Công cơnh muy bơr vel đong n’lơơng cóh prang k’tiếc, l’lăm ahay, tỉnh Quảng Nam cắh liêm choom cóh bh’rợ bhrợ têng apêê vel đha đhâm c’mâr bhrợ cha, cr’đơơng tước râu cắh liêm choom: Đha đhâm c’mâr cắh ặt ma mông đhị vel t’mêê, đha rựt công rạch đha rựt, đhăm crâng crêê pa hư, apêê thiết chế văn hóa crêê pa hư, ta uốh ta ruông zên nhà nước k’zệt tỷ đồng…. pa chô kinh nghiệm tơợ đhr’năng la lua, xoọc đâu đhị tỉnh Quảng Nam xoọc moọt g’lúh bhrơợng bhrợ pa dưr muy vel đha dhâm c’mâr bhrợ cha cơnh pr’đhang cóh da ding ca coong. Cóh đêếc, p’ghít cóh bh’rợ t’đang t’pấh đha đhâm c’mâr moọt ooy vel, bhrợ pa dưr bấc pr’đhang bha lâng cóh bh’rợ tr’nêng, b’băn, zư lêy crâng, zư lêy c’léh liêm văn hóa đoọng bhrợ t’bhứah…

     Pr’đhang chóh a hự cóh bao âng Tổng đội đha đhâm c’mâr xung phong cóh vel đha đhâm c’mâr bhrợ cha Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang xay bhrợ. Lấh đhị đêếc, đơn vị dzợ pa dưr đhăm k’tiếc chóh prí n’oong cấy mô, c’hăl chóh sâm ba kích lâng băn a óc vel đong…. Xoọc đâu, 3 pr’đhang n’nâu âi liêm choom, n’jứah  pa glúh pa câl ooy thị trường, n’jứah bhrợ pr’đơợ đoọng Tổng đoiọ Dha đhâm c’mâr xung phong đơơng đoọng m’ma ha 25 pr’loọng đha đhâm c’mâr Cơ Tu tr’nơợp moọt bhrợ cha đhị vel cóh c’moo đâu. T’coóh Bùi Thanh Vinh, Tổng đội trưởng đội đha đhâm c’mâê xung phong tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Apêê bh’nơơn tơợ chóh bêệt, băn rơơi nắc Tổng đội nắc ma nứih p’têệt pa zum câl, chơớc lêy c’lâng lúh đoọng zooi đha nuôr, đh’rứah lâng n’nắc, tổng đội vêy zooi n’đắh kỹ thuật đoọng zooi đha nuôr bhrợ bhr’lậ zr’nắh k’đháp bêl ặt ma mông đhị vel.”

     Cơnh lâng pr’đhang 1.000 ha, pa zêng zên k’rong bhrợ k’noọ 50 tỷ đồng, vel đha đhâm c;mâr bhrợ cha thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang bơơn p’rơơm vêy nắc pr’đhang tr’nơợp cóh bh’rợ yêm têêm, ra pặ cớ đha nuôr ặt ma mông, bhrợ têng ting c’lâng hiện đại, liêm glặp lâng văn hóa âng đha nuôr acoon cóh cóh da ding ca coong Quảng Nam. Đoọng bơơn bhrợ râu đâu, tỉnh Quảng Nam âi pa chô bấc pr’học chr’nắp tơợ apêê vel đha đhâm c’mâr bhrợ cha l’lăm ahay lâng đơớh xrắ pa glúh apêê cơ chế liêm glặp. T’coóh Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam moon: “Bơơn bhrợ têng đoọng ha đha đhâm c’mâr đha nuôr acoon cóh tước ặt ma mông cóh zr’lụ n’nâu p’têệt lâng pa dưr bh’rợ tr’nêng, p’teệt lâng zư lêy pa dưr crâng, lâng đợ pr’đhang bhrợ cha pa dưr tr’mông, pa bhlâng nắc apêê ngai tơợp bhrợ cha bhriêl g’lăng t’mêê cóh zr’lụ pa dưr da ding ca coong cơnh lâng đha đhâm c’mâr đha nuôr acoon cóh Cơ Tu chr’hoong Nam Giang. Lâng zấp đoo pr’đhang tơợ chóh bêệt, băn rơơi, zư lêy crâng, p’têệt bhrợ têng ting c’bhúh nắc choom xơợng bhrợ đhị zr’lụ n’nâu, bấc pr’loọng đong đha đhâm c’mâr tước đâu nắc choom pr’loọng đong vêy loom kiêng bhrợ cha bhrơợng, tước đâu đh’rứah bhrợ têng ting c’lâng za zum đh’rứah pa dưr bh’rợ tr’nêng.”

