Cr’chăl a hay, bơơn râu k’rang lêy k’rong bhrợ têng âng Trung ương lâng tỉnh, bh’rợ khám pa dứah cr’ay, k’rang lêy lâng zư lêy c’rơ tr’mông âng đhanuôr đhi zr’lụ da ding k’coong tỉnh Quảng Nam ta luôn pa dưr dal. Đhơ cơnh đếêc, t’ping lâng đhr’năng lalua, mạng lưới y tế đhị apêê vel đong da ding k’coong dzợ bấc râu tabhuch lâng đhưr cóh zập đăh. Xay moon âng PV Vinh Thông.

          N’đhơ ca ay ngân ha dợ t’coóh Hồ Văn Thiêm ắt đhị vel 4 chr’val Phước Mỹ cung pa zay z’lấh c’lâng cha ngai tước k’zệt cây số đoọng xiêr tước Trung tâm Y tế chr’hoong Phước Sơn đhị thị trấn Khâm Đức đoọng khám cr’ay. T’coóh Thiêm đoọng năl: Ca tuần nâu nắc t’coóh cắh choom bếch pị tu acọ âng t’coóh ca ay cơnh crêê hoang xoóch, ha dợ têy nắc công ca ay ga đêêr. Lalăm đếêc, bêl tợơp váih cr’ay, t’coóh Thiêm tước Trạm y tế chr’val Phước Mỹ khám lâng pay za nươu chô ooy đong âm ha dợ cắh choom dứah ca ay, t’coóh nắc k’đươi ma nuýh đong chở đơơng ooy Trung tâm Y tế chr’hoong Phước Sơn zư pa dứah:

          “Đhị trạm y tế chr’val cắh zập za nươu tu cơnh đếêc nắc apêê k’đươi xiêr ooy Trung tâm Y tế chr’hoong nắc vêy zập za nươu tr’hau đoong pa dứah. Cr’ay n’hâu cóh bệnh viện chr’hoong zêng vêy za nươu, ha dợ cóh chr’val ca ay nắc cắh vêy zập za nươu đoọng pa dứah.”

          Bác sĩ Nguyễn Văn Bình, Phó khoa Ngoại sản, Trung tâm Y tế chr’hoong Phước Sơn đoọng năl: Căh muy đhị trạm y tế chr’val, đhr’năng cắh zập za nươu cung dưr váih đhị apêê khoa phòng, pa bhlầng nắc zập râu za nươu kháng sinh lâng za nươu buôn đươi tước. Lấh mơ, bhiệc cắh zập pr’đươi pr’dua lâng bác sĩ chuyên khoa cung bhrợ bh’rợ khám pa dứah cr’ay lưm bấc râu cắh liêm:

          “Bấc apêê bác sĩ đa khoa đơ bhlầng, ha dợ chô pa dứah ghít, đhậu bhứah nắc cắh ơy vêy bác sĩ. Tu cơnh đếêc apêê bác sĩ ta luôn pa zay pa choom kinh nghiệm âng apêê lalăm cắh cợ nắc đọc apêê tài liệu nắc vêy choom khám pa dứah . A zi rơơm bh’rợ pa too pa choom nắc pa ghít đắh chuyên ngành đoọng bhrợ têng liêm choom lấh mơ bhiệc khám pa dứah cr’ay đoọng ha đhanuôr.”

          Trung tâm Y tế chr’hoong Phước Sơn vêy 65 giường đoọng ha pêê ca ay, pazêng 5 phòng chức năng, 6 khoa lâm sàng lâng phi lâm sàng; 1 phòng khám đa khoa lâng 11 trạm y tế chr’val lâng pazêng 156 y, bác sĩ lâng cán bộ nhân viên. Zập t’ngay, đơn vị nắc đớp pa dứah lấh 70 cha nắc ca ay. Bác sĩ Nguyễn Hữu Long, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế chr’hoong Phứơc Sơn đoọng năl: Bhiệc k’rong bhrợ têng cắh vêy đh’rứah lâng pr’đươi pr’dua cắh zập bhrợ cắh liêm tước bhiệc khám pa dứah cr’ay đoọng ha đhanuor. XoỌc đâu, Trung tâm bấc râu pr’đươi y tế cắh ơy vêy nắc cơnh: máy X quang kỹ thuật số, zập râu máy móc đoọng khám pa dứah chuyên khoa cơnh: móh mắt, k’niêng, bóop…

          “Trung tâm kiêng vêy râu k’rang lêy tợơ Sở Y tế, UBND chr’hoong lâng zập cấp, zập ngành k’rong zên bạc đoọng bhrợ pa dưr cơ sở hạ tầng, câl pr’đươi pr’dua y tế đoọng ha trung tâm, trạm y tế chr’val đoọng tệêm ngăn pr’đươi pr’dua bhrợ têng, zư pa dứah liêm choom.”

