Tước nâu kêi, đhị tỉnh Quảng Trị ơy vêy 29 vel bhươl bơơn tợơ 3-5 c’moo ta luôn nắc doó vêy ngai n’niên ca coon thứ 3 nắc a  tếh. Đhị bấc vel bhươl cóh da ding k’coong c’năl ếp ha dợ nắc bấc c’moo cung zư nhâm mâng chr’nắp tr’haanh nâu.

          Vel Văn Tri, chr’val Hải Tân, chr’hoong Hải Lăng nắc vel đong tr’nợơp âng tỉnh Quảng Trị vêy đợ đhanuôr lấh lấh 1000 ch’nắc bấc c’moo doó n’niên ca coon thứ 3. Đươi vêy kế hoạch hoá pr’loọng đong liêm choom nắc bấc pr’loọng đong vêy pr’đợơ k’rang lêy ca coon liêm ta níh lấh, đoọng học hành tr’tướt. Pr’loọng đong a noo Phạm Văn Công lâng a moó Phạm Thị Phương ắt đhị vel Văn Tri, chr’val Hải Tân, chr’hoong Hải Lăng n’niên 2 p’nong ca coon n’đil. Nắc coon n’jứih cóh pr’loọng tu cơnh đếêc nắc pa chắp vêy coon n’jứih nắc ga mắc bhlầng, a bhướp adích đắh đong k’díc ta luôn rơơm muy p’nong cha chau đoọng pa tệêt tô k’bhúh cóh lang t’tun. Ha dợ a noo Công nắc cung pa zay cắh n’niên dzợ, k’rang lêy đoọng 2 p’nong coon n’đil cha học. Tước nâu kêi, kinh tế pr’loọng đong a noo phạm Văn Công nắc z’zăng cóh chr’val, 2 p’nong coon n’đil zêng lướt học đại học, pr’ắt tr’mông díc điêl k’bhộ ngăn, bhui har.

          Díc điêl cu pa zay bhrợ pa dưr pr’loọng đong doó n’niên ca coon thứ 3. Pa đhêy đhị 2 p’nong ca coon đoọng k’rang lêy liêm ta níh lấh, đoọng ha đoo học hành tr’tướt. Đh’rứah lâng đếêc nắc xay moon đoọng zập ngai lơơng pa zay ting bhrợ têng đề án âng vel.

          Chr’hoong da ding k’coong Đăk rông bấc bhlầng nắc đhanuôr acoon cóh ắt ma mông, c’năl đhanuôr cóh bhiệc n’niên ca coon vêy kế hoạch cắh ơy liêm dal. Ha dợ đhị bấc c’moo, chr’val A Bung, chr’hoong Đăc Rông, tợơ bấc c’moo đâu, đhanuôr ta luôn bhrợ têng liêm chính sách dân số, kế hoạch hoá pr’loọng đong. Chr’val A Bung vêy 636 pr’loọng đong lâng lấh 2.600 ch’nắc, cóh đếêc vel Ty Nê 5 c’moo nắc vel doó ngai n’niên ca coon thứ 3 nắc a tếh. T’coóh Hồ Văn Hiền, phó Chủ tịch UBND chr’val A Bung, chr’hoong Đakrông hay cớ t’ngay bêl t’coóh nắc cán bộ dân số, nắc lêy ắt đhị zr’lụ zập t’ngay, lướt t’cọo zập pr’loọng  đong đoọng t’pấh đhanuôr. Lâng boóp p’rá pa chắp xợơng “ bấc coon lấh mơ bấc ca van”, n’niên coon bấc đoọng vêy ma nuýh pa bhrợ cắh cợ nắc coon pân jưih đoong pa tệêt tô k’bhúh lâng đhanuôr nắc dzợ ha lệêng. ĐoỌng đhanuôr năl ghít lấh mơ, t’coóh Hiền nắc ba bi cơnh đâu: Pr’loọng vêy 10 r’bhầu đồng pác đoọng 3 p’non coon nắc zập p’nong bơơn 3 r’bhầu đồng a năm, ha dợ pác đoọng 2 p’nong nắc zập p’nong vêy tước 5 r’bhầu. R’dợ nắc đhanuôr cung năl ghít lấh mơ n’niên m’bứi ca coon nắc doó lấh lưm k’đháp zr’nắh. T’coóh Hồ Văn Hiền đoọng năl, tợơ a hay cr’noọ pa chắp n’niên ca coon đoọng pa tệêt tô k’bhúh cắh cợ chắp n’jứih lấh n’đil cung r’dợ ta lơi.

          Pa zay âng Đảng uỷ, UBND bhrợ têng ting cơnh công văn âng cấp piing đắh xay moon trực tiếp, xay moon lâng loa đài đoọng đhanuôr n’năl, năl ghít râu chr’nắp âng bhiệc doó n’niên ca coon thứ 3 vêy bh’nơơn tước pr’ắt tr’mông, pr’loọng đong ting t’ngay ting ha dưr liêm lấh.

