Tơợ đanh, xa nay rau nhâm mâng âng bha nậ a bóc đác thuỷ điện cóh hân noo boo túh ta luôn vêy bấc ngai k’rang. Đhị rau dưr váih bấc rau cắh liêm crêê âng thuỷ điện cóh cr’chăl đăn đâu đhị zr’lụ apêê chr’hoong da ding k’coong nắc bhrợ ha đhanuôr k’rang lâng rơơm kiêng vêy đợ boóp p’rá ta ơơi pa chô tơợ apêê vêy trách nhiệm đoọng đhanuôr têêm loom. Ting cơnh Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh, đhị đhr’năng váih túh ga mắc cóh zr’lụ da ding k’coong lâng cóh píc k’ruung Vu Gia – Thu Bồn, t’coóh xa nay tỉnh ơy vêy bấc bh’rợ bhrợ bhiệc lâng apêê p’cắh mặt ha pazêng đong máy thuỷ điện lâng chính quyền vel đong đoọng chêếc đợ bh’rợ crêê bhlâng đoọng zr’lụ píc bơơn đợ rau nhâm mâng bhlâng, bêl dưr váih rau cắh liêm crêê tơợ pazêng công trình thuỷ điện, công cơnh đhr’năng cắh liêm crêê âng pleng k’tiếc cơnh xoọc đâu nắc công doọ rau bil hư ooy manuýh lâng cr’van. Tu cơnh đêếc, nắc đơớh loon zâl g’đéch lâng đhí boo túh bhlong, cắh choom đớc tước bêl dưr váih rau cắh liêm crêê, ha dzợ nắc cr’chụt tr’moon, xang n’nắc nắc đương boóp p’rá tơợ trung ương. Nắc ng’xay moon tơợ nâu cơy lâng mr’cơnh cr’noọ xa nay xay bhrợ đợ bh’rợ crêê cơnh p’xoọng xa nay bh’rợ đoọng zâl cha groong rau cắh liêm crêê. Cắh ngai choom bil cr’noọ đương rơớt ooy rau cắh liêm crêê âng pleng k’tiếc- t’coóh Thanh xay moon.

     Xay moon xa nay bh’rợ xay bhrợ đh’rứah bhlưa pazêng c’la k’rong bhrợ, vel đong lâng ban ngành âng tỉnh crêê tước ooy xa nay bh’rợ pa bhrợ âng pazêng a bóc đác ting cơnh Quyết định 1357 âng Chính phủ nắc dzợ bấc rau cắh ơy choom lâng cắh ơy crêê cơnh lâng rau la lua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh ta đang moon nắc t’bhlâng prá xay lâng t’bhlâng xay moon rơợng griing lấh mơ đoọng mr’cơnh cr’noọ bh’rợ ooy rau nhâm mâng âng bha nậ, đơớh loon zâl g’đéch lâng đhr’năng âng đhí boo túh bhlong. Ting n’nắc, đoọng vêy cr’noọ xa nay zazum cóh bh’rợ xay bhrợ xa nay bh’rợ bhrợ têng đh’rứah bhlưa pazêng apêê vel đong, đơn vị, lấh ooy nhâm mâng rau liêm crêê ha bha nậ đác thuỷ điện cóh zr’lụ da ding k’coong lâng pa dưr k’rơ cr’noọ bh’rợ loon đơớh đoọng ha zr’lụ píc, c’la a bóc đác thuỷ điện lâng vel đong cóh zr’lụ vêy đhr’năng crêê rau cắh liêm crêê nắc xay bhrợ đhr’năng crêê cơnh, bhrợ têng k’rơ bh’rợ lướt xay moon p’too pa choom, pa dưr dal c’năl, bh’rợ g’đéch túh bhlong đoọng ha đhanuôr.

