Ha lúh c’xêê 6 ha nua, Công an thành phố Hồ Chí Minh âi xay bhrợ zêl prúh liêm xang đong bhrợ têng ma túy ga mắc bhlâng prang k’tiếc, pa chô 2,5 tấn apêê pr’đươi lâng hóa chất bơơn apêê mốp lệt đươi dua đoọng bhrợ têng ma túy k’rong zấp râu. Tơợ chuyên án n’nâu đoọng lêy, nắc choom k’đhơợng lêy ghít c’bhúh pr’đươi, rơớt dhr’năng apêê mốp lệt đươi dua bhrợ têng ma túy.

    Pr’đươi l’lăm nắc apêê hóa chất bơơn đươi dua bhrợ pr’đươi bhrợ t’váih ma túy m’pâng k’rong zấp râu ( heroin) lâng k’rong zấp râu. Đhị la lua, đợ pr’đươi l’lăm đươi dua bhrợ têng ma túy nặc nắc đợ hóa chất pa bhlâng buôn đươi dua cóh pr’ặt tr’mông, bấc bêl nắc đợ apêê hóa chất cắh choom cắh vêy cóh ngành công nghiệp hóa chất cơnh: A xit Acetic, Axit Sulfuric, A cetone,… Apêê hoạt chất bơơn đươi dua  bấc cóh ngành dược, buôn đươi đoọng bhrợ têng zấp râu z’nươu pa dứah cr’ay đh’mâl, k’oóh k’hươn; bh’rợ câl bhlêy buôn bặ, doó crêê ch’mêệt lêy, doó kiêng tước đơn z’nươu âng bác sĩ. P’căn Phạm Khánh Phong Lan, Phó Giám đốc Sở y tế thành pố Hồ Chí Minh đoọng năl: “Cơnh đh’nớc moon nắc pr’đươi l’lăm, choom năl nắc choom đợ apêê pr’đươi n’nắc  đhêêng kiêng 1, 2 bhr’dzang phản ứng hóa học t’tun cớ choom dưr váih ma túy cắh cậ z’nươu lắc, bhrợ cắh liêm crêê ha xã hội pa bhlâng. Đhr’năng đươi dua pr’đươi n’nâu cắh k’đhơợng liêm đoọng pr’đươi moọt ooy têy c’bhúh mốp lệt nắc pa bhlâng dal. Cr’chăl ha nua, bấc tu bhiệc nắc công an thành phố Hồ Chí Minh âi coóp đợ c’bhúh bhrợ têng ma túy bấc bhlâng, acu lêy nắc râu choom p’rớơt moon pa bhlâng cr’pân.”

    Xoọc đâu bh’rợ k’dhdơợng lêy pr’đươi l’lăm, z’nươu t’mêê bhrợ nghiện cắh cậ  z’nươu t’mêê vêy boọ chất bhrợ nghiện cắh âi mr’cơnh, dzợ cắh bhrơợng. Đhị đhr’năng la lua, bh’rợ k’đhơợng lêy bh’rợ đơơng pa câl pr’đươi l’lăm cóh apêê công ty, đại lý cấp 1 bơơn apêê đơn vị chức năng ch’mêệt lêy z’zăng liêm ghít. N’đhơ cơnh đêếc bh’rợ k’đhơợng lêy tơợ c’bhúh pa câl t’tun nắc k’dâng lêy cắh bơơn ch’mêệt lêy…. Nâu đoo nắc đhị boọng hôông âng apêê mốp lệt đươi dua đoọng câl bhlêy, bhrợ têng ma túy k’rong zấp râu moon za zum lâng ma túy “ đhêl” moon la lay. Lấh đhị đêếc, pr’đươi bêl t’moọt câl bơơn xay trúih ting dhd’nớc pa câl, cắh xrắ crêê hàm lượng, nồng đồ pr’đươi cóh bh’nơơn, bhrợ k’đháp cóh bh’rợ ch’mêệt lêy…. Tơợ đhr’năng l’lua gung dưr zêl prúh mốp lệt ma túy cóh vel đong, Đại tá Nguyễn Hữu Cầu, Giám đốc Công an tỉnh Nghệ an đoọng năl: “Apêê mốp lệt bêl bhrợ t’váih ma túy k’rong zấp râu nắc cắh ha mơ đớc muy đhị. Apêê đoo câl xang, bhrợ t’víah đhị đâu dâng bơr pêê t’ngay nắc pa tơơi đhị lơơng, tu vêy cơnh nặ cắh mặ xơợng, bhrợ cắh liêm crêê tước toor đêếc. Đhị cr’chăl pa tơơi cơnh đêếc, nắc choom t’moóh câl pr’đươi  n’nâu cóh ooy. Nắc choom moon, bơơn câl pr’đươi n’nâu cóh bấc đhị, tơợ chợ pa tước đong pa câl hóa chất. Choom năl nắc câl tơợ thị trường cắh cậ đấc cóh mạng. Câl xang vêy công thức bhrợ t’váih. Tu cơnh đêếc choom k’đhơợng lêy pr’đươi n’nâu đoọng pa xiêr bh’rợ n’nâu.”

