P’têết cớ xa’nay bh’rợ g’lúh pr’họp thứ 2, quốc hội khoá 14, zâp đại biểu Quốc hội ơy xay moon cóh hội trường đắh bơr pêê cr’liêng xa’nay xay moon lalay cơnh âng dự thảo Luật j’niêng cr’bưn, tôn giáo. G’lúh nâu, bấc chức sắc tôn giáo cung xay moon râu đươi đh’rứah liêm lâng đợ cr’liêng xa’nay quy định quyền tự do j’niêng cr’bưn, tôn giáo ooy dự thảo luật, liêm crêê cơnh cr’noọ âng đhanuôr vêy đạo cóh prang k’tiếc k’ruung.

    Xay moon đhị g’lúh pr’họp, zâp đại biểu xay moon, dự thảo luật j’niêng cr’bưn, tôn giáo liêm chr’nắp, crêê tước pr’ắt tr’mung đhanuôr tinh thần âng đhanuôr. Tu cơnh đêếc, bhiệc bhrợ padưr Luật nắc lêy têêm ngăn k’đhơợng zư nhà nước, lêy cha’mêết liêm gít zâp xa’nay bh’rợ tôn giáo, têêm ngăn zâp bh’rợ liêm crêê c’lâng, lâng cr’noọ bh’rợ liêm chr’nắp. cr’chăl nâu, dự thảo Luật lêy moon gít tự do j’niêng cr’bưn ting cơnh quy định âng Hiến pháp lâng bhrợ p’cắh pr’ắt bh’rợ j’niêng cr’bưn nắc đoo râu tin đươi lâng quyền bhrợ têng râu tin đươi âng zâp tổ chức cha’nặc manứih.

    Đắh công nhận tổ chức tôn giáo, bơr pêê đại biểu k’đươi moon quy định ting c’lâng bêl bhrợ têng nắc ơy zước bhrợ bh’rợ tôn giáo, bơr pêê đại biểu k’đươi moon âng mưy tổ chức nắc bơơn cơ quan nhà nước vêy thẩm quyền lêy cha’mêết lâng công nhận luôn. Cr’chăl nâu, nắc lêy cha’mêết paliêm pa’crêê zâp quy định đắh pr’đơợ zước bhrợ zâp xa’nay bh’rợ tôn giáo lâng công nhận tổ chức tôn giáo liêm gít lấh mơ. Xay moon đợ râu cắh liêm crêê ooy quy định 5 c’moo lêy bhrợ bh’rợ, xang nặc nắc vêy bơơn đoọng bha ar chứng nhận nắc tổ chức tôn giáo, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai, c’bhúh Hà Nội xay moon: “Hadang quy định cơnh đêếc ooy tổ chức bhrợ têng bơơn lêy dưr váih bơr pêê bhiệc. gít lấh mơ nắc ooy 5 c’moo n’nắc, tổ chức nâu cắh ơy bơơn ta moon nắc tổ chức vêy cr’noọ bh’rợ pháp lý lâng cung cắh vêy xay moon liêm gít bh’rợ bhrợ têng n’hâu. Lấh mơ nắc cắh ơy p’cắh gít đắh cr’noọ bh’rợ pháp lý quyền hạn cung cơnh trách nhiệm liêm gít. Ting cơnh acu, tổ chức n’nắc lêy bhrợ têng hadang p’cắh gít pr’đơợ bhrợ têng nắc lêy đoọng bhrợ têng tôn giáo. Hadang ooy cr’chăl bhrợ têng vêy cơnh bhrợ cắh liêm crêê nắc cắh đoọng bhrợ têng. Cơnh đêếc nắc liêm glặp cơnh lâng c’lâng k’míah zên.”

    Xay moon dự thảo Luật vêy xa’nay bh’rợ lalay quy định tự do, j’niêng cr’bưn lâng năl gít trách nhiệm âng nhà nước lâng zâp xa’nay bh’rợ lâng j’niêng cr’bưn, tôn giáo, chrooi pa’xoọng đoọng ha zâp tôn giáo lướt moót bha’lang k’tiếc đoọng liêm buôn lấh mơ, đại biểu Thích Thanh Quyết, c’bhúh Quảng Ninh moon gít, nâu đoo nắc quy định pabhlâng liêm ta’níh, bhrợ padưr râu bhui har, j’niêng cr’bưn âng đhanuôr zâp đạo ooy nhà nước lâng đh’rứah lâng nhà nước pazưm têy bhrợ têng paliêm zâp tu bhiệc âng xã hội.

