Tu c’năl đắh tr’bơơn tr’pay díc điêl cắh lấh nắc bấc a coon a đhi đhanuôr acoon cóh đhị tỉnh Quảng Ngãi nắc pr’loọng đong đoọng bơơn k’díc pay k’điêl đhị dzợ p’niên k’tứi. Dưr váih râu cắh liêm cóh pr’ắt tr’mông. Bấc a đhi nắc lơi học, tr’mung tr’méh âng pazêng díc điêl p’niên cung ắt đhị đhr’năng k’đháp zr’nắh.

          15 c’moo a đhi Nguyễn Thị Kim Oanh, ắt đhị chr’val Sơn Dung, chr’hoong Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi nắc ơy vêy ca coon. Oanh bơơn k’díc bhêl 14 c’moo. K’díc Oanh nâu kêi nắc mơ 17 c’moo ha dợ. Xang bhrợ bhiệc xay xơ, Oanh nắc dzợ ting học lớp 8 đhị trường cóh chr’hoong. Cắh năl tr’mung tr’méh apêê nắc cơnh oou bhêl lang apêê dzợ p’niên cắh ơy năl bấc râu. Pa căn Đinh Thị Xuân Trà, ca căn âng a đhi Nguyễn Thị Kim Oanh xay moon: “Tu mị p’niên tr’kiêng, ơy ca coon nắc a zi cung đoọng a nhi tr’bơơn. Ha dang cắh đoọng tr’bơơn nắc n’niên ca coon cắh ma conh.”

          Đinh Thị Ánh cung nắc ma nuýh bơơn k’díc đhị dzợ p’niên k’tứi. Cắh ơy tước 17 c’moo nắc pr’loọng đong ơy bhrợ têng bhiệc xay xơ đoọng ha đhi. Ca conh ca căn t’cóoh đhưr, cóh đong cắh ngai bhrợ têng ha rêê ha lai, tu cơnh đếêc nắc Ánh đấh bơơn k’díc đoọng vêy ngai ting zooi pa bhrợ.

          Vêy bấc tu bhrợ váih đhr’năng tr’pay tr’bơơn đấh đhị dzợ p’niên k’tứi âng apêê p’niên acoon cóh đhị tỉnh Quảng Ngãi, nắc cơnh apêê cắh lấh năl đắh c’rơ tr’mung n’niên ca coon, cắh vêy ngai cóh đong pa too pa choom đoọng, vêy ngai nắc tr’bơơn tr’pay đấh đoọng vêy ngai zúp zooi pa bhrợ cóh đong. Đhơ cơnh đếêc, dzợ vêy cơnh lơơng bhrợ ha đhr’năng tr’pa tr’bơơn đhị dzợ p’niên k’tứi cóh apêê chr’hoong da ding k’coong Quảng Ngãi dưr bấc k’rơ nắc tu bh’rợ k’đhợơng lêy, bơơn lêy, zêl lơi apêê tr’bơơn tr’pay đhị dzợ p’niên k’tứi nắc cắh ơy bơơn apêê vel đong bhrợ têng rợơng nhâm cơnh xa nay pháp luật. T’coóh Bùi Phú Vũ, Phó Giám đốc Trung tâm zúp zooi pháp lý, Sở Tư pháp Quảng Ngãi đoọng năl: “Tr’bơơn tr’pay đhị dzợ p’niên k’tứi nắc bh’rợ lất xa nay pháp luật. Tu cơnh đếêc nắc toom  bhrợ  lêy đhị đhr’năng bh’rợ đoọng toọm hành chính cắh cợ nắc pa chô trách nhiệm hình sự, Ơy bhrợ lất, ơy toọm bhrợ hành chính ha dợ dzợ bhrợ lất cớ nắc zư cha groong đhị 3 c’moo cắh cợ nắc toọm đoọng ắt tù 6 c’xêê tước 3 c’moo.”

          Tỉnh Quảng Ngãi xoọc xay bhrợ Đề án “Pa xiêr đhr’năng tr’bơơn tr’pay đhị dzợ p’niên k’tứi lâng tr’bơơn tr’pay mr’đoo tô bhúh cóh zr’lụ đhanuôr acoon cóh đhị vel đong tỉnh Quảng Ngãi cr’chăl c’moo 2016-2020”, lâng p’rơơm nắc k’đhợơng lêy, k’chụt lơi đhr’năng tr’bơơn tr’pay đhị dzợ p’niên k’tứi lâng tr’bơơn tr’pay mr’đoo tô bhúh xoọc dưr váih bấc k’rơ cơnh xoọc đâu. Pa căn Đinh Thị Kim Chung, Trưởng phòng Dân tộc, chr’hoong Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi moon: “Xay moon pazêng xa nay cắh liêm tu đhr’năng tr’bơơn tr’pay đhị dzợ p’niên đớc lơi lâng pazêng c’lâng bh’rợ liêm choom đoọng ha đhanuôr năl, đoọng ha pêê xay moon cớ đoọng ha pân lơơng ting xợơng.”

