Muy đhr’năng đanh đươnh bhrợ bấc c’moo ha nua cóh zr’lụ vel bhươl, da ding ca coong tỉnh Quảng Ngãi nắc râu cắh yêm têêm c’bhúh lưới điện. T’noọl điện bơơn bhrợ lâng p’oo cram cắh cậ zấp râu vêy tr’ngâl n’đoo. A ngoọn điện nắc ta bắc bha cri bha crô, bha dir bha door dal dâng 1 mét t’piing lâng k’tiếc ruộng, nang chr’nóh. Cắh hắt g’lúh bhrêy tắh ca ay loom dưr váih tơợ c’bhúh a ngoọn điện bha cri bha crô cóh zr’lụ vel bhươl Quảng Ngãi n’đhang công cắh âi bơơn bhrợ bhr’lậ. Moọt hân noo boo đhí nắc đhr’năng bhrêy hư tu điện bh’nhăn dưr bấc lấh.

    Tước chr’val Bình Thạnh, chr’hoong Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi doó k’đháp bơơn lêy đợ bha cri bha crô bha dir bha door bơơn ta bếc đhị apêê t’noọl cram, tr’ngâl n’loong. Cắh hắt t’noọl zêng ma đa đêng c’lâm. Bấc a ngoọn điện p’têệt pr’hân pr’hơớc ặt đăn chr’pợ tôn.  K’đháp choom k’dang đớc hâu dưr víah dang đợ apêê a ngoọn n’nâu crêê boo đhí bhrợ tr’toọt lâng ha tọ ooy chr’pợ đong. T’coóh Nguyễn Luận, ma nứih đha nuôr cóh chr’val Bình Thạnh, chr’hoong Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi k’rang k’pân: “Apêê đoo kiêng pay k’lêếh điện đhị ooy nắc pay k’lêếh.  âi clúch ha tộ nắc apêê đoo ha dưr pa bắc cớ ooy dal. Ha dang crêê bhrợ nắc bhrợ muy t’noọl điện m’mơ ch’ngai đoọng liêm ta níh, ha dang tr’toọt đhị đêếc nắc apêê đoo ta bắc đớc đhị tốh cớ. oó tơợp tr’toọt ha tọ ooy c’lâng nắc vêy ngai crêê đơợ đhứh dưr chêết ha đay cắh ngai năl.”

    Bấc ngai bêl  bơơn t’moóh ooy râu cắh yêm têêm n’nâu nắc cớ moon tu ngành điện cắh âi k’rong bhrợ t’noọl điện tu cơnh đêếc nắc pay bhrợ lơi nắc cơnh. A noo Lê Đức Phong, cóh chr’val Bình Thạnh, chr’hoong Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi xay moon: “Cóh đâu t’noọl điện công cắh váih tu cơnh đêếc nắc zước ta bắch t’xị cơnh cậ bhrợ, cắh dzợ năl cơnh lơơng. Hân noo boo n’loong n’cuông zêng c’lâm ha đúuh, n’đắh tốh t’mêê c’lâm nâu câi âi pêê tếch col lứch.”

    Ha dợ dhdị toor zr’lụ yêm têêm lưới điện cóh c’nặt c’lâng a ngoon pác 22kv, c’nặt z’lấh chr’val Bình Nguyên chr’hoong Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi công pa bhlâng cắh yêm têêm cóh hân noo boo đhí c’moo đâu. Tơơm n’loong bơơn đha nuôr chóh cóh toor zr’lụ yêm têêm lưới điện n’đhang cắh âi bơơn xay bhrợ tu k’đháp nắc crêê tước chroót k’tiếc. nắc đhêêng vêy muy bêệ n’loong c’lâm crêê c’lâng a ngoọn điện nắc buôn cr’đơơng bấc râu cắh pr’đoọng k’đháp bhr’nêy tước. t’coóh Nguyễn Chánh Thi, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đoọng năl: “Tơơm nắc đha nuôr cắh đoọng col, apêê đoo moon nắc choom vêy chroót pa chô n’đắh t’nơơm chr’nóh n’đhơ cơnh đêếc c’lâng a ngoọn điện bêl ahây ahêê bhrợ ting Nghị định 14 nắc azi bhrợ, cắh chroót pa chô râu rí n’đắh zr’lụ toor, nắc muy chroót pa chô n’đắh bhrợ léh lâng t’noọl điện, n’đhang nâu câi đươi dua ting quy định t’mêê nắc chroót pa zêng, tu cơnh đêếc bh’rợ n’nâu zêng ma cr’dzắc tr’claanh, cắh âi choom xay bhrợ.”

    C’bhúh điện cóh bấc zr’lụ vel bhươl, da ding ca coong cóh vel đong tỉnh Quảng Ngãi nắc ặt váih bấc râu cắh pr’đoọng. Chính quyền apêê vel đong lâng ngành điện công cắh âi vêy c’lâng bh’rợ bhrơợng đoọng cha groong bh’rợ glụ điện, p’têệt điện cắh yêm têêm tơợ apêê pr’loọng đươi dua điện; cắh âi k’rong pa choom đoọng, zooi đoọng zấp pr’loọng đươi dua điện bhrợ bhr’lậ, ha dưr dal c’bhúh lưới điện xang công tơ đoọng k’đhơơngj nhâm râu yêm têêm kỹ thuật. T’coóh Lê Văn Danh, Trưởng phòng yêm têêm, Công ty Điện lực Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi moon: “Đợ lưới điện cóh vel bhươl, pa bhlâng ăncs apêê c’lâng a ngoọn xang công tơ  nắc bơơn đha nuôr ton glụ pay điện chô tước đong, nắc vêy bấc đhị cắh crêê cr’noọ xa nay kỹ thuật. Râu bơr nắc g’lụ bhrợ bha cri bha crô cóh tơơm n’loong, pa zum lâng boo đhí cớ xoọc tước tu cơnh đêếc pa bhlâng cr’pân tước tr’mông âng ma nứih đươi dua điện công cơnh đha nuôr đăn đêếc.”

