Ooy zâp apêê t’ruíh l’lăm, Đài p’rá Việt Nam ơy xay moon tu bhiệc c’lâng âng đơơng đác thuỷ điện Sông Bung 2 vêy cơnh cắh liêm crêê đắh chất lượng lâng cr’chăl t’ngay k’rong đợc đác. Cơnh đêếc, c’la manứih k’rong bhrợ dự án thuỷ điện Sông Bung 2 k’rong đớc đác bêl k’noọ tước hân noo boo túh nâu vêy crêê c’lâng xa’nay cắh?. Hi’bu t’ngay 19/9, zâp sở ngành tỉnh Quảng Nam nắc ơy xay moon c’la k’rong bhrợ-Tổng Công ty t’váih điện 2, Tập đoàn Việt Nam nắc ơy k’rong đợc đác cắh liêm crêê, cắh xay moon cơ quan k’đhơợng zư nhà nước vel đông. Bhiệc k’rong đợc đác cắh liêm crêê c’lâng xa’nay, lơi jợ zâp pr’đơợ têêm ngăn lâng cr’loọng a’bóc thuỷ điện đoọng lêy đông k’rong bhrợ nắc cắh lêy cha’mêết liêm gít tước pr’ắt tr’mung, pr’đươi cr’van âng đhanuôr ắt cóh dứp.

       Xang bêl dưr váih tu bhiệc đác moót hooi ooy c’lâng n’coo âng đơơng đác xoọc bhrợ têng thuỷ điện Sông Bung 2, phóng viên Đài p’rá Việt Nam nắc ơy ta’moóh moon ngai đoọng thuỷ điện Sông Bung 2 k’rong đợc đác l’lăm hân noo boo túh c’moo đâu? bêl đêếc, t’coóh Ngô Việt Hải, Tổng Giám đốc Công ty t’váih điện 2, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, c’la k’rong bhrợ dự án thuỷ điện nâu moon, c’la k’rong bhrợ nắc ơy bơơn UBND tỉnh Quảng Nam đoọng k’rong đợc đác: “Đoọng k’rong đớc đác cóh a’bóc nắc ơy lướt zi’lấh Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở, hội đồng nghiệm thu cấp c’la k’rong bhrợ. Bêl ahay nắc dzợ lêy cha’mêết ooy Hội đồng nghiệm thu cấp quốc gia, hân đhơ cơnh đêếc, xoọc đâu nắc ơy pazao đoọng UBND tỉnh. Xang bêl lêy cha’mêết liêm zâp bha ar pa’tơ, UBND tỉnh Quảng Nam nắc ơy moon pa’glúh quy định đoọng k’rong đác cóh bha’nậ.

     PV: T’coÓh chắp nhêr? Bêl k’rong đớc đác cóh bha’nậ vêy xay moon đoọng ooy zâp cơ quan chức năng, chính quyền lâng đhanuôr cóh vel bhươl cắh?

Zâp râu zêng bhrợ têng liêm crêê cơnh c’lâng bh’rợ lâng zêng ơy vêy xay moon gít.”

     C’la k’rong bhrợ nắc moon cơnh đêếc, hân đhơ cơnh đêếc, bêl hi’bu t’ngay 19/9, t’coóh Nguyễn Quang Thử, Giám đốc Sở công thương tỉnh Quảng Nam moon gít: Tước bêl dưr váih tu bhiệc ha’voóh c’lâng n’coo k’ruung thuỷ điện Sông Bung 2, bhrợ cắh liêm crêê c’lâng n’coo thuỷ điện Sông Bung 2, bhrợ bil hư hi’lêệng, bhrợ k’ực đhanuôr ắt cóh zr’lụ clung dứp k’rang k’pân nắc sở vêy năl tổng Công ty t’váih điện 2 ơy k’rong đớc đác 10 t’ngay l’lăm đêếc: “Tước đâu, Sở công thương cắh ơy vêy bha ar pa’tơ râu rị âng ban k’đhơợng zư thuỷ điện Sông Bung 2 đắh bhiệc k’đươi moon k’rong đợc đác, bêl k’rong đác cắh cậ zâp râu bha ar pa’tơ âng UBND tỉnh, sở, râu k’đươi moon âng sở công thương k’rong đớc đác, nắc sở công thương cung cắh vêy bha ar pa’tơ n’đoo, cắh chấc năl, tước đâu cung cắh năl. Moon zr’nưm nắc vêy râu cắh liêm crêê đắh c’lâng bh’rợ. apêê bhrợ cơnh đêếc nắc cung cắh năl cơnh chấc năl.”

