Cắh vêy thị trường pa câl cắh cậ pay câl lâng chr’nắp ếp, rau đêếc nắc đhr’năng zazum âng pazêng zr’lụ chóh a rong cóh zr’lụ quy hoạch chóh bhrợ a rong đhị chr’hoong Hướng Hoá, Quảng Trị. Hân đhơ cơnh đêếc, bấc đhanuôr cóh Hướng Hoá nắc cắh n’năl chóh chr’nóh rau lơơng đoọng g’đéch rau cắh liêm crêê ooy thị trường pa câl.

    Nắc lấh 4 c’moo n’nâu, pazêng rau bh’rợ đươi dua cóh pr’loọng đong a noo Hồ Văn Tư ắt cóh cr’noon Hoong, chr’val Hướng Linh, chr’hoong Hướng Hoá bấc bhlâng nắc đươi ooy t’nơơm a rong. Cóh pazêng c’moo ahay, a rong ga mắc, thị trường liêm buôn, t’nơơm a rong chô đơơng thu nhập bấc pa bhlâng đoọng ha pr’loọng đong. Hân đhơ cơnh đêếc, lấh 2 c’moo chô ooy đâu, đợ rau pay pa chô âng pr’loọng đong dưr zr’nắh k’đháp lấh bấc lấh mơ tu chr’nắp âng a rong cắh nhâm mâng, xiêr ếp. Xoọc đâu, chr’nắp âng a rong dưr váih tơợ 800 – 900 đồng cóh 1 kg, lấh 1 hecta a rong chô đơơng đoọng ha pr’loọng đong a noo Tư mơ tơợ 8 tước 9 ức đồng cóh muy hân noo. A noo Tư xay truíh: “Zr’nắh k’đháp pa bhlâng, công ng’bhrợ nắc bấc ha dzợ rau pay pa chô cắh mơ ooy. Acu chóh a rong đanh ặ, nâu cơy k’tiếc cóh đâu kiêng xăl ooy t’nơơm chr’nóh rau lơơng công cắh n’năl t’nơơm chr’nóh hân đoo đoọng liêm choom. Hân đhơ cơnh đêếc, zr’nắh k’đháp mơ ooy pr’loong đong cu công chógh a rong a năm…”

   Hướng Linh nắc muy cóh pazêng chr’val cắh ắt cóh zr’lụ xay moon chóh a rong âng chr’hoong Hướng Hoá. Ha dzợ đhăm k’tiếc chóh a rong đhị đâu nắc bấc lấh mơ cóh zập c’moo, nắc thị trường đương câl ting t’ngay lum zr’nắh k’đháp. Đh’rứah lâng cr’noọ cắh n’năl xăl t’nơơm chr’nóh hâ đoo đoọng chô đơơng rau liêm choom cơnh pr’loọng đong a noo Hồ Văn Tư, pr’loọng đong a noo Hồ Văn Linh ắt cóh cr’noon Cốc, chr’val Hướng Linh, chr’hoong Hướng Hoá nắc pa liêm k’tiếc chóh cớ a rong xang bêl rốh pa câl xang: “Acu chóh a rong cóh đâu đanh ặ, đoọng xăl chr’nóh rau lơơng nắc đươi nhà nước zúp zooi đoọng ha đhanuôr, bhrợ t’váih rau liêm buôn đoọng ha đhanuôr vêy thu nhập dal.”

    Chóh a tong bấc đhị cắh ắt cóh xa nay xay moon chóh, xoọc nắc đhr’năng âng bấc chr’val cóh chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị. Prang chr’hoong xoọc vêy lấh 4 r’bhâu hecta a rong, cóh đêếc đhăm chóh cắh ắt cóh zr’lụ xay moon chóh nắc 530 hecta. Rau k’rang bhlâng nắc chr’nắp âng a rong cóh pazêng zr’lụ chóh a lay vêy ta câl lâng chr’nắp ếp láh mơ lâng cóh zr’lụ vêy ta xay moon chóh. T’coóh Lê Quang Thuận, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị: “Chr’hoong p’too moon đhanuôr cắh choom chóh t’bhứah a rong lâng ting t’ngay nắc xăl chóh pazêng chr’nóh rau lơơng liêm choom lấh mơ. Chr’nắp bhlâng cóh apêê chr’val cắh ắt cóh xa nay chóh a rong nắc chr’hoong xoọc vêy xa nay xăl chr’nóh rau lơơng, cơnh chóh a hự, nghệ, ném, a rọ… đoọng vêy thu nhập ha đhanuôr. Chr’nắp bhlâng, chr’hoong xoọc bhrợ têng bh’rợ tr’nêng pa dưr bh’rợ b’nă, cóh đêếc, xăl muy pâng đhăm chóh a rong đoọng chóh bhơi băn c’roóc.”

