XoỌc đâu, tỉnh Quảng Nam vêy đợ pr’loọng đong chính sách bấc pa bhlâng cóh prang k’tiếc k’ruung hêê. Prang tỉnh vêy lấh 65 r’bhâu liệt sỹ, lấh 135 r’bhâu bhúh xoọng liệt sỹ, lấh 2 r’bhâu apêê liệt sỹ dzợ ắt cóh zr’lụ căn cứ kháng chiến ty, zr’lụ da ding k’coong zr’nắh k’đháp cắh ơy ta chô đơơng ooy ping xal. 

     Lấh 45 c’moo cắh t’ngay hân đoo a ngắh Hồ Thị Đăng, ắt cóh chr’val Tiên Mỹ, chr’hoong Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam cắh k’noọ ooy bh’rợ chêếc lêy ping âng k’conh đay đoọng chô đơơng đớc đhị ping xal. Ha dzợ ha ooy ng’năl chêếc bêl xa nay xay moon a rọp k’chêết k’conh đay la lay đhị, tập đớc la lay đhị. Cóh cr’chăl xoọc a ngắh Đăng mơ bơr zệt c’moo. K’conh âng a ngắh nắc liệt sỹ Hồ Hanh, ting pa bhrợ cóh du kích chr’val, crêê a rọp coóp lâng lêệng c’chêết đhị vel đong. Ting cơnh boóp p’rá xay truíh âng đhanuôr, a ngắh Đăng nắc lướt chêếc, ha dzợ vêy manuýh xay moon đhị đâu, vêy manuýh xay moon đhị tốh, nhứh chêếc lêy công cắh bơơn lêy. Cóh x’rịa c’moo 2014, Ban Chỉ huy Quân sự chr’hoong Tiên Phước pazum đh’rứah lâng chính quyền vel đong, k’dua apêê cựu chiến binh ting chêếc lêy. Ping xal âng liệt sỹ Hồ Hanh vêy ta bơơn lêy cóh bhươn âng 1 pr’loọng đong đhanuôr. Pr’căn Hồ Thị Đăng prá: “Đươi vêy apêê zập cấp zúp zooi chêếc lêy ping âng k’conh cu chô đơơng ooy ping xal. Cắh n’năl cơnh chêếc cảm tạ, bhui har cắh dzợ cơnh.”

    Xang bêl 3 c’moo bhrợ t’váih, Ban k’đhơợng xay chêếc lêy, chô đơơng n’hang liệt sỹ tỉnh Quảng Nam ơy pazum đh’rứah lâng ngành Lao động – Thương binh lâng Xã hội, Hội Cựu chiến binh zập cấp ch’mêết lêy, xay moon xa nay k’ha riêng apêê liệt sỹm, ping xal liệt sỹ nắc c’bhúh, cha nắc manuýh xay moon. Tơợ đêếc, bhrợ têng cr’noọ bh’rợ, bhrợ bản đồ đươi dua ha bh’rợ ch’mêết lêy, chô đơơng n’hang liệt sỹ. Tơợ đêếc, ơy chêếc lêy, chô đơơng 480 n’hang liệt sỹ ooy ping xal.

     Pa bhlâng chắp hơnh bêl apêê cựu chiến binh t’coóh ta ha, c’rơ đhur nắc cắh k’pân zr’nắh k’đháp đh’rứah lâng cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang lướt rúh crâng k’coong, z’lấh k’ruung đác, lướt mót ooy crâng g’mrâng, ooy zr’lụ căn cứ cách mạng đoọng chô đơơng apêê a noo đhêy ắt đhị đhăm k’tiếc âng k’căn, liêm buôn đoọng ha bh’rợ lướt lêy, bắt hương; chrooi đoọng pa xiêr đợ rau bil hư, xr’dô âng bấc pr’loọng đong lâng bhúh xoọng liệt sỹ. T’coóh Nguyễn Văn Khôi, Cựu chiến binh chr’val Tiên Phong, chr’hoong Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam xay moon, xang bêl chô tơợ bộ đội, a đoo nắc dzợ k’noọ ooy đồng đội: “Acu nắc muy cóh pazêng manuýh pr’đoọng pa bhlâng dzợ bơơn mamông, mr’đoo chiến hào lâng đồng đội nắc nâu cơy muy bơr a đhi a noo dzợ ắt cóh crâng k’coong. Tu cơnh đêếc, acu k’noọ bêl dzợ vêy c’rơ, dzợ mạ lướt nắc acu dzợ t’bhlâng lướt chêếc lêy. Vêy bêl cắh mặ lướt, vêy đợ apêê đồng đội cu n’năl ta tập đớc đhị đêếc ha dzợ cắh ng’bơơn lêy. Bêl xang bắt hương nắc dzuút đác mắt dưr chô. Tơợ nâu cơy tước ooy ha y chroo bêl vêy apêê k’dua, pr’loọng đong, cha nắc maúyh, bhúh xoọng liệt sỹ k’dua nắc acu công dzợ t’bhlâng lướt đoọng xay bhrợ crêê cơnh trách nhiệm lâng apêê đồng chí ơy lấh chêết bil cóh bh’rợ zâl arọp Mỹ.”