     Cơnh lâng bh’rợ chơớih pay 60 đha đhâm c’mâr tr’haanh moọt ooy vel, pa zum lâng apêê cơ chế t’đui đoọng n’đắh k’tiếc ặt, k’tiếc bhrợ cha, p’ghít bhrợ têng apêê thiết chế văn hóa, pr’đhang văn hóa tr’haanh âng acoon cóh Cơ Tu… tỉnh Quảng Nam xoọc t’bhlâng bhrợ pa dưr vel đha đhâm c’mâr bhrợ cha Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang dưr váih pr’đhang liêm  âng zr’lụ 9 chr’hoong da ding ca coong. Lâng n’nắc đoo công cơnh bhrợ âng tỉnh Quảng Nam, doó ting lướt léh xe c’lâm âng vel đha đhâm cmâr bhrợ cha A Xơơ cóh chr’hoong Đông Giang cơnh l’lăm a hay./.

Quảng Nam: Không đi theo vết xe đổ

của các làng thanh niên lập nghiệp trước đây

( CTV Tấn Sĩ)

      Cũng như một số địa phương khác trong cả nước, trước đây, tỉnh Quảng Nam đã  thất bại trong việc xây dựng các làng thanh niên lập nghiệp, dẫn đến hệ lụy:thanh niên không bám trụ tại làng mới, nghèo vẫn hoàn nghèo, diện tích rừng bị tàn phá, các thiết chế văn hóa bị phá vỡ, lãng phí ngân sách nhà nước hàng chục tỷ đồng… Rút kinh nghiệm từ thực tế, hiện tại tỉnh Quảng Nam đang vào cuộc quyết liệt xây dựng một làng thanh niên lập nghiệp kiểu mẫu ở miền núi. Trong đó, chú trọng việc tuyển chọn thanh niên vào làng, xây dựng những mô hình điểm trong sản xuất, chăn nuôi, bảo vệ rừng, giữ nét đẹp văn hóa để nhân rộng...

      Thời gian đầu, Tổng đội Thanh niên xung phong tỉnh Quảng Nam triển khai mô hình trồng gừng trong bao ở làng thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang. Bên cạnh đó, đơn vị còn phát triển diện tích cây chuối mốc nuôi cấy mô, trồng sâm Ba Kích xen canh và nuôi lợn đen bản địa…Hiện tại, 3 mô hình này đã thành công, vừa xuất bán sản phẩm ra thị trường, vừa làm cơ sở để Tổng đội Thanh niên xung phong cung cấp giống cho 25 hộ thanh niên Cơ Tu đầu tiên vào lập nghiệp tại làng trong năm nay. Ông Bùi Thành Vinh, Tổng đội trưởng Tổng đội Thanh niên xung phong tỉnh Quảng Nam cho biết: “Các sản phẩm từ nông lâm nghiệp, chăn nuôi thì tổng đội sẽ là đầu mối thu mua sản phẩm, tìm đầu ra để hỗ trợ cho bà con, song song với đó thì tổng đội sẽ hỗ trợ về mặt kỹ thuật để giúp bà con tháo gỡ khó khăn khi định cư tại làng.”

    Với quy mô 1.000 ha, tổng kinh phí đầu tư gần 50 tỷ đồng, làng thanh niên lập nghiệp thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang được kỳ vọng sẽ là mô hình điểm trong việc ổn định, sắp xếp bố trí dân cư, tổ chức sản xuất theo hướng hiện đại, phù hợp với văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số ở miền núi Quảng Nam. Để làm được điều này, tỉnh Quảng Nam đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm từ các làng thanh niên lập nghiệp trước đây và sớm ban hành các cơ chế phù hợp. Ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam nói: “Tổ chức được cho thanh niên người dân tộc thiểu số đến định cư ở khu vực này gắn với phát triển sản xuất, gắn với bảo vệ phát triển rừng, và với những mô hình lập thân lập nghiệp, đặc biệt là những khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực phát triển miền núi đối với thanh niên đồng bào dân tộc Cơ Tu của huyện Nam Giang. Và tất cả các mô hình từ trồng trọt, chăn nuôi, bảo vệ rừng, liên kết sản xuất theo chuổi phải được thực hiện tại khu vực này, những hộ gia đình thanh niên đến đây phải là hộ thanh niên tiêu biểu có ý chí lập thân lập nghiệp lớn, đến đây cùng hợp tác với nhau theo hướng cộng đồng cùng phát triển sản xuất.”

    Với việc tuyển chọn 60 thanh niên tiêu biểu vào làng, cộng với các cơ chế ưu đãi về cấp đất ở, đất sản xuất, chú trọng xây dựng các thiết chế văn hóa, mô hình văn hóa tiêu biểu của tộc người Cơ Tu... tỉnh Quảng Nam đang quyết tâm xây dựng làng thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang thành mô hình điểm của khu vực 9 huyện miền núi. Và đó cũng chính là cách mà tỉnh Quảng Nam sẽ không đi theo “vết xe đổ” của làng thanh niên lập nghiệp A Sờ ở huyện Đông Giang như trước đây./.