Đong máy nâu lalăm a hay nắc bhrợ đhị bh’nụ công nghịêp Thường Tín 1, phường Điện Nam Đông, chr’hoong Điện Bàn ( nâu kêi nắc thị xã Điện Bàn), bhrợ nha nhự môi trường, đhanuôr căh đoọng bhrợ têng. Tỉnh Quảng Nam k’đươi nắc pa đhấc đong máy cắh cợ nắc cắh đoọng bhrợ têng dzợ moọt c’moo 2017.

       Đhị tổ 3, vel Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang, đhị Công ty TNHH thép Việt Pháp moon đớc nắc bhrợ đong máy thép, bấc đhanuôr xay moon cắh ting xợơng đươi c’lâng bh’rợ nâu. T’coóh Nông Văn Quảng, acoon cóh Nùng tợơ tỉnh Cao Bằng moọt ooy đâu bhrợ cha tợơ c’moo 1991 đoọng năl, đong máy thép bhrợ têng nắc bhrợ cắh liêm tước pr’ăt tr’mông âng đhanuôr: “Gr’doọc dưr păr mơ 5,6 cấy số nắc cắh choom g’đéch nha nhự. Râu bơr nắc ha dang đong máy nâu pa liêm râu nha nhự cắh liêm nắc loong ooy môi trường ting c’lâng đác nắc đhuônh cóh píc Đại Lộc, zêng crêê râu nha nhự ếh râu muy đhị đâu a năm. Tu cơnh đếêc, ha dang muy lêy đắh bhiệc âng chô zên bạc ha dợ cắh lêy tước đhr’năng nha nhự môi trường nắc dưr váih râu cắh liêm hr’lệêng pa bhlầng. Tu bấc lang p’niên nắc ắt zâng lâng cr’ay ung thư, cr’ay râu đi, râu tốh, zập prang đhơ đhơ đhị, ếh râu muy đhị đâu a năm.”

       T’ngay 7 c’xêê 9 t’mêê đâu a hay, chính quyền thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam bhrợ têng bhiệc họp lâng 17 pr’loọng đong đhanuôr đhị Tổ 3, vel Hoa đoọng xay moon pazêng xa nay crêê tước dự án đong máy luyện cán thép Việt Pháp. Đhị pr’họp nâu, bấc đhanuôr zêng cắh ting xợơng đươi. T’coóh Ka phu Tân, Chủ tịch UBND thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang đoọng năl, dáp tợơ họp tước nâu kêi, t’coóh nắc cắh vêy xợơng râu rị dzợ đắh dự án nâu: “Acu cung cắh năl hâu tu UBND tỉnh nắc ký Công văn đoọng lêy ch’mệêt đhị vel Hoa. Lâng chính quyền vel đong, a cu nắc bhrợ Công văn k’đươi moon UBND chr’hoong lâng Công ty k’rong boóp p’rá âng pazêng đhanuôr vel Hoa. Ha dang đhr’năng cắh liêm nắc choom bhrợ bha ar pa gơi đoọng ha UBND tỉnh. Acu nắc pay đhanuôr bhrợ tơơm riáh, cấp piing nắc cấp piing ha dợ cu nắc ma nuýh trực tiếp pa tệêt g’bọ lâng đhanuôr nắc cu vêy trách nhiệm lâng đhanuôr.”

       Đhị thành phố Đà Nẵng, đhị k’ức đhanuôr xoọc đươi dua tu đác âng k’ruung Vu Gia, Thu Bồn cung ơy xay moon bhiệc đớc đong máy đhị zr’lụ tu k’ruung. Ha dang tu đác k’ruung Bung crêê nha nhự hooi chô đắh k’ruung Vu Gia nắc bhrợ cắh liêm tước tr’mung tr’méh âng đhanuôr thành phố. T’coóh Nguyễn Trường Ảnh, Giám đốc Công ty TNHH MTV âng đơơng đác Đà Nẵng đoong năl: “Pr’học kinh nghiệm lâng apêê đong máy thép nắc cung ơy lêy ghít. Cơnh c’la cu lêy nắc lâng công nghiệp h’lệêng, bhrợ cắh liêm tước môi trường nắc cắh choom đoọng bhrợ têng cóh da ding k’coong, đắh tu đác, ha dang đoọng bhrợ têng nắc ting cắh liêm pậ bhứah lấh mơ. Xợơng xa nay nâu, zập ngai zêng k’juột lâng k’rang k’uôl bhlầng. Nắc đoo râu za zưm, tu đhị đhr’năng lalua nắc bêl bhrợ têng dự án nắc bấc apêê xrắ bha ar cắh lấh liêm ta níh,ha dang kiêng k’bớch zên nắc bhrợ cắh liêm tứơc môi trường ngân pa bhlầng.”