    Bh’rợ zâl arọp ơy xang cóh đanh đươnh nắc dzợ bấc ping ắt cóh crâng k’coong cắh ơy bơơn chô ooy vel đong k’căn. Rau đêếc bhrợ ha pêê nâu cơy t’bhlâng chêếc lêy ping xal liệt sỹ, đơơng âng apêê a noo chô ooy k’tiếc k’căn. Rau đêếc nắc rau cr’noọ cr’niêng liêm crêê, cr’noọ n’năl ơn âng apêê nâu cơy ooy rau chêết bil âng lang k’conh pa bhướp. Đại tá Đoàn Thế Tùng, Phó Chính uỷ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Nam prá:

Azi xay bhrợ liêm choom lấh mơ xa nay bh’rợ xay moon p’too pa choom, ta đang moon đhanuôr t’bhlâng xay bhrợ ooy bh’rợ xay moon xa nay ooy piing xal liệt sỹ đoọng bhrợ ha Ban k’đhơợng xay âng tỉnh công cơnh apêê chr’hoong, thành phố bhrợ têng liêm xang bh’rợ ch’mêết lêy, chô đơơng, t’bhlâng xay bhrợ cơnh ooy đợ xa nay ơy vêy ooy ping liệt sỹ nắc vêy ta chêếc lêy, hân đhơ zr’nắh k’đháp mơ ooy công t’bhlâng xay bhrợ./.

Quảng Nam: Băng rừng tìm kiếm hài cốt liệt sỹ

 Hoài Nam/ VOV- miền Trung

     Hiện, tỉnh Quảng Nam có số lượng gia đình chính sách nhiều nhất nước. Toàn tỉnh có hơn 65.000 liệt sỹ, trên 135.000 thân nhân liệt sỹ, hơn 2.000 hài cốt liệt sỹ còn nằm   ở những vùng căn cứ kháng chiến cũ, nơi núi non hiểm trở chưa   đưa vào nghĩa trang. Bằng tình cảm, trách nhiệm của mình, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Nam băng rừng, lội suối tìm kiếm, cất bốc và quy tập hài cốt liệt sỹ, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây” của dân tộc Việt Nam.  

     Hơn 45 năm trời đằng đẵng, không ngày nào bà Hồ Thị Đăng, ở xã Tiên Mỹ, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam nguôi ngoai ý định tìm hài cốt của cha mình đưa vào nghĩa trang an táng. Nhưng biết tìm đâu khi những thông tin địch giết cha ở một nơi, chôn xác một nẻo. Hồi đó bà Đăng mới đôi mươi. Cha của bà là liệt sỹ Hồ Hanh, tham gia du kích xã, bị địch bắt và giết hại ngay tại địa phương. Theo lời kể của người dân, bà Đăng lặn lội đi tìm, nhưng người chỉ chỗ này, người thì chỉ chỗ kia, tìm mãi không thấy. Cuối năm 2014, Ban Chỉ huy Quân sự huyện Tiên Phước phối hợp với chính quyền địa phương, huy động các cựu chiến binh tham gia tìm kiếm. Hài cốt liệt sỹ Hồ Hanh được tìm thấy trong vườn của 1 nhà dân. Bà Hồ Thị Đăng nghẹn ngào: “Nhờ các cấp giúp đỡ tìm lại hài cốt cha tui đem về nghĩa trang. Không biết nói gì để cảm tạ, rất vui mừng không thể kể xiết.”

     Sau hơn 3 năm thành lập, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tỉnh Quảng Nam đã phối hợp với ngành Lao động - Thương binh và Xã hội, Hội Cựu chiến binh các cấp rà soát, xác minh thông tin hàng trăm trường hợp liệt sỹ, mộ liệt sỹ do các tập thể, cá nhân cung cấp. Từ đó xây dựng kế hoạch, lập bản đồ phục vụ cho công tác khảo sát, quy tập, tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ. Qua đó, đã tìm kiếm, quy tập và an táng 480 hài cốt liệt sỹ vào nghĩa trang.

     Thật cảm động khi những cựu chiến binh tuổi cao, sức yếu nhưng đã không quản ngại khó khăn gian khổ cùng cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang băng rừng vượt suối, hành quân vào tận rừng sâu, địa hình hiểm trở, vùng căn cứ cách mạng để đưa các anh về yên nghỉ trong lòng đất mẹ, thuận tiện cho việc hương khói, thăm viếng; góp phần xoa dịu những mất mát, đau thương của nhiều gia đình và thân nhân liệt sỹ. Ông Nguyễn Văn Khôi, Cựu chiến binh xã Tiên Phong, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam cho biết, sau khi rời quân ngũ, ông vẫn đau đáu nỗi nhớ đồng đội: “Tui là một trong những người may mắn còn sống, cùng chiến hào với đồng đội nhưng bây giờ một số anh em còn nằm trên rừng núi. Do đó, tui nghĩ khi còn sức khỏe, còn có điều kiện đi được thì tui vẫn tiếp tục đi tìm. Có những lúc đi tìm không được, có những đồng đội tui biết chôn ở đó nhưng tìm không ra. Khi thắp nén hương thì lau nước mắt đi về. Từ nay về sau khi yêu cầu, kể cả gia đình, cá nhân, thân nhân liệt sỹ yêu cầu thì tui vẫn tiếp tục đi để làm tròn trách nhiệm đối với những đồng chí đã ngã xuống trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.”

     Chiến tranh đã lùi xa nhưng nhiều phần mộ nằm sâu ở nơi rừng thiêng nước độc, chưa về được quê mẹ. Điều đó càng thôi thúc những người hôm nay tiếp tục hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sỹ, đưa các anh về với đất mẹ thân yêu. Đó chính là tình cảm, lòng biết ơn và sự tri ân của những người hôm nay đối với sự hy sinh to lớn của thế hệ cha anh. Đại tá Đoàn Thế Tùng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Nam cho biết: “Chúng tôi sẽ làm tốt hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân tiếp tục tham gia vào việc cung cấp thông tin về mộ liệt sỹ để giúp cho Ban Chỉ đạo tỉnh cũng như các huyện, thành phố làm tốt công tác khảo sát, quy tập, phấn đấu làm thế nào những thông tin đã có về mộ liệt sỹ giải quyết dứt điểm, dù khó khăn bao nhiêu cũng quyết tâm thực hiện./.”