          Tước nâu kêi, pazêng apêê chr’val cóh vel đong 9 chr’hoong da ding k’coong âng tỉnh Quảng Nam ơy vêy trạm y tế, cóh đếêc 38/102 trạm liêm pr’đợơ âng k’tiếc k’ruung. Cóh cr’chăl 2013-2016, tỉnh ơy bhrợ têng 22 trạm y tế chr’val, đhơ cơnh đếêc, bấc cơ sở nắc u hư, phòng bhrợ têng tía xiên. Pazêng apêê cơ sở y tế cắh vêy hệ thống bhrợ têng, pa liêm râu nha nhự âng y tế. T’coóh Hoàng Văn Minh, Phó chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam moon: Chính sách t’pấh bác sĩ nắc bơơn xay bhrợ, đhơ cơnh đếêc nắc cung cắh ơy zập c’rơ t’pấh lâng zư dzung bác sĩ đhị zr’lụ da ding k’coong. Prang tỉnh xoọc vêy lấh 200 bác sĩ pa bhrợ đhị apêê chr’hoong da ding k’coong ha dợ nắc c’rơ chuyên môn cung cắh lấh choom.

          “Đắh Trung tâm y tế chr’hoong lâng apêê trạm y tế nắc bhiệc đươi dua âng zập đoo chr’hoong da ding k’coong cung moon k’đươi đắh đâu. Nâu đoo nắc bh’rợ cắh ơy liêm đoọng ha bhiệc k’rang lêy c’rơ tr’mông đoọng ha đhanuor, pa bhlầng nắc đhanuôr acoon cóh. Azi nắc k’đươi moon lâng Ban Dân tộc UBND tỉnh pazưm lâng apêê ban âng HĐND lâng Sở Kế hoạch lâng Đầu tư nắc lêy cha mệêt pazêng apêê trạm cóh vel đong tỉnh đoọng a hêê nắc vêy c’lâng bh’rợ k’rong bhrợ têng ting c’nặt.”

          T’hước tước cóh cr’chăl 2016-2020, tỉnh Quảng Nam nắc k’rong bhrợ têng, pa liêm pa mâng 42 trạm y tế đhị zr’lụ da ding k’coong đoọng t’váih pr’đợơ liêm buôn lấh đoọng ha bh’rợ khám lâng pa dứah cr’ay, đh’rứah nắc t’pấh bác sỹ vêy c’rơ bhriêl choom chô pa bhrợ đhị trạm y tế chr’val. Pa zay tước c’moo 2020, zr’lụ da ding k’coongQuảng Nam bhrợ liêm 50% đợ trạm y tế liêm pr’đợơ k’tiếc k’ruung; 8 bác sĩ lâng 27 giường bệnh cóh muy bhan đhanuôr./.

Quảng Nam:

Y tế miền núi còn thiếu và yếu

        Thời gian qua, được sự quan tâm đầu tư của Trung ương và tỉnh, công tác khám chữa bệnh, chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân tại khu vực miền núi tỉnh Quảng Nam không ngừng được nâng cao. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế, mạng lưới y tế cơ cở ở các địa phương miền núi vẫn còn thiếu và yếu về nhiều mặt. Phản ánh của Vinh Thông- PV Đài TNVN:

         Dù bệnh nặng nhưng ông Hồ Văn Thiêm ở thôn 4 xã Phước Mỹ cũng phải cố gắng vượt đường đồi núi xa hàng chục cây số để xuống Trung tâm Y tế huyện Phước Sơn ở thị trấn Khâm Đức để khám bệnh. Ông Thiêm cho biết: Cả tuần nay ông không tài nào ngủ được do ông trời   trở chứng khiến cái đầu ông như bị ong đốt, còn tay chân thì đau buốt. Trước đó, khi mới phát bệnh, ông Thiêm đến ngay Trạm y tế xã Phước Mỹ khám và nhận thuốc về nhà uống nhưng bệnh tình chưa khỏi, ông đành phải nhờ người nhà chở xuống Trung tâm Y tế huyện Phước Sơn khám và điều trị:

         Ở trạm y tế xã thiếu thuốc nên người ta bảo xuống Trung tâm Y tế huyện sẽ có đầy đủ thước hơn. Bệnh gì ở huyện cũng có thuốc, trong khi ở xã thì thuốc chữa bệnh không đầy đủ.