    Zâp đại biểu Nguyễn Hữu Cầu, c’bhúh Nghệ An, Đặng Ngọc Nghĩa, c’bhúh Thừa Thiên Huế, Hoàng Thị Hoa, c’bhúh Bắc Giang moon gít, tôn giáo taluôn lướt đh’rứah lâng acoon cóh. K’đươi moon pa’xoọng zâp quy định đắh liêm crêê pazưm quyền tự do j’niêng cr’bưn, tôn giáo âng manứih đắh k’tiếc k’ruung lơơng ắt mamung cóh Việt Nam đoọng liêm glặp lấh mơ lâng c’lâng bh’rợ lướt moót bha’lang k’tiếc xoọc đâu. đại biểu Hoàng Thị Hoa, c’bhúh Bắc Giang đoọng năl: “Đhị râu k’đươi moon lướt moót bha’lang k’tiếc ting t’ngay ting vêy bấc manứih đắh k’tiếc k’ruung lơơng tước Việt Nam ắt mamung lâng bhrợ bhiệc, tu cơnh đêếc nắc ooy dự thảo Luật g’lúh nâu quy định liêm gít quyền tự do j’niêng cr’bưn, tôn giáo âng manứih k’tiếc k’ruung lơơng ắt mamung liêm crêê đhị Việt Nam lâng đợc mục 2 chương 6 lâng 7 điều tơợ điều 47 tước điều 53 quy định đắh tự do j’niêng cr’bưn tôn giáo ha manứih k’tiếc k’ruung lơơng. Ting đêếc, manứih k’tiếc k’ruung lơơng nắc vêy quyền sinh hoạt j’niêng cr’bưn tôn giáo cơnh đhanuôr Việt Nam, bơơn pachoom đhị cơ sở tôn giáo cóh Việt Nam.”

    Bấc chức sắc tôn giáo cung xay moon râu đươi đh’rứah lâng đợ cr’liêng xa’nay quy định quyền tự do j’niêng cr’bưn, tôn giáo ooy dự thảo Luật j’niêng cr’bưn, tôn giáo, liêm crêê cơnh cr’noọ âng đhanuôr vêy đạo cóh prang k’tiếc k’ruung. Hoà thượng Thích Huệ Minh, trưởng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Tiền Giang moon: “Đắh bhiệc j’niêng cr’bưn lâng tự do j’niêng cr’bưn, acu lêy nhà nước pabhlâng chắp lêy. Acu k’noọ lêy, j’niêng cr’bưn tôn giáo cung lêy ting Hiến pháp, luật pháp, cắh vêy ađay kiêng n’hâu nắc bhrợ. Tu độc lập âng k’tiếc k’ruung nắc đoo chr’nắp. xoọc bêl ađay vêy j’niêng cr’bưn tôn giáo n’đoo nắc l’lăm lêy trách nhiệm âng đay nắc đoo zư paliêm k’tiếc k’ruung đay. Lêy bhrợ p’cắh tinh thần tôn giáo âng đay, n’jứah chắp kiêng tôn giáo, chắp kiêng acoon cóh lâng k’tiếc k’ruung. Bhiệc nâu acu k’noọ ooy ooy zâp prang giáo hội n’đoo cung cơnh đêếc, tu độc lập tự do âng acoon cóh nắc lêy xăl lâng n’hang a’ham âng đhanuôr.”

    T’coóh Trương Đình Căn, Phó chủ tịch thường trực UB đoàn kết công giáo tỉnh Lâm Đồng nắc moon gít, bấc râu t’mêê ooy dự thảo Luật j’niêng cr’bưn, tôn giáo nắc bhrợ pr’đơợ đoọng ha zâp tôn giáo bhrợ têng liêm buôn lấh mơ: “Azi lêy dự thảo luật g’lúh nâu nắc vêy bấc râu t’mêê lâng quyền tự do j’niêng cr’bưn tôn giáo âng đhanuôr bơơn têêm ngăn. Liêm gít bhlâng ooy zâp xa’nay bh’rợ tôn giáo. Râu 2 nắc dự thảo luật g’lúh nâu ơy công nhận pháp nhân liêm chr’nắp thương mại âng zâp tôn giáo, nâu đoo nắc râu t’mêê. azi rơơm kiêng, Luật j’niêng cr’bưn, tôn giáo g’lúh nâu bơơn lêy cha’mêết ooy zâp xa’nay bh’rợ âng zâp tôn giáo cóh k’tiếc k’ruung Việt Nam nắc vêy bấc râu liêm buôn lấh”./.

QUỐC HỘI THẢO LUẬN DỰ THẢO LUẬT TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO

     Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa 14, các đại biểu  Quốc hội đã thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật tín ngưỡng, tôn giáo. Dịp này, nhiều chức sắc tôn giáo cũng bày tỏ sự đồng tình với những nội dung quy định quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo trong dự thảo luật, đáp ứng nhu cầu của đồng bào có đạo trong cả nước.

     Thảo luận tại phiên họp, các đại biểu nhận định, dự thảo Luật tín tín ngưỡng, tôn giáo có ý nghĩa quan trọng, liên quan đến đời sống tinh thần của người dân. Do đó, việc xây dựng Luật phải bảo đảm quản lý nhà nước, định hướng kiểm soát được các hoạt động tôn giáo, bảo đảm các hoạt động đi đúng hướng, với mục đích hướng thiện. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cần nhấn mạnh tự do tín ngưỡng theo quy định của Hiến pháp và thể hiện tính đặc thù tín ngưỡng là niềm tin và quyền được thực hiện niềm tin của các tổ chức cá nhân.

