Đợ mơ hoá chất độc nha nhự cyanua bơơn zâp apêê âng đơơng tước ooy đâu đoọng ra’lọc vàng, xang nặc pa’hooi ooy môi trường nha nhự đác đoong, môi trường k’tiếc, bhrợ cắh liêm crêê tước pr’ắt tr’mung đhanuôr cóh vel đông. Boọng vàng nâu lứch ặ cr’chăl t’ngay đoọng bhrợ lấh 1 c’moo đâu, hân đhơ cơnh đêếc, Công ty vàng Bồng Miêu nắc cắh k’đập p’loọng, cắh pazao đoọng vel đông k’đhơợng zư.

   Ting lêy zâp t’ngay lấh 60 manứih cóh zâp tỉnh đắh Bắc, đhanuôr zâp vel đông cóh chr’hoong Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam lướt tước đhị zr’lụ boọng vàng Bồng Miêu, chr’val Tam Lãnh bhrợ têng vàng cắh liêm crêê. T’coóh Nguyễn Thế Vinh, Chủ tịch UBND chr’val Tam Lãnh, chr’hoong Phú Ninh đoọng năl, boọng vàng Bồng Miêu dzợ vêy 40 p’loọng hầm, bấc c’lâng hầm tơợ đenh ahay cắh vêy ngai moót, cắh bơơn bhrợ paliêm nhâm mâng nắc buôn bhrợ râu cắh liêm crêê, ha’rập hầm. c’bhúh chức năng vel đông nắc pazưm lêy cha’mêết, zêl cha’groong hân đhơ cơnh đêếc cung dzợ bấc manứih lướt moót glúh đhị đâu ting t’ngay ting bấc. đợ apêê đắh ch’ngai lướt ooy đâu tự bhrợ pợ, ặt cha đhị đêếc. Bêl c’bhúh chức năng truy quét nắc apêê lơi jợ acoon pợ, pr’đươi pr’dua lướt mứt cóh crâng. Bhiệc bhrợ têng vàng lết xa’nay đhị boọng vàng Bồng Miêu bhrợ cắh leiem crêê môi trường, an ninh têêm ngăn, bhrợ bil tài nguyên. Ơy vêy 1 cha’nặc chêết, mưy cha’nặc bhrêy tắh tu ha’rấp boọng hầm vàng đhị zr’lụ nâu. T’coóh Nguyễn Thế Vinh, Chủ tịch UBND chr’val Tam Lãnh, chr’hoong Phú Ninh đoọng năl, xoọc đâu c’bhúh công an chr’hoong pazưm lâng công an chr’val t’bhlâng bhrợ zâp g’lúh truy quét, k’đhơợng zư nhâm mâng oó đoọng manứih moót cóh hầm: “Đhr’năng xoọc đâu cóh chr’val Tam Lãnh zr’nắh k’đhạp bhlâng. Apêê nắc moót ooy hầm bhrợ têng vàng lết xa’nay, xang nặc đươi dua hoá chất cóh boọng hầm, cha cóh cr’loọng hầm nắc azu k’đhạp k’đhơợng zư. bơr pêê zr’lụ đăn k’noong k’tiếc, bơr pêê apêê pay xe múc t’moót ooy đâu bhrợ c’lâng, paliêm k’tiếc, xang nặc bhrợ têng vàng cắh liêm crêê bấc bhlâng. C’bhúh vel đông zư lêy cắh bấc nắc bhiệc k’đhơợng zư cắh nhâm mâng. K’đươi moon ngành chức năng cóh tỉnh, chr’hoong zooi zúp azi đắh bhiệc lêy cha’mêết cóh zr’lụ nâu.”