    Ting cơnh xay trúih âng Bộ Công an, cóh bêl dâng 70% cha nắc nghiện công dzợ đươi dua heroin nắc đhị bấc vel đong nặc vêy tước 85-90% ma nứih t’mêê nghiện muy đươi dua apêê râu ma túy k’rong zấp râu. Đợ ma nứih đươi dua apêê ma túy k’rong zấp râu, z’nươu t’mêê bhrợ nghiện lâng apêê ma túy t’mêê vêy c’léh dưr bấc, bhrợ ha bh’rợ bhrợ têng ma túy k’rong zấp râu cóh k’tiếc hêê vêy cơnh dưr váih k’đháp. Đoọng bhrợ têng ma túy k’rong zấp râu nắc choom vêy c’bhúh pr’đươi l’lăm. Tu cơnh đêếc, đoọng cha groong đhị đơơng đoọng, lấh bh’rợ cha groong cóh apêê c’noong k’tiếc lâng nội địa, bh’rợ k’đhơợng lêy apêê pr’đươi l’lăm đoọng bhrợ t’váih chất ma túy lệt xa nay dưr váih pa bhlâng chr’nắp lấh mơ. Đoọng bơơn bhrợ bh’rợ n’nâu, ting Đại tá Nguyễn Thị Xuân, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắc Lắc, choom vêy râu pa zum bhrợ liêm ghít lấh mơ bhlưa apêê bộ, ngành cóh bh’rợ t’bhlâng bh’rợ k’đhơợng lêy t’moọt pa câl, đươi dua z’nươu t’mêê nắc vêy pr’đươi l’lăm đoọng bhrợ t’váih ma túy choom crêê ting quy định: “Bộ Y tế choom xay moon đợ z’nươu t’mêê nắc vêy pr’đươi l’lăm bhrợ t’váih ma túy moọt ooy c’bhúh k’đhơợng lêy bhrơợng lấh. Cóh k’đhơợng lêy bh’rợ câl bhlêy tơợ bh’rợ xrắ toa, k’đươi moon âng bác sĩ công choom vêy râu moọt bhrợ. Cắh cậ cóh k’dhơợng lêy apêê đhị câl bhlêy z’nươu t’mêê, apêê dược sĩ pa câl apêê z’nươu t’mêê n’nâu công choom k’dhdơợng lêy ghít lấh. dhd’rứah ch’mêệt lêy apêê đong câl bhlêy z’nươu t’mêê cóh bh’rợ câl bhlêy, đươi dua.”

     Ma nứih mốp lệt ma túy ta luôn nắc râu bhrơợng lâng dưr váih k’đháp. Đươi dua đợ râu cắh liêm crêê cóh bh’rợ k’đhơợng lêy, c’bhúh mốp lệt âi đươi dua zấp râu bh’rợ đoọng bhrợ têng. Apêê pr’đươi l’lăm đoọng bhrợ têng bh’rợ zư pa dứah âi crêê ta g’lớc đươi đoọng bhrợ têng ma túy. Đhr’năng n’nâu ha dang cắh loon đơớh vêy c’lâng bh’rợ cha groong buôn bhrợ t’váih đợ râu cắh mặ k’dâng đớc l’lăm./.

Nhân ngày toàn dân phòng chống ma túy (26/6):

Tiền chất ma túy – cần kiểm soát chặt chẽ

                                                                                               Lê Thơm

       Đầu tháng 6 vừa qua, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã triệt phá cơ sở sản xuất ma túy lớn nhất cả nước, thu 2,5 tấn tiền chất và hóa chất được các đối tượng sử dụng để sản xuất ma túy tổng hợp. Từ chuyên án này cho thấy, phải quản lý chặt các tiền chất, tránh bị các đối tượng lợi dụng sản xuất ma túy.