     T’coóh Nguyễn Quang Thử xay moon cớ, đoọng têêm ngăn zâp pr’đơợ k’rong đác, đắh c’lâng bh’rợ, sở Công thương tỉnh Quảng Nam nắc đơn vị tr’nơợp âng Ban k’đhơợng zư dự án thuỷ điện Sông Bung 2, âng Tổng Công ty t’váih điện 2, Tập đoàn Điện lực Việt Nam xay moon, zước nhăn. Đhị pr’đơợ nâu, sở nâu nắc lêy bhrợ c’bhúh liên ngành, lêy cha’mêết zâp pr’đơợ têêm ngăn bha ar, têêm ngăn c’lâng bh’rợ zêl cha’groong túh bhlong, pazưm lâng chính quyền cóh zr’lụ dứp xay moon đoọng ha đhanuôr, lêy cha’mêết zâp xa’nay bh’rợ văn hoá, cha’mêết zâp râu chất pr’tóh, chất độc hoá học… , paliêm pa’sạch cr’loọng bha’nậ, xay moon zâp râu crêê đắh môi trường… bêl k’noọ xay moon ooy UBND lêy cha’mêết quyết định đoọng k’rong đác. Hân đhơ cơnh đêếc, tước đâu, sở công thương tỉnh Quảng Nam cắh ơy pấh bhrợ zâp c’lâng bh’rợ nâu. Chr’nắp lấh mơ nắc c’la k’rong bhrợ cắh ơy đoọng bha ar chứng nhận têêm ngăn bha’nậ đoọng ha sở công thương, UBND tỉnh Quảng Nam crêê cơnh c’lâng bh’rợ quy định.

      P’cắh mặt bhr’cộ sở tài nguyên lâng môi trường tỉnh Quảng Nam, đơn vị vêy trách nhiệm pấh bhrợ cha’mêết lêy zâp pr’đơợ têêm ngăn bha’nậ lâng zư lêy môi trường đoọng xay moon ha UBND tỉnh lêy quyết định đoọng k’rong đác cung xay moon, tước đâu cắh ơy bơơn độp Bha ar chứng nhận têêm ngăn bha’nậ âng đông k’rong bhrợ. T’coóh Nguyễn Văn Thọ, Phó Giám đốc Sở tài nguyên lâng môi trường tỉnh Quảng Nam đoọng năl, ooy công văn xay moon đoọng UBND tỉnh Quảng Nam đắh bhiệc k’rong đác thuỷ điện Sông Bung 2, t’ngay 22/8/2016, sở nắc ơy k’đươi moon Tổng công ty t’váih điện 2 lêy têêm ngăn zâp 3 pr’đơợ chr’nắp ting cơnh quy định nhà nước bêl k’noọ k’rong đác cóh cr’loọng. ooy đâu, k’đươi moon tr’nơợp nắc lêy nghiệm thu lâng vêy chứng nhận ơy têêm ngăn bha’nậ crêê cơnh quy định. T’coóh Nguyễn Văn Thọ moon gít, tơ ợ bêl k’rong đác tước đâu, đông k’rong bhrợ cung cắh ơy bhrợ liêm crêê cơnh cr’noọ bh’rợ nâu: “Râu bha ar pa’tơ chứng nhận têêm ngăn bha’nậ, nắc đoo bêl k’noọ k’rong đớc đác nắc apêê lêy vêy. Hadợ cắh vêy nắc trách nhiệm chô ooy apêê. Tu ooy cr’liêng xa’nay xay moon âng UB ơy xrặ gít nắc pazưm đh’rứah đắh c’lâng bh’rợ a’năm, đắh bhiệc k’rong đác. Hân đhơ cơnh đêếc, moon zr’nưm tơợ đêếc tước đâu, đhi noo cung lưm zr’nắh k’đhạp nắc lêy cắh ơy xay moon đấh loon.”