       C’moo 2012, Dự án bhrợ têng đong máy thép Việt Pháp bơơn UBND chr’hoong Điện Bàn lalăm a hay lâng nâu kêi nắc thị xã Điện Bàn bơơn năl ting cấp k’đhợơng lêy bh’nụ công nghiệp. Cóh đhr’năng pa bhrợ, tu c’nặt bhrợ têng tợơ phế liệu sắt thép váih phôi thép bhrợ nha nhự môi trường, tu cơnh đếêc nắc đhanuôr vel đong cắh đoọng bhrợ têng. Ting cơnh k’đươi moon âng thị xã Điện Bàn, UBND tỉnh Quảng Nam nắc pa zưm boóp p’rá pa đhấc đong máy nâu moọt x’rịa c’moo 2017 xó tợơ bh’nụ công nghịêp Thương Tín 1. Tợơ lêy ch’mệêt vêy 2 đhị bơơn chớih pay đoong bhrợ têng Đong máy thép nắc đhị chr’val Đại Nghĩa, chr’hoong Đại Lộc cắh cợ nắc đhị thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang. Đhơ cơnh đếêc, mị đhị đâu zêng crêê đhanuôr cắh ting xợơng đươi. T’coóh Huỳnh Khánh Toàn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Ting cơnh moon đớc nắc bhrợ đong máy đhị vel Hoa âng thị trấn Thạnh Mỹ, ch’ngai tợơ zr’lụ đhanuôr ắt mơ 3km, ha dợ đhị ooy nắc xoọc chếêc lêy lâng t’moóh boóp đhanuôr. Ha dang đhanuôr cắh ting xợơng đươi nắc cắh bhrợ têng dzợ, cắh cợ nắc chệêc lêy cớ đhị doó lấh bhrợ nha nhự tước môi trường lâng tr’mung tr’méh âng đhanuôr”./.

Quảng Nam

“ Tiến thoái lưỡng nan” với Dự án xây dựng nhà máy thép

        Mấy ngày qua, người dân tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng lo lắng về việc chính quyền tỉnh Quảng Nam có chủ trương cho Công ty Trách nhiệm Hữu hạn thép Việt Pháp được chọn địa điểm để xây dựng nhà máy luyện cán thép tại thôn Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang. Nhà máy này trước đây đặt tại cụm công nghiệp Thường Tín 1, phường Điện Nam Đông, huyện Điện Bàn (nay là thị xã Điện Bàn), gây ô nhiễm môi trường bị người dân ngăn cản hoạt động. Tỉnh Quảng Nam buộc nhà máy phải di dời hoặc đóng cửa nhà máy vào cuối năm 2017.

     Tại tổ 3, thôn Hoa, thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang, nơi Công ty Trách nhiệm Hữu hạn thép Việt Pháp dự kiến đặt nhà máy thép, nhiều người dân bày tỏ thái độ phản đối. Ông Nông Văn Quảng, dân tộc Nùng từ tỉnh Cao Bằng vào đây lập nghiệp từ năm 1991 cho biết, nhà máy thép hoạt động sẽ làm đảo lộn cuộc sống bà con: “Khí bay thải ra gần độ 5, 6 cây số dứt khoát là bị thôi. Thứ 2 nếu nhà máy này xử lý chất thải không đạt tiêu chuẩn trôi ra môi trường theo khe xuống thì dân ở dưới Đại Lộc cũng bị chứ không riêng chi ở đây. Cho nên chỉ nhìn vào góc độ kinh tế mà không nhìn về môi trường thì tai hại rất lớn. Vì bao nhiêu thế hệ, những đứa trẻ mới đẻ ra bị ung thư này, nọ, bệnh này bệnh kia lan tràn cả một xã hội ở đây chứ không phải một người nào đó đâu.”  