      Tiền chất là các hóa chất được sử dụng làm nguyên liệu điều chế ra ma túy bán tổng hợp (heroin) và ma túy tổng hợp. Trên thực tế, những tiền chất sử dụng sản xuất ma túy lại là những hóa chất hết sức thông dụng trong cuộc sống, đôi khi đó là những hóa chất cơ bản, không thể thiếu trong ngành công nghiệp hóa chất như: Axit Acetic, Axit Sulfuric, Acetone,… Các hoạt chất được sử dụng nhiều trong ngành dược, thường dùng để bào chế các loại thuốc trị cảm cúm, ho hen; việc mua bán dễ dàng, không bị kiểm duyệt, không cần dùng đến đơn thuốc của bác sĩ. Bà Phạm Khánh Phong Lan, Phó Giám đốc Sở y tế thành phố Hồ Chí Minh cho biết:“Như tên gọi nó là tiền chất, nghĩa là phải có những chất đó thì sau đó chỉ cần 1, 2 bước phản ứng hóa học tiếp theo có thể trở thành ma túy hoặc thuốc lắc, gây hại cho xã hội rất lớn. Nguy cơ lạm dụng tiền chất này không quản lý tốt để tiền chất lọt vào tay tội phạm rất lớn. Thời gian qua, những vụ việc mà công an thành phố Hồ Chí Minh đã bắt được những băng nhóm sản xuất ma túy với lượng lớn thì tôi thấy báo động tình hình hết sức nguy hiểm”.

      Hiện công tác quản lý tiền chất, thuốc tân dược gây nghiện hoặc thuốc tân dược có chứa chất gây nghiện chưa thống nhất, còn lỏng lẻo. Trên thực tế, việc quản lý khâu xuất nhập khẩu tiền chất ở các công ty, đại lý cấp 1 được các đơn vị chức năng kiểm soát khá chặt chẽ. Nhưng công tác quản lý từ chuỗi phân phối tiếp theo lại hầu như không kiểm soát được... Đây chính là kẽ hở mà các đối tượng phạm tội lợi dụng để mua bán, sản xuất ma túy tổng hợp nói chung, ma túy “đá” nói riêng.  Bên cạnh đó, hàng hóa khi nhập khẩu được khai báo theo tên thương mại, không ghi chính xác hàm lượng, nồng độ tiền chất trong sản phẩm, gây khó khăn trong công tác kiểm soát... Từ thực tế đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy tại địa phương, Đại tá Nguyễn Hữu Cầu, Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An cho biết:“Đối tượng khi điều chế ma túy tổng hợp thì không bao giờ để một chỗ. Họ mua xong, điều chế chỗ này khoảng vài ngày lại di chuyển vì có mùi rất khó chịu ảnh hưởng đến xung quanh. Quá trình di chuyển như vậy thì đặt ra câu hỏi mua tiền chất này ở đâu. Thì có thể nói mua được tiền chất này ở nhiều nơi, từ chợ đến các cơ sở bán hóa chất. Có nghĩa là mua từ thị trường hoặc lên mạng. Mua xong có công thức điều chế. Cho nên cần quản lý tiền chất để hạn chế vấn đề này”.

     Theo báo cáo của Bộ Công an, trong khi khoảng 70% người nghiện vẫn sử dụng heroin thì tại nhiều địa phương lại có đến 85-90% số người mới nghiện chỉ sử dụng các loại ma túy tổng hợp. Số người sử dụng các loại ma túy tổng hợp, tân dược gây nghiện và các loại ma túy mới có xu hướng gia tăng, khiến hoạt động sản xuất ma túy tổng hợp trong nước có những diễn biến phức tạp. Để sản xuất ma túy tổng hợp phải có các tiền chất. Vì thế, để ngăn chặn nguồn cung, ngoài việc chặn bắt trên các tuyến biên giới và trong nội  địa, việc quản lý các tiền chất dùng để sản xuất trái phép chất ma túy trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Để làm được việc này, theo Đại tá Nguyễn Thị Xuân, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk, cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các bộ, ngành trong tăng cường công tác quản lý xuất nhập khẩu, sử dụng thuốc tân dược mà có tiền chất  để sản xuất ma túy phải đúng theo quy định:“Bộ Y tế cần phải đưa những thuốc tân dược mà có tiền chất ma túy vào danh mục quản lý chặt hơn. Trong quản lý hoạt động mua bán từ khâu kê toa, chỉ định của bác sĩ cũng phải có sự vào cuộc. Hay trong quản lý các điểm kinh doanh thuốc tân dược, các dược sĩ bán các loại thuốc tân dược này cũng cần quản lý chặt hơn nữa. Đồng thời, rà soát các cơ sở kinh doanh thuốc tân dược trong vấn đề mua bán, sử dụng”.

     Tội phạm ma túy luôn là vấn đề nóng và diễn biến phức tạp về cả phương thức, thủ đoạn. Lợi dụng những kẽ hở trong quản lý, đối tượng phạm tội đã sử dụng tất cả mọi loại hình, phương thức để hoạt động. Các tiền chất để phục vụ công tác chữa bệnh đã bị lợi dụng và sử dụng để sản xuất ma túy. Thực trạng này nếu không kịp thời có biện pháp ngăn chặn sẽ gây ra những hệ lụy khôn lường./.