     Ta’ơơi moon báo chí hi’bu t’ngay 19/9, t’coóh Nguyễn Khánh Toàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam nắc p’cắh gít, râu dưr váih cắh liêm choom âng c’lâng n’coo thuỷ điện Sông Bung 2 bêl xoọc k’rong đác m’pâg a’bóc nắc râu chr’nắp bh;âng. Bhiệc nâu cắh mưy bhrợ 2 công nhân ta’coọng p’loong, k’ha riêng đhanuôr lơơng dưr mứt, nắc dzợ crêê tước 4 bha’nậ thuỷ điện pậ cóh pazêng hệ thống k’ruung Vu Gia-Thu Bồn cóh dứp cung cơnh k’ực manứih zr’lụ dứp tỉnh Quảng Nam. t’coóh Huỳnh Khánh Toàn xay moon, UBND Quảng Nam cắh ơy vêy quyết định n’đoo đoọng phép thuỷ điện Sông Bung 2 k’rong đác nắc vêy mưy xay moon pazưm đh’rứah đắh c’lâng bh’rợ đoọng k’rong đác. Hân đhơ cơnh đêếc, cr’liêng xa’nay xay moon nâu cung k’đươi moon Ban k’đhơợng zư dự án thuỷ điện Sông Bung 2 nắc lêy bhrợ xang zâp bh’rợ ting cơnh quy định âng Chính phủ lâng Bộ công thương đắh têêm ngăn bha’nậ cơnh quy định. Xoọc bêl cắh ơy bhrợ xang zâp pr’đơợ âng UBND tỉnh Quảng Nam k’đươi moon c’la k’rong bhrợ đoọng k’rong đớc đác nắc cắh crêê, cắh choom lơi jợ. bhiệc k’rong đợc đác cắh liêm crêê c’lâng xa’nay bhrợ cắh liêm crêê hi’lêệng bhlâng, lêy bhrợ gít trách nhiệm ooy cha’nặc manứih n’đoo lâng lêy bơơn bhrợ têng rơợng nhâm cơnh quy định âng pháp luật./.

SỰ CỐ THỦY ĐIỆN SÔNG BUNG 2: TÍCH NƯỚC SAI QUY TRÌNH

 PV Thanh Hà-VOVMT

       Trong các chương trình thời sự trước, Đài TNVN đã nêu lên sự cố hầm dẫn dòng thi công thủy điện Sông Bung 2 có vấn đề về chất lượng và thời điểm tích nước. Vậy chủ đầu tư dự án thủy điện Sông Bung 2 tích nước trước mùa lũ này liệu có đúng quy trình?. Chiều ngày 19/9, các sở ngành tỉnh Quảng Nam chính thức lên tiếng chủ đầu tư - Tổng Công ty Phát điện 2, Tập đoàn Việt Nam đã tích nước "chui", không báo cáo cơ quan quản lý nhà nước địa phương. Việc tích nước sai quy trình, bỏ qua các điều kiện đảm bảo an toàn đối với hồ chứa thủy điện cho thấy nhà đầu tư đã xem nhẹ tính mạng, tà i sản của hàng triệu dân vùng hạ du.

     Ngay sau khi xảy ra sự cố nước tràn vào hầm dẫn dòng thi công Thủy điện Sông Bung 2, Phóng viên Đài TNVN đã đặt câu hỏi ai cho phép Thủy điện Sông Bung 2 tích nước trước mùa lũ năm nay? Lúc đó, ông Ngô Việt Hải, Tổng Giám đốc Công ty Phát điện 2, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, chủ đầu tư dự án thủy điện này khăng khăng rằng, chủ đầu tư đã được UBND tỉnh Quảng Nam cho phép tích nước: “Để tích nước lòng hồ đã trải qua Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở, hội đồng nghiệm thu cấp chủ đầu tư. Trước đây còn phải thông qua Hội đồng nghiệm thu cấp Quốc gia nhưng bây giờ đã giao cho UBND tỉnh. Sau khi kiểm tra đầy đủ các hồ sơ, UBND tỉnh Quảng Nam đã ra quyết định cho tích nước hồ chứa.

     PV: Thưa ông? Khi tích nước hồ chứa có thông báo cho các cơ quan chức năng, chính quyền và người dân địa phương không?

        Ông Hải: Tất cả đều thực hiện theo đúng quy trình thủ tục và đều có thông báo.

     Chủ đầu tư thì nói vậy nhưng chiều ngày 19/9, ông Nguyễn Quang Thử, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Quảng Nam khẳng định: "Cho đến khi xảy ra sự cố vỡ hầm dẫn dòng thủy điện Sông Bung 2, gây hậu quả nghiêm trọng, khiến hàng triệu dân vùng hạ du hoang mang thì sở mới biết Tổng Công ty Phát điện 2 đã tích nước 10 ngày trước đó: “Đến giờ phút này, Sở Công thương chưa có một văn bản gì của Ban Quản lý Thủy điện Sông Bung 2 về đề nghị tích nước, thời điểm tích nước hay bất cứ văn bản của UBND tỉnh hay sở nào hoặc là đề nghị Sở Công thương cho tích nước, thì sở Công thương cũng chưa có văn bản nào, không biết, đến giờ phút này chưa biết. Nói chung là có vấn đề về quy trình. Ổng làm như vậy mình chả hiểu nữa.