      Ngày 7 tháng 9 vừa qua, chính quyền thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam tổ chức họp với 17 hộ dân tại Tổ 3, thôn Hoa để thông báo những thông tin liên quan đến dự án Nhà máy luyện cán thép Việt Pháp. Tại cuộc họp này, đa số người dân đều lên tiếng phản đối. Ông Kaphu Tân, Chủ tịch UBND thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang cho biết, kể từ cuộc họp đó đến nay, ông không có thêm thông tin về dự án này: “Tôi không hiểu lý do tại sao Ủy ban nhân dân tỉnh ký Công văn cho phép khảo sát tại thôn Hoa. Đối với chính quyền địa phương, tôi sẽ làm Công văn đề nghị Ủy ban nhân dân huyện và Công ty lấy ý kiến của toàn nhân dân thôn Hoa. Nếu tình hình phức tạp thì có thể tôi sẽ làm văn bản gửi Ủy ban nhân dân tỉnh. Tôi phải lấy dân làm gốc, cấp trên thì cấp trên nhưng tôi là người trực tiếp gắn bó với nhân dân thì tôi phải có trách nhiệm với nhân dân.”

     Tại thành phố Đà Nẵng, nơi cả triệu người dân đang sử dụng nguồn nước của sông Vu Gia, Thu Bồn cũng đã lên tiếng phản đối việc đặt Nhà máy tại khu vực đầu nguồn. Bởi nếu nguồn nước sông Bung bị ô nhiễm đổ về phía sông Vu Gia sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt của người dân thành phố. Ông Nguyễn Trường Ảnh, Giám đốc Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Một thành viên Cấp nước Đà Nẵng cho biết: “Bài học kinh nghiệm đối với các nhà máy thép thì cũng thấy rõ rồi. Tôi nghĩ rằng, đối với công nghiệp nặng, ảnh hưởng môi trường lớn cũng không nên đưa lên vùng cao vì ảnh hưởng càng rộng lớn. Nói chung ai nghe cũng giật mình, ai nghe cũng lo lắng. Đó là tâm trạng chung, bởi thực tế khi lập dự án thì đa số viết đơn giản, quá trình thực hiện nếu chủ đầu tư muốn tiết kiệm chỉ một phần nào đó thôi sẽ ảnh hưởng đến môi trường rất lớn.”  

     Năm 2012, Dự án xây dựng nhà máy thép Việt - Pháp được Ủy ban nhân dân huyện Điện Bàn trước đây, và nay là thị xã Điện Bàn tiếp nhận theo phân cấp quản lý cụm công nghiệp. Trong quá trình hoạt động, do khâu xử lý từ phế liệu sắt thép thành phôi thép gây ô nhiễm môi trường nên người dân địa phương phản đối. Theo đề nghị của thị xã Điện Bàn, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam thống nhất phải di dời nhà máy này vào cuối năm 2017 khỏi cụm công nghiệp Thương Tín 1. Qua khảo sát có 2 vị trí có được chọn đặt Nhà máy thép là tại xã Đại Nghĩa, huyện Đại Lộc hoặc tại thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang. Tuy nhiên, cả 2 vị trí này đều bị người dân phản đối. Ông Huỳnh Khánh Toàn, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam cho biết: “Theo dự kiến thì đặt nhà máy tại thôn Hoa của thị trấn Thạnh Mỹ, cách khu dân cư khoảng 3 km, còn ví trí cụ thể thì bây giờ đang thỏa thuận và lấy ý kiến của người dân. Trường hợp người dân không đồng thuận và các ngành chức năng của huyện không đồng thuận thì phải xử lý biện pháp tiếp theo là đóng cửa nhà máy hoặc đi tìm vị trí khác không ảnh hưởng đến môi trường và cuộc sống của người dân”./.