           Bác sĩ Nguyễn Văn Bình, Phó Khoa Ngoại Sản, Trung tâm Y tế huyện Phước Sơn cho biết: Không riêng gì các trạm y tế xã, tình trạng thiếu thuốc cũng diễn ra ở các khoa phòng, chủ yếu là các loại thuốc kháng sinh và thuốc chuyên dụng. Ngoài ra, việc thiếu các trang thiết bị và bác sĩ chuyên khoa cũng khiến công tác khám chữa bệnh gặp nhiều hạn chế. Bác sĩ Nguyễn Văn Bình nói:

         Đa phần các bác sĩ đa khoa là chính, còn về điều trị chuyên sâu thì chưa có bác sĩ. Do vậy các bác sĩ luôn cố gắng học hỏi kinh nghiệm của các anh chị đi trước hoặc đọc thêm các tài liệu mới khám chữa bệnh được. Chúng tôi mong muốn công tác đào tạo cần chú trọng chuyên ngành để đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của bệnh nhân.

           Trung tâm Y tế huyện Phước Sơn có quy mô 65 giường bệnh, bao gồm 5 phòng chức năng, 6 khoa lâm sàng và phi lâm sàng; 1 phòng khám đa khoa và 11 trạm y tế xã với tổng số 156 y, bác sĩ và cán bộ nhân viên. Mỗi ngày, đơn vị tiếp nhận thu dung điều trị hơn 70 lượt bệnh nhân. Bác sĩ Nguyễn Hữu Long, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Phước Sơn cho biết: Việc đầu tư không đồng bộ cơ sở vật chất và trang thiết bị ảnh hưởng rất lớn đến công tác khám và điều trị bệnh cho người dân. Bác sĩ Long cho rằng, hiện Trung tâm vẫn còn thiết nhiều trang thiết bị phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh hàng ngày như: máy X quang kỹ thuật số, các loại máy móc phục vụ khám điều trị chuyên khoa như: răng hàm mặt, tai mũi họng và mắt...

           Trung tâm rất mong sự quan tâm của Sở Y tế, UBND huyện và các cấp, các ngành đầu tư nguồn vốn để xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị từ trung tâm cho đến trạm y tế để đảm bảo trang thiết bị phục vụ công tác khám chữa bệnh cho người dân trong thời gian sắp tới.

           Đến nay, hầu hết các xã tại 9 huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam đã có trạm y tế, trong đó 38/102 trạm đạt chuẩn quốc gia. Trong giai đoạn 2013-2016, tỉnh đã xây dựng mới 22 trạm y tế xã, tuy nhiên, nhiều cơ sở đã xuống cấp, phòng ốc chật hẹp. Hầu hết các cơ sở y tế chưa có hệ thống xử lý chất thải y tế. Chính sách thu hút bác sĩ tiếp tục được triển khai, nhưng vẫn chưa đủ sức hút và giữ chân bác sĩ tại khu vực miền núi. Ông Hoàng Văn Minh, Phó chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam cho rằng: Cả tỉnh hiện có hơn 200 bác sĩ công tác tại các huyện miền núi thế nhưng năng lực chuyên môn vẫn còn hạn chế.

          Về Trung tâm y tế huyện và các trạm y tế thì nhu cầu của huyện nào ở miền núi cũng đề nghị vấn đề này. Đây là vấn đề rất bức xúc đối với việc chăm sóc sức khỏe cho đồng bào, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số. Chúng tôi đề nghị Ban Dân tộc UBND tỉnh phối hợp với các ban của HĐND và sở Kế hoạch và Đầu tư rà soát lại tất cả các trạm y tế trên địa bàn tỉnh để chúng ta có kế hoach đầu tư theo lộ trình.

            Định hướng trong giai đoạn 2016-2020, tỉnh Quảng Nam tập trung đầu tư, nâng cấp  42 trạm y tế xã tại khu vực miền núi nhằm tạo thuận lợi hơn cho công tác khám và điều trị bệnh, đồng thời thu hút bác sỹ có trình độ về công tác tại tuyến xã. Phấn đấu đến năm 2020, khu vực miền núi Quảng Nam đạt chỉ tiêu 50% số trạm y tế đạt chuẩn quốc gia; 8 bác sĩ và 27 giường bệnh trên vạn dân./.