          Tr’bơơn tr’pay đhị dzợ p’niên k’tứi nắc đhr’năng bh’rợ zr’nắh k’đháp bhlầng ha dợ cắh ơy vêy cơnh bhrợ têng, trứah bhlếh lơi đhị apêê chr’hoong da ding k’coong âng tỉnh Quảng Ngãi. Zập t’ngay nắc vêy pazêng p’niên  pr’ang tơợ pazêng apêê díc điêl dzợ p’niên k’tứi. Râu pa zay k’chụt lơi đhr’năng tr’bơơn tr’pay đhị dzợ p’niên k’tứi xoọc bơơn chính quyền lâng zập cấp, zập ngành âng tỉnh Quảng Ngãi xay bhrợ./.

QUẢNG NGÃI NỖ LỰC ĐẨY LÙI NẠN TẢO HÔN Ở MIỀN NÚI

CTV Tiến Công

      Do nhận thức hạn chế về hôn nhân nên nhiều trường hợp con em đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Quảng Ngãi đã được gia đình cho dựng vợ, gả chồng khi tuổi đời còn rất nhỏ. Dẫn đến nhiều hệ lụy trong cuộc sống. Nhiều em phải bỏ học giữa chừng, cuộc sống của những đôi vợ chồng trẻ cũng rơi vào hoàn cảnh khó khăn. 

     15 tuổi, em Nguyễn Thị Kim Oanh, ở xã Sơn Dung, huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi đã làm mẹ. Oanh cưới chồng từ năm 14 tuổi. Chồng Oanh nay cũng chỉ mới 17 tuổi.  Sau ngày cưới, Oanh vẫn tiếp tục theo học lớp 8 ở trường huyện. Cuộc sống của đôi vợ chồng này hoàn toàn phụ thuộc vào cha mẹ hai bên. Không biết tương lai của các em rồi sẽ đi về đâu khi tuổi đời còn quá trẻ. Bà Đinh Thị Xuân Trà, mẹ của em Nguyễn Thị Kim Oanh chia sẻ: “Do hai đứa nó yêu thương nhau, nó có con nên mình phải cho nó ưng nhau thôi. Nếu mình không cho nó cưới thì nó là con hoang.”

    Đinh Thị Ánh cũng là nạn nhân của nạn tảo hôn. Chưa tròn 17 tuổi thì gia đình đã tổ chức lễ cưới cho em. Bố mẹ già yếu, nhà lại không có người làm nương, làm rẫy, nên Ánh cưới chồng sớm để có người phụ giúp gia đình.

    Có nhiều nguyên nhân dẫn tới nạn tảo hôn trong con em đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Quảng Ngãi như các em thiếu kiến thức về sức khỏe sinh sản, thiếu sự quan tâm giáo dục từ gia đình, thậm chí nhiều trường hợp có chồng, có vợ sớm vì tâm lý để có thêm người lao động trong gia đình. Tuy nhiên, còn có một nguyên nhân khác làm cho nạn tảo hôn tại các huyện miền núi Quảng Ngãi tăng cao đó chính là công tác quản lý, phát hiện, ngăn chặn các trường hợp kết hôn trước tuổi vẫn chưa được các địa phương kiên quyết xử lý theo luật. Ông Bùi Phú Vũ, Phó giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý, Sở Tư pháp Quảng Ngãi cho biết: “Tảo hôn là một hành vi trái pháp luật. Do đó khi mà tổ chức tảo hôn hoặc tảo hôn mà tùy theo tích chất mức độ của hành vi mà có thể xử lý vi phạm hành chính hoặc là truy cứu trách nhiệm hình sự. Đã bị vi phạm, đã bị xử phạt hành chính rồi mà con vi phạm thì bị xử lý cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.”

    Tỉnh Quảng Ngãi đang triển khai Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2016 – 2020”, với hy vọng ngăn chặn được nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống vốn đang hết sức nhức nhối hiện nay. Bà Đinh Thị Kim Chung, Trưởng phòng Dân tộc, huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi nói: “Triển khai những nội dung cơ bản về hậu quả nạn tảo hôn để người dân nhận thức được hậu quả tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống như thế nào và những biện pháp cơ bản để bà con nắm, biết để họ tuyên truyền phổ biến lại cho cơ sở.”

    Tảo hôn vẫn đang là thực trạng nhức nhối chưa có lời giải ở các huyện vùng cao của tỉnh Quảng Ngãi. Mỗi ngày lại có thêm những đứa trẻ ra đời từ những cặp vợ chồng tảo hôn. Nỗ lực đẩy lùi nạn tảo hôn ra khỏi đời sống cộng đồng dân cư vẫn đang được chính quyền và các cấp, các ngành của tỉnh Quảng Ngãi triển khai../.