    Về công nhận tổ chức tôn giáo, một số đại biểu đề nghị quy định theo hướng khi tổ chức đã đăng ký hoạt động tôn giáo và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của một tổ chức thì được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét và công nhận ngay. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu điều chỉnh các quy định về điều kiện đăng ký hoạt động tôn giáo và công nhận tổ chức tôn giáo rõ ràng, chặt chẽ hơn. Phân tích những bất cập trong quy định 5 năm thử nghiệm hoạt động sau đó mới được cấp giấy chứng nhận là tổ chức tôn giáo, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai, đoàn Hà Nội nêu ý kiến: “Nếu quy định như vậy trong tổ chức thực hiện phát sinh một số vấn đề. Cụ thể, trong 5 năm đó, tổ chức đó chưa được công nhận là tổ chức có tư cách pháp lý và cũng chưa rõ mô hình hoạt động là gì. Đặc biệt, chưa được khẳng định về tư cách pháp lý quyền hạn cũng như trách nhiệm chưa rõ. Theo tôi, tổ chức đó đăng ký nếu chứng minh đủ điều kiện hoạt động  thì nên cho phép là tổ chức tôn giáo. Nếu trong quá trình hoạt động nếu có dấu hiệu vi phạm thì không cho phép hoạt động. Như vậy phù hợp với xu hướng hậu kiểm hơn tiền kiểm”.

    Đánh giá dự thảo Luật có chương riêng quy định tự do, tín ngưỡng và xác định rõ trách nhiệm của nhà nước đối với các hoạt động của đối với tín ngưỡng, tôn giáo, góp phần cho các tôn giáo hội nhập quốc tế dễ dàng hơn, Đại biểu Thích Thanh Quyết, đoàn Quảng Ninh khẳng định, đây là quy định hết sức nhân văn, tạo nên sự phấn khởi, tin tưởng của đồng bào các đạo vào nhà nước và cùng nhà nước chung tay gánh vác các vấn đề của xã hội.

    Các đại biểu Nguyễn Hữu Cầu, đoàn Nghệ An; Đặng Ngọc Nghĩa, đoàn Thừa Thiên-Huế; Hoàng Thị Hoa, đoàn Bắc Giang nhấn mạnh, tôn giáo luôn đồng hành cũng dân tộc. Đề nghị bổ sung các quy định về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo và quy định cụ thể hơn về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người nước ngoài cư trú tại Việt Nam để phù hợp hơn với xu thế hội nhập quốc tế hiện nay. Đại biểu Hoàng Thị Hoa, đoàn Bắc Giang cho biết: “Trước những yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng có nhiều người nước ngoài tới Việt Nam sinh sống và làm việc vì vậy trong dự thảo Luật lần này quy định rõ quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo của người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam và dành mục 2 Chương 6 với 7 điều từ điều 47 đến điều 53 quy định về tự do tín ngưỡng tôn giáo cho người nước ngoài. Theo đó người nước ngoài về cơ bản có quyền sinh hoạt hoạt động tín ngưỡng tôn giáo như công dân Việt Nam, được học tại cơ sở tôn giáo ở Việt Nam. 

    Nhiều chức sắc tôn giáo cũng bày tỏ sự đồng tình với những nội dung quy định quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo trong dự thảo Luật tín ngưỡng, tôn giáo, đáp ứng nhu cầu của đồng bào có đạo trong cả nước. Hoà thượng Thích Huệ Minh, Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Tiền Giang nói: “Về vấn đề tín ngưỡng và tự do tín ngưỡng, tôi thấy nhà nước rất tôn trọng. Tôi nghĩ rằng, tín ngưỡng tôn giáo cũng phải theo Hiến pháp, luật pháp chứ không phải mình muốn làm gì thì làm. Bởi vì độc lập của đất nước là rất quan trọng. Trước khi mình tín ngưỡng một tôn giáo nào thì trước tiên trách nhiệm của mình là phải giữ gìn đất nước mình. Phải thể hiện tinh thần tôn giáo của mình, vừa yêu tôn giáo, vừa yêu dân tộc vừa yêu đất nước. Điều đó tôi nghĩ trong tất cả giáo hội nào cũng vậy, bởi vì độc lập tự do của dân tộc phải đánh đổi bằng xương máu của nhân dân.” 

    Ông Trương Đình Căn, Phó Chủ tịch thường trực Uỷ ban Đoàn kết Công giáo tỉnh Lâm Đồng thì khẳng định, nhiều điểm mới trong dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sẽ tạo điều kiện cho các tôn giáo hoạt động thuận lợi hơn: “Chúng tôi thấy dự thảo luật lần này có nhiều điểm rất mới và quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo của công dân được bảo đảm. Rất là thông thoáng trong các hoạt động tôn giáo. Thứ hai nữa là dự thảo luật lần này đã công nhận pháp nhân phi thương mại của các tôn giáo, đó là điểm rất mới. Chúng tôi hy vọng, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo lần này được thông qua thì các hoạt động của các tôn giáo trên đất nước Việt Nam sẽ có nhiều thuận lợi hơn.)./.