    Bha ar đoọng phép bhrợ têng vàng âng Công ty vàng Bồng Miêu lứch ặ cr’chăl t’ngay ta đoọng tơợ c’xêê 3/2016 hân đhơ cơnh đêếc, công ty nâu cắh k’đập p’loọng, bhrợ têng padưr paliêm môi trường, pazao đoọng 320 hécta k’tiếc crâng đoọng ha chính quyền vel đông k’đhơợng zư. ooy đâu zr’lụ bha’nậ pa’hooi hoá chất độc nha nhự hadang cắh bhrợ têng paliêm nắc vêy đhr’năng ha voóh, lấh mơ nắc bêl hân noo boo. Bhr’cộ tỉnh Quảng Nam moon, vel đông vêy trách nhiệm bhrợ têng chức năng k’đhơợng zư Nhà nước đắh k’rong zư, khoáng sản lâng đươi dua zâp bh’rợ chr’nắp đoọng têêm ngăn an ninh cóh prang xã hội đhị vel đông. Lâng k’đươi moon Công ty vàng Bồng Miêu âng đơơng pazêng pr’đươi pr’tóh glúh lơi crêê cơnh quy định, zư lêy zr’lụ boọng nâu mưy cơnh liêm choom lâng vêy bha ar xay moon lâng chính quyền vel đông chr’val Tam Lãnh đoọng vêy pr’đơợ k’đhơợng zư, t’bhlâng oó đoọng dưr váih bhiệc bhrợ têng vàng cắh liêm crêê đhị zr’lụ k’đhơợng zư. t’coóh Nguyễn Cảnh, Bí thư Huyện uỷ Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, vel đông ơy bấc chu bhrợ bhiệc lâng Bộ Tài nguyên lâng Môi trường đấh pay pachô boọng vàng Bồng Miêu đoọng pazao ooy đơn vị lơơng bhrợ liêm choom lấh, oó đoọng bil pất pr’đươi cr’van cruung đác, nha nhự môi trường. Hân đhơ cơnh đêếc, tước đâu cung cắh ơy bơơn bhrợ têng liêm choom: “Cấp uỷ Đảng, chính quyền taluôn k’đươi moon lâng tỉnh, Trung ương đấh bhrợ têng, tu đoọng phép nắc Bộ tài nguyên lâng Môi trường, lâng zêng ta lơi, pazao đoọng cớ ooy đhanuôr k’đhơợng zư cung lêy nắc thẩm quyền âng chr’hoong, âng chr’val. Cung rơơm Trung ương đấh k’đươi moon Công ty nâu crêê tước zên FDI đắh k’tiếc k’ruung lơơng. Rơơm chính phủ đấh moon k’đươi đoọng lêy pay râu tin đươi ha đhanuôr. XoỌc đâu nắc đhanuôr moót bhrợ pa hư môi trường bấc lấh, râu 2 nắc apêê moót pay k’tiếc chóh, đợ t’tưn nắc pachô cung k’đhạp lấh mơ, bêl đêếc zên n’đoo vêy chấc toom chroót đoọng.”

    Ting cơnh Cục thuế tỉnh Quảng Nam, Công ty vàng Bồng Miêu xoọc đâu dzợ nợ lấh 100 tỷ đồng zên thuế, cắh moon pa’glúh c’lâng bh’rợ chroót nợ ting cơnh quy định âng Pháp luật Việt Nam. c’moo n’nắc ahay, chính quyền tỉnh Quảng Nam lâng Bộ tài Nguyên lâng môi trường cắh đoọng pa’dzoọc bha ar đoọng bhrợ têng vàng ha công ty nâu./.

QUẢNG NAM: NÁO LOẠN KHAI THÁC

VÀNG TRÁI PHÉP TẠI MỎ VÀNG BỒNG MIÊU

                                                                                     Hoài Nam

     Những ngày này, vùng rừng núi xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam đang náo loạn khi hàng trăm người dân khắp nơi đổ về khu vực mỏ vàng Bồng Miêu khai thác vàng trái phép. Lượng lớn hóa chất độc hại cyanua được các đối tượng vận chuyển đến đây để lắng lọc vàng, sau đó xả thẳng ra môi trường gây ô nhiễm nguồn nước, môi trường đất, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân địa phương. Mỏ vàng này hết thời hạn cấp phép đã hơn 1 năm, nhưng Công ty vàng Bồng Miêu không đóng cửa mỏ, không bàn giao hiện trạng để địa phương quản lý.

