Nghệ nhân ưu tú Chau Nưng ặt đhị chr’hoong Tri Tôn, tỉnh An Giang nắc ơy đớc lấh m’pâng lang đay đoọng ha nghệ thuật Chằm riêng Chà pây-c’cur văn hoá phi vật thể k’tiếc k’ruung. N’đhơ ta coóh đhưr nắc a đoo cung ta luôn k’rang rước bhiệc zư lêy lâng pa dưr nghệ thuật liêm chr’nắp nâu.

      Nghệ nhân ưu tú Chau Nưng, ặt đhị vel Phước Lợi, chr’val Ô Lâm, chr’hoong Tri Tôn, tỉnh An Giang, c’moo đâu đhệêng 80 c’moo. T’coóh tr’haanh bhlầng cóh zr’lụ Bảy Núi lâng za hai biểu diễn Chằm riêng Chà pây (n’jứah piáh n’jưl, n’jứah hát).

      Bh’nơơn âng t’coóh bơơn ta đươi xợơng nắc đhị bấc g’lúh tr’thi, hội diễn. Nắc cơnh huy chương vàng t’ngay bhiệc bhan Văn hoá-Thể thao acoon cóh Khmer g’lúh II c’moo 2003 đhị Kiên Giang, cha ner A-pazêng t’ngay văn hoá Khmer Nam Bộ đhị Hà Nội c’moo 2003… C’moo 2015, t’coóh vinh dự bơơn Chủ tịch nước cher đoọng cha ner Nghệ nhân ưu tú.

      Xọoc đâu, tu ta coóh đhưr lâng crêê tai biến năc Nghệ nhân ưu tú Chau Nưng cắh choom pa prá dzợ lâng zập râu cóh pr’ặt tr’mông nắc zêng g’nưm z’nươr tợơ acoon cha châu. Đhơ cơnh đếêc nắc mơ chu xợơng xay moon tước nghệ thuật Chằm riêng Chà pây, t’coóh hooi đác mắt. Pa căh mặt ca coonh, a moó Neang Sa Mon, coon n’đil chr’lợơng âng nghệ nhân Chau Nưng xay moon “Zập bêl a đoo cung k’rang tước Chằm riêng Chà pây lâng lêy nắc cơnh râu cóh a ham, a lệê âng đoo”.

      A moó Neang Sa Mon đoọng năl: “ a ma cu kiêng cha châu đay choom piáh n’jưl đoọng pa tệêt pa dưr z’haai âng đay, lâng kiêng lang p’niên cóh đâu năl ghít nâu đoo nắc nghệ thuật truyền thống âng acoon cóh. Đảng lâng Nhà nước ơy k’rang rước lâng xay moon nắc đoo c’cir văn hoá phi vật thể. Acu cung kiêng coon cu nắc pa zay zư lêy nghệ thuật nâu cơnh a ma cu, n’zâu coon cu vêy năl”.

     Kiêng t’pun nghệ thuật Chằm riêng Chà pây nắc lêy vêy g’lăng  z’haai lâng râu chắp kiêng cóh loom đay, cung cơnh pa zay chếêc lêy năl, pa choom ta moóh đắh chr’nắp lâng apêê điệu thức âng râu chr’nắp pr’hay nâu đoo. Đọong biểu diễn liêm choom Chằm riêng Chà pây, k’đươi nắc vêy râu pa zưm bhlưa n’jưl lâng hát đệm cơnh đoọng u crêê, m’jứah, chr’nắp bhlầng nghệ nhân nắc năl ghít c’năl xã hội lâng choom t’ơơi zập bêl. Pa tệêt bh’rợ âng nghệ nhân Chau Nưng, a đhi Chau Sây Som Nang, cha châu âng Nghệ nhân Chau Nưng cung kiêng bhlầng râu nghệ thuật nâu đoo. Xọoc đâu, a đhi nắc ơy choom piáh n’jưl cơnh bh’ươr Chằm riêng Chà pây, a đhi xoọc pa zay pa choom đoọng bhrợ têng liêm cơnh rơơm đương âng a bhướp đay.

