Xang lấh 3 c’moo bhrợ têng xa nay bh’rợ bhr’lậ cớ ngành Nông nghiệp ting cơnh xa nay pa dưr dal rau chr’nắp, tỉnh Quảng Ngãi ơy bhrợ têng muy bơr bh’rợ pa têết bhrợ đh’rứah ting cơnh xa nay pa dưr rau chr’nắp tơợ bhrợ têng tước ooy bh’rợ pa câl. Bh’nơơn cóh tr’nơớp ơy bhrợ t’váih rau tr’xăl chr’nắp pa bhlâng cóh cr’noọ lâng bh’rợ âng đhanuôr vel đong.

     Đươi tơợ Hợp tác xã nông nghiệp bhrợ rau pazum pa têết, tơợ bấc c’moo n’nâu, t’coóh Lê Tiến lâng muy bơr pr’loọng đong đhanuôr cóh chr’val Phổ Thuận, chr’hoong Đức Phổ. Pazum đh’rứah lâng doanh nghiệp đươi tơợ Hợpb tác xã, đhanuôr bơơn Trung tâm đoọng vặ m’ma, phân bón, pa choom đoọng kỹ thuật lâng vêy ta câl pazêng bh’nơơn bh’rợ. T’coóh Lê Tiến xay moon, bh’rợ pa têết bhrợ đh’rứah n’nâu nắc ơy choom bhrợ bhr’lậ ooy kỹ thuật lâng đhị pa câl âng bh’nơơn bh’rợ nông nghiệp: “Bhrợ m’ma ha roo lâng Công ty Đức Hiệp đhanuôr bhui har pa bhlâng. Tu bhrợ ha roo nắc pa câl ha roo t’mêê, chr’nắp công ma mơ lâng ha roo ơy priêng nắc rau liêm choom bấc lấh mơ lâng pa câl ooy lơơng. Rau liêm crêê ha đhanuôr doọ bil c’rơ puáh pa goóh. Đhanuôr xơợng đươi bhrợ têng, rau bơr cậ bêl xoót, nắc công ty đoọng manuýh tước pay câl.”

    Xoọc đâu tỉnh Quảng Ngãi ơy bhrợ têng 95 clung pa bhrợ ga mắc đoọng đhanuôr bêết bhrợ ha roo đhị đhăm ga mắc mơ 1.300 hecta. Bh’rợ pa bhrợ đhị đhăm clung ga mắc pa têết đh’rứah lâng doang nghiệp tơợ bh’rợ bhrợ têng tước ooy bh’rợ pa câl chr’nóh chr’beết. Đh’rứah lâng t’nơơm ha roo, muy bơr rau t’nơơm chr’nóh bha lâng n’lơơng công vêy ta bhrợ têng liêm choom cóh tr’nơớp ooy bh’rợ pa têết tơợ bh’rợ bhrợ têng tước ooy bh’rợ pa câl chr’nóh chr’bêết. Liêm choom bhlâng nắc bh’rợ pa têết bhrợ đh’rứah cóh bh’rợ chóh atao bhlưa đhanuôr âng mưy bơr vel đong cóh tỉnh lâng đong máy đương Phổ Phong, đhăm ga mắc k’nặ 2 r’bhâu hecta. Đợ pr’loọng đong đhanuôr ting chóh bhrợ nắc vêy đong máy đường Phổ Phong zúp zooi ooy máy móc bhrợ têng, tơợ bh’rợ bhrợ k’tiếc, zư lêy tước ooy bh’rợ pa câl. Lấh n’nắc, đong máy nắc dzợ zúp zooi đhanuôr vặ m’ma, phân bón. T’coóh Võ Thành Đàn, Chủ tịch HĐQT Công tu Cổ phần đường Quảng Ngãi prá: “ĐoỌng pa dưr zr’lụ chóh atao đoọng ha đong máy, công ty vêy xa nay pa têết lâng đhanuôr, pa dưr rau liêm choom âng t’nơơm atao, pa xiêr zên bhrợ têng, rau liêm choom lâng đợ zên bơơn pa chô bấc lấh mơ. Ha dang bhrợ têng crêê cơnh xa nay đoọng khoa học công nghệ nắc công ty đoọng mót ooy xa nay bảo hiểm, 80 tấn cóh muy hecta. Kinh nghiệm cóh cr’chăl ahay, bêl bhrợ têng zập pazêng rau bh’rợ n’nắc nắc t’nơơm atao lấh 100 tấn cóh muy hecta. Chữ đương ta luôn bấc lấh 10. Bảo hiểm gr’hoót bhrợ têng nắc cắh ơy ta bhrợ tu ađoo bấc lấh mơ dzợ.”

    Xang 3 c’moo xay bhrợ đề án bhrợ bhr’lậ, prang tỉnh ơy bhrợ têng 70 hecta đhăm t’nơơm chr’nóh pay cha p’lêê zazum, lấh 2.400 hecta đhăm chóh t’nơơm chr’nóh công nghiệp lâng k’nặ 3 r’bhâu hecta đhăm chóh r’véh. Lấh 95 đhăm clung ga mắc bhrợ ha roo ting cơnh bh’rợ pazum đh’rứah, vel đong n’nâu công bhrợ têng bh’rợ pa têết đh’rứah cóh muy bơr rau chr’nóh bha lâng cơnh: atao, a rong. Muy bơr rau bh’rợ chóh bhrợ chr’nóh sạch, chr’nóh hữu cơ, bhrợ têng ting cơnh bh’rợ VietGAP, nông nghiệp công nghệ dal, bhrợ t’váih rau liêm choom đoọng ha bh’rợ dưr váih k’rơ liêm lấh mơ đoọng ha ngành nông nghiệp Quảng Ngãi. T’coóh Dương Văn Tô, Giám đốc Sở NN lâng pa dưr pa xớc bhươl cr’noon tỉnh Quảng Ngãi prá: “Xa nay bh’rợ bhr’lậ ngành nông nghiệp pa têết lâng bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê. Tr’nơớp nắc tr’xăl ooy cr’noọ âng muy xa nay bh’rợ ga mắc. Tơợ đêếc, tr’xăl cơnh bhrợ têng, tơợ rau đơ bấc xăl ooy xa nay pa dưr rau chr’nắp lâng dưr váih nhâm mâng.”