     Ông Nguyễn Quang Thử giải thích thêm, để đảm bảo các điều kiện tích nước, về nguyên tắc, sở Công Thương tỉnh Quảng Nam là đơn vị đầu tiên mà Ban quản lý dự án thủy điện Sông Bung 2, thuộc Tổng Công ty Phát điện 2, Tập đoàn Điện lực Việt Nam phải báo cáo, xin phép. Trên cơ sở đó, Sở này phải lập đoàn liên ngành, kiểm tra các điều kiện an toàn đập, đảm bảo có phương án phòng chống lụt bão, phối hợp với chính quyền vùng hạ du tuyên truyền cho nhân dân, kiểm tra các công trình văn hóa, rà soát vật liệu nổ, chất độc hóa học, vệ sinh lòng hồ, đánh giá tác động môi trường ... trước khi tham mưu cho UBND ra quyết định cho tích nước. Nhưng, cho đến thời điểm này, Sở Công thương tỉnh Quảng Nam chưa tham gia các bước đó. Nghiêm trọng hơn là chủ đầu tư chưa nộp giấy chứng nhận an toàn đập cho sở Công thương, UBND tỉnh Quảng Nam theo đúng quy định.

        Đại diện Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Nam, đơn vị có trách nhiệm tham gia kiểm tra các điều kiện đảm bảo an toàn đập và bảo vệ môi trường để tham mưu cho UBND tỉnh ra quyết định cho tích nước cũng xác nhận, đến thời điểm này chưa nhận được "Giấy chứng nhận đảm bảo an toàn đập" của nhà đầu tư. Ông Nguyễn Văn Thọ, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Nam cho biết, trong công văn tham mưu cho UBND tỉnh Quảng Nam về việc tích nước Thủy điện Sông Bung 2, ngày 22.8.2016, Sở đã yêu cầu Tổng Công ty Phát điện 2 phải đảm bảo đủ 3 điều kiện cơ bản theo quy định nhà nước trước khi tích nước lòng hồ. Trong đó, yêu cầu đầu tiên là phải tiến hành nghiệm thu và có chứng nhận đã an toàn đập theo quy định. Ông Nguyễn Văn Thọ khẳng định, đến thời điểm tích nước và cho đến tận hôm nay, nhà đầu tư vẫn chưa đáp ứng yêu cầu này: “Cái hồ sơ chứng nhận an toàn đập. Dĩ nhiên là trước khi tích nước thì ổng phải có cái đó. Mà ổng không có cái đó thì trách nhiệm thuộc về ổng. Bởi vì trong thông báo của Ủy ban đã ghi rõ rồi là thống nhất về mặt chủ trương thôi (về tích việc tích nước ấy) Nhưng nói chung bữa đó đến bữa nay, anh em cũng mắc khắc phục sự cố nên chưa cung cấp kịp thời.”

      Trả lời báo chí chiều ngày 19/9, ông Nguyễn Khánh Toàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam tái khẳng định, sự cố vỡ hầm dẫn dòng thủy điện Sông Bung 2 khi mới tích nước 1/3 hồ là sự cố nghiêm trọng. Hậu quả không chỉ làm 2 công nhân bị cuốn trôi, hàng trăm người dân khác chạy lũ mà nó liên quan đến 4 đập thủy điện lớn trên hệ thống bậc thang Vu Gia-Thu Bồn ngay ở phía dưới cũng như hàng triệu người dân vùng hạ du tỉnh Quảng Nam. Việc tích nước của nhà đầu tư là vội vàng, không đúng quy trình. Ông Huỳnh Khánh Toàn thừa nhận "UBND Quảng Nam chưa có bất cứ quyết định nào cho phép thủy điện Sông Bung 2 tích nước mà mới chỉ có Thông báo thống nhất về mặt chủ trương cho phép tích nước”. Tuy nhiên, nội dung Thông báo này cũng  yêu cầu Ban quản lý dự án thủy điện Sông Bung 2 phải hoàn tất các nhiệm vụ cơ bản theo quy định của Chính phủ và Bộ Công thương về đảm bảo an toàn đập. Trong đó phải tiến hành nghiệm thu và có chứng nhận bảo đảm an toàn đập theo quy định. Trong khi chưa hoàn tất các điều kiện mà UBND tỉnh Quảng Nam yêu cầu chủ đầu tư đã cho phép tích nước là sai phạm không thể bỏ qua.  Việc tích nước sai quy trình gây hậu quả nghiêm trọng cần làm rõ trách nhiệm thuộc về cá nhân nào và phải được xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật./.