    Đhr’năng chóh a rong pa bhlâng bấc cơnh cóh xoọc đâu nắc bhrợ t’bil quy hoạch chóh t’nơơm chr’nóh đhị chr’hoong Hướng Hoá. Đhị đêếc cậ, bh’rợ chóh a rong nắc dzợ bhrợ cắh liêm crêê ooy xa nay chóh t’nơơm chr’nóh, bhrợ ha k’tiếc dưr mốp. Đoọng pa xiêr đhr’năng chóh bhrợ bấc a rong cắh ắt cóh zr’lụ ta xay moon chóh, bh’rợ xay moon p’too pa choom đoọng ha đhanuôr n’năl, bhr’lậ quy hoạch t’nơơm chr’nóh đoọng crêê cơnh xoọc vêy chính quyền chr’hoong Hướng Hoá k’rang bấc lấh mơ./.

QUẢNG TRỊ: NÔNG DÂN HƯỚNG HÓA TRỒNG SẮN

NGOÀI VÙNG QUY HOẠCH KHÓ KHĂN VỀ THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ

                                                                                              CTV Bích Liên

     Không tìm được thị trường tiêu thụ hoặc được thu mua với giá thấp, đó là thực trạng của chung ở những vùng trồng sắn ngoài vùng quy hoạch nguyên liệu tại huyện Hướng Hóa, Quảng Trị. Mặc dù vậy, nhiều nông dân Hướng Hóa vẫn chưa biết chuyển đổi sang cây trồng khác để tránh rủi ro về thị trường tiêu thụ.

    Đã 4 năm nay, mọi chi tiêu trong cuộc sống gia đình anh Hồ Văn Tư ở thôn Hoong, xã Hướng Linh, huyện Hướng Hóa chủ yếu dựa vào cây sắn. Những năm trước, sắn cho củ to, thị trường thuận lợi, cây sắn đem lại thu nhập khá cho gia đình. Tuy nhiên, hơn 2 năm trở lại đây, nguồn thu của gia đình anh trở nên khó khăn hơn nhiều vì giá sắn bấp bênh, xuống thấp. Hiện nay, giá sắn giao động từ 800 - 900đồng/1kg, hơn 1 hecta sắn chỉ đem lại cho gia đình anh Tư chừng 8 đến 9 triệu đồng/ vụ. Anh Tư chia sẻ: “Khó khăn quá, công bỏ thì nhiều mà thu vào không được bao nhiêu. Tôi trồng sắn lâu rồi, bây giờ đất ở đây muốn chuyển qua cây khác cũng không biết là cây gì cho phù hợp. Nên dù khó khăn mấy gia đình tôi cũng cứ trồng sắn thôi...”

    Hướng Linh là một trong những xã không nằm trong vùng quy hoạch nguyên liệu trồng sắn của huyện Hướng Hóa. Nhưng diện tích sắn ở đây vẫn cứ tăng cao mỗi năm trong khi thị trường tiêu thụ ngày càng gặp nhiều khó khăn. Cùng tư tưởng không biết chuyển đổi cây gì để mang lại hiệu quả như gia đình anh Hồ Văn Tư, gia đình anh Hồ Văn Linh ở thôn Cốc, xã Hướng Linh, huyện Hướng Hoá vẫn cứ cải tạo đất để tiếp tục trồng sắn sau mỗi vụ thu hoạch. Anh Linh cho biết: “Tôi trồng sắn ở đây lâu rồi, để chuyển đổi sang cây trồng khác nhờ bên nhà nước hỗ trợ cho bà con, để tạo điều kiện cho bà con có thu nhập cao.”

Trồng sắn tràn lan ngoài vùng quy hoạch đang là thực trạng của nhiều xã ở huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Toàn huyện hiện có hơn 4.000 héc ta sắn, trong đó diện tích sắn ngoài vùng quy hoạch là 530 héc ta. Điều đáng lưu tâm là giá sắn ở những vùng ngoài quy hoạch được mua với giá thấp hơn một nửa sắn nguyên liệu trong vùng quy hoạch. Ông Lê Quang Thuận, Phó Chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cho biết: “Huyện khuyến cáo bà con không nên mở rộng diện tích sắn và từng bước chuyển đổi sang trồng các loại cây khác có hiệu quả hơn. Đặc biệt ở các xã nằm ngoài vùng quy hoạch trồng sắn thì huyện đang có chủ trương chuyển đổi sang các cây trồng khác như trồng gừng, nghệ, ném, khoai môn nhằm có thu nhập cho bà con. Đặc biệt, huyện đang xây dựng đề án phát triển chăn nuôi, trong đó, chuyển đổi một phần diện tích sắn sang trồng cỏ để chăn nuôi bò nhốt.”

    Thực trạng trồng sắn ồ ạt như hiện nay đã phá vỡ quy hoạch cây trồng ở huyện Hướng Hóa. Bên cạnh đó, việc trồng sắn còn phá vỡ cơ cấu cây trồng, khiến đất mất dần nguồn dinh dưỡng tự nhiên. Để kìm hãm sự gia tăng diện tích sắn ngoài vùng quy hoạch, công tác tuyên truyền để người dân hiểu, điều chỉnh quy hoạch cây trồng phù hợp hiện đang được chính quyền huyện Hướng Hóa đặc biệt quan tâm./.