    Đợ bh’nơơn bh’rợ ơy choom bơơn bhrợ cóh tr’nơớp cóh xa nay bh’rợ bhr’lậ cớ ngành nông nghiệp nắc cắh muy bhrợ đoọng ha ngành Nông nghiệp tỉnh Quảng Ngãi dưr váih nhâm mâng ting cơnh c’lâng bh’rợ t’mêê, đhanuôr vêy thu nhập nhâm mâng ting n’nắc nắc dzợ bhrợ t’váih đợ rau pazum bhrợ đh’rứah tơợ bh’rợ bhrợ têng tước ooy bh’rợ pay câl chr’nóh chr’bêết âng đhanuôr bhrợ têng./.

Quảng Ngãi cơ cấu lại ngành nông nghiệp

CTV Quang Huy-VOV Miền Trung

     Sau hơn 3 năm thực hiện Đề án cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, tỉnh Quảng Ngãi đã hình thành một số mô hình liên kết theo chuỗi giá trị gia tăng từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ. Kết quả bước đầu tạo sự chuyển biến rõ nét trong suy nghĩ và hành động của người dân địa phương.

    Thông qua Hợp tác xã nông nghiệp làm cầu nối, từ nhiều năm nay, ông Lê Tiến và một số hộ nông dân ở xã Phổ Thuận, huyện Đức Phổ đã ký hợp đồng sản xuất lúa giống cho Trung tâm giống Quảng Ngãi. Liên kết với doanh nghiệp thông qua Hợp tác xã, nông dân được Trung tâm cho mượn giống, phân bón, chuyển giao kỹ thuật và được bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Ông Lê Tiến cho biết, việc liên kết này giải quyết được bài toán khó kỹ thuật và đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp: “Làm lúa giống với Công ty Đức Hiệp bà con phấn khởi. Vì làm bán lúa tươi, tính giá trị bằng lúa khô nên lợi hơn bán ở ngoài. Bà con lợi là không có công phơi rồi giê này kia. Bà con hưởng ứng làm, thứ hai là khi thu hoạch, công ty điều người thu mua đầy đủ.”

    Hiện tỉnh Quảng Ngãi đã xây dựng được 95 cánh đồng mẫu lớn để trồng lúa trên diện tích gần 1.300 ha. Việc sản xuất trên cánh đồng mẫu lớn có sự liên kết với doanh nghiệp từ khâu sản xuất đến tiêu thụ nông sản. Cùng với cây lúa, một số loại cây trồng chủ lực cũng thực hiện thành công bước đầu về mô hình liên kết từ khâu sản xuất đến tiêu thụ nông sản. Điển hình như mô hình liên kết trồng mía giữa nông dân một số địa phương trong tỉnh với Nhà máy đường Phổ Phong, diện tích gần 2.000 ha. Những hộ dân tham gia mô hình được Nhà máy đường Phổ Phong hỗ trợ cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất, chăm sóc đến thu hoạch. Ngoài ra, Nhà máy còn giúp nông dân mượn giống, phân bón. Ông Võ Thành Đàng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần đường Quảng Ngãi khẳng định: “Để phát triển vùng nguyên liệu mía phục vụ cho nhà máy, công ty chủ trương liên kết với nông dân, đưa năng suất và chất lượng mía lên, giảm chi phí, hiệu quả và lợi nhuận ngày càng tăng. Nếu thực hiện đúng quy trình đưa khoa học công nghệ vào thì công ty đưa vào diện bảo hiểm, 80 tấn /hecta. Kinh nghiệm thời gian qua, khi thực hiện đầy đủ các bước đó thì cây mía trên 100 tấn/ha. Chữ đường luôn cao hơn 10. Bảo hiểm cam kết thực hiện nhưng chưa làm vì nó cao hơn nữa.”

    Sau 3 năm thực hiện Đề án cơ cấu, toàn tỉnh đã hình thành được 70 ha diện tích cây ăn trái tập trung, hơn 2.400 ha diện tích trồng cây công nghiệp và gần 3.000 ha diện tích trồng rau màu. Ngoài 95 cánh đồng mẫu lớn trồng lúa theo hướng liên kết, địa phương này cũng đã hình thành chuỗi liên kết ở một số loại cây trồng chủ lực như: mía, sắn. Một số mô hình sản xuất nông sản sạch, nông sản hữu cơ, sản xuất theo mô hình VietGap, nông nghiệp công nghệ cao, mở ra triển vọng phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp Quảng Ngãi. Ông Dương Văn Tô, giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi cho biết: “Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới. Đầu tiên là chuyển biến về nhận thức một chủ trương lớn. Qua đó, thay đổi từ cách sản xuất, từ số lượng chuyển sang nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.”

    Những kết quả đạt được bước đầu trong thực hiện Đề án cơ cấu lại ngành Nông nghiệp không chỉ giúp cho ngành Nông nghiệp tỉnh Quảng Ngãi phát triển bền vững theo hướng hiện đại, nông dân có thu nhập ổn định mà còn từng bước hình thành nên chuỗi liên kết từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ nông sản cho nông dân./.