      Tợơ c’moo 2014 tước nâu kêi, Sở Văn hoá, Thể thao lâng Du lịch tỉnh An Giang ơy bhrợ têng lớp pa choom piáh n’jưl Chà pây đoọng ha đha đhâm Khmer vêy z’haai đhị chr’val Ô Lâm, chr’hoong Tri Tôn 2 g’lúh ơy, zập g’lúh lấh 2 c’xêê ặt pa choom. G’lúh tr’nợơp âng nghệ nhân ưu tú Chau Nưng pa choom, vêy 6 cha nắc ting pa choom. G’lúh 2 nắc t’mêê pa choom xang mọot c’xêê 1/2017, âng Nghệ nhân Chau Hunh (ma nuýh ting pa choom tợơ nghệ nhân ưu tú Chau Nưng) k’đhợơng lêy, 10 cha nắc ting pấh pa choom nắc ơy pa choom liêm ta níh cơnh lớp học pa cắh k’dua./.

Gia đình nghệ nhân tâm huyết

 với nghệ thuật Chằm riêng Chà pây

Ngọc Tươi/VOV-ĐBSCL

      Nghệ nhân ưu tú Chau Nưng ở huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang đã dành hơn nửa đời mình cho nghệ thuật Chằm riêng Chà pây - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Giờ tuổi cao sức yếu, nhưng ông luôn trăn trở việc bảo tồn và phát huy nghệ thuật độc đáo này.

     Nghệ nhân ưu tú Chau Nưng, ở ấp Phước Lợi, xã Ô Lâm, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, năm nay tròn 80 tuổi. Ông nổi tiếng khắp vùng Bảy Núi với tài ngẫu hứng biểu diễn Chằm riêng chà pây (vừa đàn, vừa hát).

      Thành tích của ông được ghi nhận tại nhiều hội thi, hội diễn. Tiêu biểu như huy chương vàng Ngày hội văn hoá – Thể thao dân tộc Khmer lần thứ II năm 2003 tại Kiên Giang, giải A - Những ngày văn hoá Khmer Nam Bộ tại Hà Nội năm 2003… Năm 2015, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú.

     Hiện nay, do tuổi cao sức yếu và bị tai biến nên Nghệ nhân ưu tú Chau Nưng không nói được và mọi sinh hoạt đều nhờ sự trợ giúp của con cháu. Nhưng khi nghe nhắc đến nghệ thuật Chằm riêng chà pây, ông nấc nghẹn và rơm rớm nước mắt. Thay lời cha, chị Neang Sa Mon, con gái duy nhất của nghệ nhân Chau Nưng chia sẻ: “Lúc nào ông cũng quan tâm đến Chằm riêng chà pây và xem nó như là máu thịt của mình”.

      Chị Neang Sa Mon cho biết: "Cha tôi mong muốn đứa cháu ngoại biết chơi đàn để tiếp nối ông và muốn cho thế hệ trẻ hiểu đây là nghệ thuật truyền thống của dân tộc. Đảng và Nhà nước đã quan tâm và công nhận đó là di sản văn hóa phi vật thể. Tôi cũng mong muốn con mình cố gắng giữ gìn nghệ thuật này như ông ngoại vậy, có lẽ con tôi sẽ hiểu".

       Muốn theo đuổi nghệ thuật Chằm riêng chà pây thì phải có năng khiếu và sự đam mê, cũng như chịu khó tìm tòi, học hỏi về đặc điểm và các điệu thức của loại hình độc đáo này. Để biểu diễn thành công Chằm riêng chà pây, đòi hỏi sự kết hợp giữa đàn và hát đệm sao cho khớp, đặc biệt, nghệ nhân phải  am hiểu kiến thức xã hội và có tài ngẫu hứng.

     Nối nghiệp nghệ nhân  Chau Nưng, em Chau Sây Som Nang, cháu ngoại của Nghệ nhân Chau Nưng cũng rất say mê với loại hình nghệ thuật này. Hiện tại, em đã đàn được vài điệu thức Chằm riêng chà pây,  em đang cố gắng trau dồi tập luyện để hoàn thành tâm nguyện của ông ngoại.

     Từ năm 2014 đến nay Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh An Giang đã tổ chức mở lớp truyền dạy đàn Chà pây cho thanh niên Khmer có năng khiếu tại xã Ô Lâm, huyện Tri Tôn được 2 đợt, mỗi đợt hơn 2 tháng. Đợt đầu do nghệ nhân ưu tú Chau Nưng dạy, có 6 học viên. Đợt thứ 2 vừa bế giảng tháng 1/2017, do nghệ nhân Chau Hunh (đệ tử ruột của nghệ nhân ưu tú Chau Nưng) phụ trách, 10 học viên đã hoàn thành xuất sắc kế hoạch lớp học đề ra./.