất là tiếc. Biến đổi khí hậu, vùng biển gió như vậy thì rừng là vô giá. Không thể đánh đổi bằng mọi giá. Chỉ có những dự án nào quá cần thiết thì cũng hết sức thận trọng, phải làm đúng quy trình.”

    Thời gian gần đây, tại tỉnh Phú Yên, dư luận nhân dân rất bức xúc khi có nhiều dự án ảnh hưởng xấu về môi trường như: phá rừng để nuôi bò tại huyện Sông Hinh, hút cát sông Ba để san lấp nay lại thêm dự án New City phá rừng để làm sân golf./.