    Lưới điện cóh bấc zr’lụ vel bhươl Quảng Ngãi cơnh nắc đợ apêê biêng ta hoo. Ha dang ngành điện lâng chính quyền vel đong cắh vêy c’lâng bh’rợ bhrợ bhr’lậ nắc đhr’năng cắh yêm têêm nắc veye dưr váih cớ, nắc râu k’đháp g’đách./.

QUẢNG NGÃI

LƯỚI ĐIỆN VÙNG NÔNG THÔN MẤT AN TOÀN

                   CTV Tiến Công

    Một thực trạng kéo dài nhiều năm qua ở vùng nông thôn, miền núi tỉnh Quảng Ngãi là sự mất an toàn hệ thống lưới điện. Trụ điện được làm bằng cây cọc tre hay bất kỳ một chiếc cọc nào đó. Dây điện mắc chằng chịt, thấp lè tè khoảng 1 mét so với đất ruộng, vườn. Không ít trường hợp tai nạn thương tâm xuất phát từ mạng lưới điện bùi nhùi ở vùng nông thôn Quảng Ngãi nhưng vẫn chưa được khắc phục. Vào mùa mưa bão thì nguy cơ tai nạn điện càng tăng cao hơn.

    Đến xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi không khó nhận ra những “bùi nhùi” to tướng được mắc tạm bợ trên những trụ gỗ, cột tre. Không ít trụ lâu ngày bị xiêu vẹo, ngã nghiêng. Nhiều dây điện đấu nối vội vàng nằm sát mái tôn. Khó có thể hình dung được hậu quả nếu như những sợi dây này bị mưa bão làm đứt và rơi vào mái nhà. Ông Nguyễn Luận, người dân ở xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi lo sợ: “Người ta cứ đụng đâu người ta móc điện vào đó thôi. Trật xuống thì người ta móc lên cao vậy thôi. Đáng lý ra làm cây cột, trụ điện là cách bao nhiêu mét cho nó ngay ngắn chứ đứt chỗ đó thì người ta móc chỗ kia thôi. Lỡ đứt nằm xuống đường người ta giẫm lên bị chết cũng không ai biết.”

    Nhiều người khi được hỏi về sự mất an toàn này thì lại lấy lý do ngành điện chưa đầu tư trụ điện nên phải làm tạm bợ. Anh Lê Đức Phong, ở xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi giải thích: “Ở đây trụ cũng không có nên mình bắt nhờ bắt đỡ chứ không có đường nào để bắt hết. Mùa mưa cây cối ngã xuống, bên kia vừa rồi ngã xuống giờ họ đốn hết rồi đó.”

    Còn tại hành lang an toàn lưới điện trên tuyến đường dây rẻ nhánh 22KV, đoạn qua xã Bình Nguyên, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi cũng hết sức mất an toàn trong mùa mưa bão năm nay. Cây cối được người dân trồng nằm trong hành lang an toàn lưới điện nhưng chưa được xử lý do vướng thủ tục đền bù. Chỉ cần một cây xanh ngã đỗ trúng đường dây điện thì chắc chắn sẽ kéo theo những hiểm họa khó lường. Ông Nguyễn Chánh Thi, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi cho hay: “Cây thì người dân không cho chặt cây, người ta nói là phải có sự đền bù về cây nhưng mà đường dây trước kia mình làm theo Nghị định 14 là mình làm thì không đền bù về hành lang, chỉ đền bù về làm móng trụ điện nhưng bây giờ áp dụng theo quy định mới thì phải đền bù nên việc này bị chồng chéo nên chưa giải quyết được việc này.”

    Hệ thống điện ở nhiều vùng nông thôn, miền núi trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Chính quyền các địa phương và ngành điện vẫn chưa có biện pháp quyết liệt để ngăn chặn việc kéo điện, đấu nối điện không an toàn từ các hộ dùng điện; chưa tập trung hướng dẫn, hỗ trợ tất cả các hộ dùng điện sửa chữa, nâng cấp hệ thống lưới điện sau công tơ để đảm bảo an toàn kỹ thuật. Ông Lê Văn Danh, Trưởng phòng an toàn, Công ty Điện lực Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi nói: “Những lưới điện ở nông thôn, đặc biệt là những đường dây mà sau công tơ nữa thì được người dân tự thực hiện việc đưa điện về nhà thì có nhiều vị trí không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Thứ hai là kéo mắt rất chằng chịt trên cây xanh, cộng với thời tiết mùa mưa bão đang vào nên rất nguy hiểm đến tính mạng của người sử dụng điện cũng như cộng đồng dân cư xung quanh.”

    Lưới điện ở nhiều vùng nông thôn Quảng Ngãi như những chiếc bẫy. Nếu ngành điện và chính quyền địa phương không có biện pháp khắc phục thì nguy cơ tai nạn vẫn tiếp tục xảy ra là điều khó tránh khỏi./.