     T’coóh Lê Đình Bản – Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thuỷ điện A Vương xay moon, zr’nắh k’đháp pa bhlâng cóh zoọc đâu âng apêê c’la a bóc đác nắc đhr’năng boo ta luôn, bhrợ ha bh’rợ đương xay moon đớc công lum bấc rau zr’nắh k’đháp. Đhị đêếc cậ, cóh muy bơr zr’lụ da ding k’coong bấc zr’lụ cắh vêy sóng đoọng ra lắp pr’đươi xay moon. Trách nhiệm âng c’la a bóc đác nắc xay moon đớc đợ đác boo chô ooy a bóc đác. Hân đhơ cơnh đêếc, azi nắc cắh choom bhrợ têng bh’rợ n’nâu nắc ơy đh’rứah lâng Đài Khí tượng thuỷ văn cóh zr’lụ Trung Trung bộ đoọng ra lắp trạm đăng đác boo cóh muy bơr zr’lụ. Cóh zr’lụ pậ bhứah mơ 682km2, azi ơy ra lắp 5 trạm, t’piing lâng xa nay xa nay âng thuỷ văn nắc bấc lấh mơ, ha dzợ cóh rau la lua cậ nắc dzợ ra lắp 5 trạm dzợ, cơnh đêếc nắc vêy zập. Đhị đêếc c, bấc zr’lụ cóh xoọc cắh ng’bơơn lêy sóng, tu cơnh đêếc nắc t’bhlâng ra lắp trạm BTS Viettel đoọng nhâm mâng ooy sóng, xoọc đêếc đhr’năng xay moon đớc nắc liêm choom lấh mơ.

     Quyết định 1357 âng Chính phủ ooy xa nay bh’rợ xay bhrợ đh’rưáh pazêng a bóc đác cóh truíh k’ruung Vu Gia – Thu Bồn bhrợ têng cóh c’xêê 9/2015, nắc vêy ta đươi đoọng ha pazêng a bóc đác: A Vương, Đăk Mi 4, Sông Tranh 2, Sông Bung 4, Sông Bung 4A lâng Sông Bung 5. Ting cơnh t’coóh Trí Hiệu – Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Tiên Phước, cóh bấc c’moo ahay vel đong ta luôn đơớh loon cóh bh’rợ zâl g’đéch đhi boo túh bhlong, pa bhlâng nắc đhr’năng túh váih pr’hơợc tu pazêng a bóc đác ch’hooi. Đhị đêếc cậ, đoọng nhâm mâng rau liêm crêê ha đhanuôr cóh zr’lụ piíc, vel đong công ơy bhrợ têng bấc bh’rợ đương zâl cha groong, pazum đh’rứah lâng Công ty Thuỷ điện Sông Tranh xay moon zúp zooi đhanuôr n’năl gít, đơớh loon g’đéch túh bhlong bêl dưr váih túh bhlong. Hân đhơ cơnh đêếc, t’coóh Hiệu k’rang, pazêng rau bh’rợ đương zâl cha groong nắc vêy ta bhrợ têng ta luôn, nắc cóh rau la lua cậ cóh bấc c’moo đâu đhị Quảng Nam moon zazum lâng vel đong Tiên Phước moon la lay doọ dưr váih đhr’năng đhí boo túh bhlong pr’hơợc, bhrợ ha bh’rợ đương zâl cha groong lêy nắc cắh bơơn ta ch’mêết lêy gít. Tu cơnh đêếc, t’coóh Hiệu ta đang moon, lấh ooy bh’rợ k’rong pazêng bh’rợ k’rong bhrợ, tơợ thuỷ điện công nắc xay moon đớc crêê cơnh đhị zr’lụ crêê tước cóh píc k’ruung, công cơnh đợ đác u nong đhị pazêng zr’lụ buôn đác nong nắc mơ ooy, đoọng đhanuôr đơớh loon cóh bh’rợ zâl g’đéch túh bhlong crêê cơnh.

     T’coóh Nguyễn Văn Lân – Phó Giám đốc Công ty Thuỷ điện Sông Tranh xay moon, pazêng camera vêy ta ra lắp nắc ch’mêết lêu pazêng bh’rợ ch’hooi đác, lâng đoọng đợ hình ảnh ha pazêng đơn vị crêê tước, tơợ trung ương tước ooy vel đong. Công ting cơnh t’coóh Lân, buôn nắc bêl đác a bóc nong tơợ (172- 175m), ha dang dưr váih rau cắh liêm crêê, k’dâng tơợ 24- 48 tiếng đồng hồ nắc ch’hooi đợ đác dzợ mơ 165m. Xay moon rau zr’nắh k’đháp cóh bh’rợ đương xay moon đớc đợ ga mắc âng túh, tu cr’chăl đác túh ga mắc buôn nắc tơợ 1- 3 giờ ra diu, t’coóh Lên xay moon ooy apêê c’la a bóc đác, nắc lêy ch’mêết gít, xay moon đớc đhr’năng u váih lâng đơớh loon bhrợ bhr’lậ crêê cơnh, pa xiêr đhr’năng đợ đác ng’ch’hooi bấc bhrợ t’váih túh, bhrợ rau cắh liêm crêê ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cóh zr’lụ piíc.

     Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh xay moon, pazêng bh’rợ xay moon đớc ooy rau nhâm mâng âng bha nậ thuỷ điện, công cơnh bh’rợ đương zâl g’đéch lâng đhr’năng nong đác cóh zr’lụ piíc nắc vêy ng’bhrợ têng crêê cơnh. Ha dang z’lấh thẩm quyền đoọng phép, apêê c’la a bóc đác nắc đơớh hân xay moon ooy cấp m’piing đoọng bêy bh’rợ bhr’lậ. Ba bi muy chua đác cóh a bóc đác thuỷ điện nong tước đhr’năng 3 cắh cậ k’nặ tước đhr’năng 3, ting n’nắc đhị vel đong vêy boo ngân đanh, n’đắh tốh k’ruung Bung ch’hooi đác, nắc xay bhrợ cơnh ooy?- T’coóh Thanh ta moóh lâng apêê p’cắh mặt âng pazêng c’la a bóc đác cóh muy pr’họp t’mêê đâu. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc cắh ơy vêy boóp p’rá ta ơơi pa chô crêê cơnh đhị rau ta moóh âng Phó Chủ tịch UBND tỉnh ooy bh’rợ k’đhơợng lêy a bóc đác lâng cơnh bh’rợ ng’bhrợ bêl dưr váih rau cắh liêm crêê tu đhí boo túh bhlong bhrợ t’váih./.

QUẢNG NAM

AN TOÀN ĐẬP THỦY ĐIỆN MÙA MƯA LŨ

( Theo Báo Quảng Nam)

      Để chủ động đối phó với những tình huống trong mùa mưa lũ năm nay, tại các miền núi Quảng Nam, chủ đầu tư các công trình thủy điện phối hợp cùng các địa phương chuẩn bị “kịch bản” dự lường cho những tình huống xảy ra, nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. 

    Lâu nay, vấn đề an toàn đập thủy điện trong mùa mưa lũ luôn được dư luận quan tâm. Trước hàng loạt sự cố thủy điện xảy ra trong thời gian vừa qua trên địa bàn các huyện miền núi càng khiến người dân lo lắng và mong muốn có được câu trả lời từ những người có trách nhiệm để giúp họ yên tâm. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh, trước những thực trạng về nguy cơ lũ quét, lũ gây ngập lụt tại các vùng miền núi và hạ du lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn, lãnh đạo tỉnh đã có nhiều cuộc làm việc với đại diện các nhà máy thủy điện và chính quyền địa phương nhằm tìm ra giải pháp tối ưu để vùng hạ du được đảm bảo an toàn tuyệt đối, kể cả khi xảy ra sự cố tiêu cực từ các công trình thủy điện, cũng như trước hiện tượng thời tiết cực đoan như hiện nay. Do vậy, phải hoàn toàn chủ động ứng phó với bão lũ, không để đến khi có tình huống bất ngờ xuất hiện thì “đùn đẩy nhau”, rồi chờ ý kiến từ trung ương. “Phải đặt ra ngay từ bây giờ và thống nhất xây dựng phương án linh hoạt bổ sung quy chế để ứng phó khi ́sự cố xảy ra. Tuyệt đối không được chủ quan trước diễn biến phức tạp của thời tiết” - ông Thanh nói.

    Cho rằng quy chế phối hợp giữa các nhà đầu tư, địa phương và ban ngành của tỉnh liên quan đến quy trình vận hành liên hồ chứa theo Quyết định 1357 của Chính phủ vẫn còn nhiều bất cập, vướng mắc và chưa phù hợp với thực tiễn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh yêu cầu cần tiếp tục thảo luận và tập trung chỉ đạo quyết liệt nhằm thống nhất phương án an toàn đập, sẵn sàng ứng phó với mưa lũ. Theo đó, để tìm được “tiếng nói chung” trong xây dựng quy chế phối hợp giữa các địa phương, đơn vị, ngoài đảm bảo an toàn cho đập thủy điện ở miền núi và tăng tính chủ động cho vùng hạ du, chủ hồ thủy điện và địa phương vùng có nguy cơ bị ảnh hưởng cần xây dựng nhiều kịch bản cụ thể, đảm bảo tính tương tác và tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao ý thức, kỹ năng tránh lũ đến người dân.