 Đươi vêy cr’noọ bh’rợ vel bhươl doó n’niên ca coon thứ 3, đhanuôr vêy pr’đợơ k’rong bhrợ cha, k’rang lêy ca coon liêm choom lấh mơ. Đợ apêê oom oóch p’niên dứp 5 c’moo bơơn ha dưr liêm, apêê quyền cơ bản âng p’niên bơơn tệêm ngăn. Pa căn Nguỹen Thị Thanh, Phó Giám đốc Sở Y tế, kiêm Giám đốc Trung tâm Dân số Kế hoạch hoá pr’loọng đong tỉnh Quảng Trị đoọng năl:

          C’moo 2016 vêy 7 vel lấh 5 c’moo doó n’niên ca coon thứ 3 nắc a  tếh. Bơr pêê vel đong da ding k’coong vêy chr’val tước 3 vel bhươl lấh 3 c’moo doó n’niên ca coon thứ 3. Pa cắh râu c’năl âng đhanuôr ơyvêy râu ha dưr liêm choom cóh bhiệc bhrợ têng cr’noọ bh’rợ pr’loọng đong vêy zập 2 p’nong đhị Quảng Trị./.

QUẢNG TRỊ

NHIỀU THÔN BẢN KHÔNG SINH CON THỨ BA

Đến nay, tại tỉnh Quảng Trị đã có 29 thôn, bản đạt từ 3 đến 5 năm liên tục không có người sinh con thứ 3 trở lên. Tại nhiều bản làng các huyện miền núi trình độ dân trí còn thấp nhưng nhiều năm liền giữ vững danh hiệu này. Thanh Hiếu- CTV Đài TNVN phản ánh:

        # Thôn Văn Trị, xã Hải Tân, huyện Hải Lăng là thôn đầu tiên của tỉnh Quảng Trị có dân số với hơn 1000 nhân khẩu nhiều năm liền không sinh con thứ 3. Nhờ thực hiện tốt kế hoạch hóa gia đình, nhiều gia đình có điều kiện chăm sóc con cái, học hành thành tài. Gia đình anh Phạm Văn Công và chị Phạm Thị Phương ở thôn Văn Trị, xã Hải Tân, huyện Hải Lăng sinh 2 con một bề. Là con trai trưởng trong gia đình nên áp lực có con trai rất lớn, ông bà nội luôn mong có thêm 1 cháu đích tôn để “nối dõi tông đường”. Nhưng anh Công quyết định không sinh thêm con mà quan tâm, đầu tư cho 2 đứa con gái ăn học. Đến nay, kinh tế gia đình anh Phạm Văn Công thuộc hàng khá giả trong xã, 2 đứa con gái đều đi học đại học, cuộc sống vợ chồng ấm no, hạnh phúc:

        (Vợ chồng tôi cố gắng xây dựng gia đình không sinh con thứ 3. Dừng lại ở hai con tạo điều kiện cho con cái học hành tới nơi tới chốn. Bên cạnh đó tuyên truyền mọi người cố gắng thực hiện đề án của làng.)

        Huyện miền núi Đakrông đa phần người đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trình độ dân trí, nhận thức trong việc sinh đẻ có kế hoạch chưa cao. Thế nhưng, trong nhiều năm, xã A Bung, huyện Đakrông luôn làm tốt chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình. Xã A Bung có 636 hộ với trên 2.600 nhân khẩu, trong đó thôn Ty Nê 5 năm liền thôn không có trường hợp sinh con thứ 3 trở lên. Ông Hồ Văn Hiền, Phó Chủ tịch UBND xã A Bung, huyện Đakrông nhớ lại ngày khi ông là cán bộ dân số, phải cắm bản từng ngày, đi gõ cửa từng nhà để vận động người dân. Quan niệm “đông con hơn đông của”, sinh đông con để có người lao động hay cần con trai để nối dõi đối với đồng bào còn nặng. Để người dân hiểu rõ, ông Hiền phải lấy ví dụ cụ thể: Gia đình có 10 ngàn đồng chia đều cho 3 đứa con thì mỗi đứa được hơn 3 ngàn, nhưng chia cho chỉ 2 đứa thì mỗi đứa có 5 ngàn chắc chắn sẽ tốt hơn. Dần dần bà con cũng hiểu ra sinh ít con thì cuộc sống sẽ bớt khổ hơn. Ông Hồ Văn Hiền cho biết, bây giờ tư tưởng muốn sinh con trai để nối dõi hoặc trọng nam khinh nữ cũng dần được xóa bỏ.

                   (Quyết tâm của Đảng ủy, UBND thực hiện theo công văn của cấp trên về chỉ đạo trực tiếp, tuyên truyền bằng loa đài để bà con nhận thức, hiểu rõ tầm quan trọng của việc không sinh con thứ 3 có kết quả đưa an sinh, gia đình ngày càng đi lên, phát triển.)

        Nhờ mô hình thôn, bản không sinh con thứ 3, người dân có điều kiện tập trung làm ăn, chăm sóc con cái tốt hơn. Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi được cải thiện rõ rệt, các quyền cơ bản của trẻ em được đảm bảo. Bà Nguyễn Thị Thanh, Phó Giám đốc Sở Y tế, kiêm Giám đốc Trung tâm Dân số Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Quảng Trị cho biết:
        (Năm 2016 có 7 làng trên 5 năm không sinh con thứ 3 trở lên và 22 làng đạt trên 3 năm. Một số địa bàn miền núi có xã đến 3 làng trên 3 năm không sinh con thứ 3 trở lên. Thể hiện được nhận thức của cộng động đã có sự chuyển biến rõ rệt trong việc thực hiện mô hình gia đình có đủ 2 con ở Quảng Trị./.)