    Trung bình mỗi ngày hơn 60 người ở các tỉnh phía Bắc, người dân các địa phương ở huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam đến khu vực mỏ vàng Bồng Miêu, xã Tam Lãnh khai thác vàng trái phép. Ông Nguyễn Thế Vinh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh cho biết, mỏ vàng Bồng Miêu hiện còn 40 cửa hầm, nhiều đường hầm lâu ngày không có người ra vào, không được gia cố nên rất dễ xảy ra sự cố sập hầm. Lực lượng chức năng địa phương đã tập trung kiểm soát, chốt chặn nhưng vẫn không ngăn được lượng người đổ về khu vực này ngày càng đông. Những người ở xa đến đây tự ý lập lán trại, ăn ở tại chỗ. Khi lực lượng chức năng truy quét thì họ bỏ lán trại, đồ đạc chạy vào rừng. Tình trạng khai thác vàng trái phép tại mỏ vàng Bồng Miêu gây hệ lụy về môi trường, an ninh trật tự, làm thất thoát tài nguyên. Đã có 1 người chết, 1 người bị thương do sập hầm vàng tại khu vực này. Ông Nguyễn Thế Vinh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh cho biết, hiện lực lượng Công an huyện phối hợp với Công an xã tăng cường mở các đợt truy quét, siết chặt quản lý không cho người vào hầm:

     “Tình hình hiện nay ở xã Tam Lãnh rất phức tạp. Người ta vào hầm lò khai thác vàng trái phép, rồi sử dụng hóa chất trong hầm lò, ăn ở trong hầm lò luôn nên chúng tôi rất khó khăn trong quản lý.Một số khu vực vùng giáp ranh, một số đối tượng dùng xe múc đưa vào cày đường, san ủi làm mặt bằng, rồi tận dụng khai thác vàng trái phép rất nhiều. Lực lượng địa phương rất mỏng nên việc quản lý không được chặt chẽ. Đề nghị ngành chức năng ở tỉnh, huyện trợ giúp chúng tôi trong vấn đề kiểm tra, kiểm soát khu vực này.”

    Giấy phép khai thác vàng của Công ty Vàng Bồng Miêu đã hết hạn từ tháng 3 năm 2016  nhưng Công ty này không đóng cửa mỏ, tái tạo, phục hồi môi trường, bàn giao 320 ha đất rừng cho chính quyền địa phương quản lý. Trong đó, khu vực đập thải chứa hóa chất độc hại nếu không được duy tu thì nguy cơ vỡ rất cao, nhất là vào mùa mưa. Lãnh đạo tỉnh Quảng Nam cho rằng, địa phương có trách nhiệm thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về đầu tư, khoáng sản và áp dụng các biện pháp cần thiết để đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn. Đồng thời, đề nghị Công ty vàng Bồng Miêu vận chuyển toàn bộ vật liệu nổ ra khỏi khu vực khai thác, tập kết bảo quản tại kho chứa vật liệu nổ theo đúng quy định, bảo vệ khu vực mỏ một cách hợp lý và có báo cáo với chính quyền địa phương xã Tam Lãnh để có cơ sở quản lý, kiên quyết không để xảy ra tình trạng khai thác vàng trái phép trong khu vực quản lý. Ông Nguyễn Cảnh, Bí thư Huyện ủy Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam cho biết, địa phương đã nhiều lần làm việc với Bộ Tài nguyên và Môi trường sớm thu hồi mỏ vàng Bồng Miêu để giao cho đơn vị khác có tiềm lực khai thác, tránh thất thoát tài nguyên, ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa được giải quyết: “Cấp ủy Đảng, chính quyền luôn luôn kiến nghị với tỉnh, Trung ương sớm giải quyết, vì cấp phép là do Bộ Tài nguyên và Môi trường, và phá sản, hoàn thổ, bàn giao lại cho nhân dân quản lý cũng không phải thuộc thẩm quyền của huyện, của xã được. Cũng mong Trung ương sớm chỉ đạo Công ty này vì có liên quan đến vốn FDI người nước ngoài. Mong Chính phủ sớm chỉ đạo để lấy lại niềm tin cho nhân dân. Hệ lụy là hiện nay nhân dân vào phá môi trường càng hư hỏng nhiều hơn, thứ 2 là người ta vào lấn chiếm, trồng cây, sau này thu hồi cũng rất khó khăn, phức tạp, lúc đó tiền đâu đền bù.”

    Theo Cục thuế tỉnh Quảng Nam, Công ty Vàng Bồng Miêu hiện còn nợ hơn 100 tỷ đồng tiền thuế, không đưa ra phương án trả nợ theo quy định của pháp luật Việt Nam. Năm ngoái, chính quyền tỉnh Quảng Nam và Bộ Tài nguyên - Môi trường không đồng ý gia hạn giấy phép khai thác vàng cho Công ty này./.