    Ông Lê Đình Bản - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy điện A Vương cho rằng, khó khăn lớn nhất hiện nay của các chủ hồ là tình trạng mưa cực đoan liên tục xuất hiện, khiến công tác dự báo cũng gặp nhiều trở ngại, rủi ro. Trong khi đó, ở một số vùng miền núi nhiều khu vực không có sóng để đặt hệ thống báo động. “Trách nhiệm của chủ hồ là dự báo lượng mưa về hồ chứa. Tuy nhiên, chúng tôi không thể làm được điều này nên đã hợp đồng với Đài Khí tượng thủy văn khu vực Trung Trung Bộ để tìm đặt trạm đo mưa tại một số khu vực. Trong phạm vi 682km2, chúng tôi đã lắp đặt 5 trạm, so với tiêu chuẩn thủy văn thì vượt, nhưng trên thực tế phải cần đến 5 trạm nữa. Trong khi đó, nhiều vùng hiện nay không tìm ra sóng, vì thế cần tăng cường các trạm BTS Viettel để đảm bảo độ phủ sóng, khi đó dự báo sẽ tốt hơn” .

    Quyết định 1357 của Chính phủ về quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông  Vu Gia - Thu Bồn ban hành từ tháng 9.2015, được áp dụng cho các hồ các hồ: A Vương, Đắk Mi 4, Sông Tranh 2, Sông Bung 4, Sông Bung 4A và Sông Bung 5. Theo ông Lê Trí Hiệu - Phó Chủ tịch UBND huyện Tiên Phước, nhiều năm qua địa phương luôn chủ động các phương án ứng phó với mưa lũ, nhất là lũ bất thường do các hệ thống thủy điện xả về. Bên cạnh đó, nhằm đảm bảo an toàn cho người dân vùng hạ du, địa phương cũng đã xây dựng nhiều kịch bản ứng phó, phối hợp với Công ty Thủy điện Sông Tranh tuyên truyền giúp người dân hiểu rõ và nắm bắt kịp thời để tránh lũ khi có sự cố xảy ra. Tuy nhiên, ông Hiệu băn khoăn, mặc dù các kịch bản ứng phó thường xuyên được xây dựng, nhưng trên thực tế nhiều năm nay tại Quảng Nam nói chung và địa bàn Tiên Phước nói riêng không xảy ra hiện tượng mưa lũ bất thường, khiến nhiều kịch bản ứng phó chưa được “kiểm chứng” cụ thể. Do vậy, ông Hiệu đề nghị, ngoài tính toán tích hợp quy trình vận hành, phía thủy điện cũng cần dự báo chính xác các khu vực bị ảnh hưởng tại hạ du, cũng như mực nước dâng cao tại các điểm ngập là bao nhiêu, để người dân chủ động trong việc phòng tránh lũ an toàn.

    Ông Nguyễn Văn Lân - Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Sông Tranh cho biết, hệ thống camera đã được lắp đặt sẽ giám sát toàn bộ quy trình vận hành điều tiết nước, và cung cấp hình ảnh cho tất cả đơn vị có liên quan, từ trung ương đến địa phương. Cũng theo ông Lân, thông thường khi mực nước hồ đạt cao trình (172 - 175m), nếu xảy ra sự cố bất thường, trong vòng 24 - 48 giờ đồng hồ sẽ rút dần mực nước về cao trình đối lưu (165m). Bày tỏ khó khăn trong công tác vận hành dự báo đón đỉnh lũ, do thời điểm đỉnh lũ thường về từ 1 - 3 giờ sáng, ông Lân góp ý các chủ hồ cần phải tính toán thật kỹ, lường trước sự việc và kịp thời xử lý một cách an toàn nhất, hạn chế ngăn mức nước điều tiết gây ngập lụt, ảnh hưởng đến đời sống và tính mạng người dân vùng hạ du.

    Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh cho rằng, tất cả “kịch  bản” về an toàn đập thủy điện, cũng như ứng phó với ngập lụt vùng hạ du đều phải được xây dựng trên phương án cụ thể, rõ ràng. Trong trường hợp vượt quá thẩm quyền cho phép, các chủ hồ cần kịp thời báo cáo lên cấp trên để tìm hướng xử lý. “Giả sử cùng một lúc nước ở hồ chứa dâng cao lên báo động 3 hoặc xấp xỉ báo động 3, trong khi tại địa phương mưa lớn kéo dài, bên kia sông Bung xả nước về, thì xử lý thế nào?” - ông Thanh đặt câu hỏi với đại diện các chủ hồ trong một cuộc họp mới đây. Tuy nhiên, chưa có câu trả lời thỏa đáng trước chất vấn của Phó Chủ tịch UBND tỉnh đối với quy trình vận hành hồ chứa và cách xử lý trước tình huống bất ngờ do mưa lũ./.