Quảng Ngãi nắc tỉnh truíh biển miền Trung Việt Nam vêy bấc đhị laliêm pr’hay bhlầng. Bêl moon tước Quảng Ngãi, pân lơơng buôn moon tước râu laliêm pr’hay âng da ding Ấn k’ruung Trà, nắc đhị laliêm pr’hay bhlầng âng tỉnh Quảng Ngãi. C’nặt t’ruíh lướt l’lêy cóh sóng phát thanh tuần nâu, đhanuôr lâng pr’zợc nắc đh’rứah tước lêy đhị zr’lụ nâu.

       Quảng Ngãi nắc tỉnh truíh biển miền Trung Việt Nam vêy bấc đhị laliêm pr’hay. Ha dợ bêl xay moon tước Quảng Ngãi nắc pân lơơng buôn năl tước râu laliêm âng da ding Ấn, k’ruung Trà, râu c’léh laliêm bhlầng âng tỉnh Quảng Ngãi.

       Cóh c’lâng bhlầng 1A acoon c’lâng bhlầng Bắc-Nam, ch’ngai tợơ thủ đô Hà Nội 883 km Thành phố Quảng Ngãi cóh toor k’ruung Trà Khúc. K’ruung Trà Khúc dzợ ta đớc nắc Trà Giang căh cợ nắc k’ruung Trà nắc k’ruung ga mắc lâng nắc đhị tước cắh choom lơi âng bấc ngai t’mooi tước ooy Quảng Ngãi.

       K’ruung Trà nắc tợơp tợơ da ding Đắc Tơ Rôn tỉnh Kon Tum, dal 2.350m. k’ruung Trà pa zưm váih tu 4 k’ruung hooi chô đắh đông âng thành phố Quảng Ngãi lâng hooi chô ooy biển Cửa Đại Cổ Luỹ. N’juối dal 159km, hooi tợơ bấc bôl da ding, ha dợ tước thành phố Quảng Ngãi hooi chô bhrợ thành phố cóh toor k’ruung dưr liêm pr’hay cắh dzợ cơnh, t’pấh ma nuýh tước. A noo Phan Ngọc Thọ, t’mooi du lịch tợơ Hà Nội xay moon cơnh pr’chăp âng đay: “Xọoc tr’nợơp bêl cu moọt ooy đâu nắc muy pa chắp tước du lịch biển lâng pazêng bãi biển laliêm, ha dợ râu laliêm âng k’ruung Trà bhrợ cu lêy pr’hay lấh mơ. Nâu đoo nắc muy có pazêng đhị laliêm pr’hay, lalăm nắc biển, t’tun nắc k’ruung. C’nặt k’ruung z’lấh thành phố dzợ zư liêm râu pr’hay ty đanh. Cu kiêng bhlầng nắc pazêng t’nơơm k’bhuốc cóh toor k’ruung t’pấh p’răng. Bhuông lướt chô tợơ cha ngai toor, ặt pa đhêy cóh toor k’ruung… pleng k’tiếc liêm mát, kiêng bhlầng.”

      Tước lâng Quảng Ngãi, t’mooi nắc căh choom lơi muy zr’lụ laliêm pr’hay tr’haanh la lay nắc da ding Thiên Ấn. Da ding Thiên Ấn dal 106m, ch’ngai tợơ thành phó Quảng Ngãi 3,5km chô đắh Đông Bắc. Đhị bấc đắh c’lâng, lêy tợơ ch’ngai apêê zêng lêy tu da ding đhang cơnh p’rang, lêy đui cơnh ấn tợơ pleng đa đêng ooy k’ruung, tu cơnh đếêc nắc lang a hay đớc “Niêm Ấn Thiên Hà” ( nắc p’lêê ấn âng pleng tụ cóh k’ruung đác). Cóh da ding vêy chùa Thiên Ấn (Thiên Ấn Tự) bơơn ta chóh bhrợ tợơ c’moo 1695 (lang bhua Nguyễn Phúc Chu). Cóh chùa Thiên Ấn xoọc dzợ p’lêê “chuông thần” chr’nắp bhlầng âng apêê nghệ nhân vel đúc đồng Chú Tượng (Mộ Đức) ta bhrợ mọot c’moo 1845. Z’lấh bấc thế kỷ đh’riêng chuông chùa dzợ đh’âr zập prang.

     Acoon c’lâng đấc ooy tu da ding nắc truíh da ding đắh Nam lướt ga ving cơnh m’nét k’đóc a puối. C’lâng cung bhứah, đhr’đấc doó lấh đhâng tu cơnh đếêc choom lướt lâng ô tô, xe máy. T’mooi cung choom lướt dzung tước tu da ding. Râu liêm choom bhlầng bêl tước da ding Ấn nắc pleng k’tiếc mát đh’hư. Dzoọng đhị đâu, t’mooi choom lêy zập prang thành phố Quảng Ngãi cóh toor k’ruung Trà laliêm pr’hay. Tang chùa Thiên Ấn vêy bấc n’loong đanh c’moo. Pr’đhang bhrợ chùa Thiên Ấn cung doó g’lếêh, ta bhrợ cơnh đong Rương ha nua. Gian chùa bha lầng nắc đhị loom, đắh họong nắc k’bhúh đong tổ. Cóh bhươn tang âng chùa vêy chóh bấc râu pô n’loong cha năm, vêy pa pan đhêl đoọng tớt đhêy. Đắh đông âng chùa Thiên Ấn nắc zr’lụ pịing âng apêê vị sư tổ lâng pazêng tháp bơơn ta bhrợ bấc tầng ting số la léh nắc 5,7,9 lâng mai pô sen. Chr’nắp bhlầng, cóh tang chùa dzợ vêy giếng đác ta đớc nắc “Giếng phật” bơơn pếch tợơ tr’nợơp. Sư thầy Thích Đông Hoang, trụ trì chùa Thiên Ấn truíh: “Bêl đếêc, vị sư tổ pếch hớơ cắh vêy đác nắc glúh ooy nguôi, bêl ơy rách chô nắc lêy t’dzọot đác xoọc tr’nợơp, hâng pa bhlầng t’đang apêê tước lêy.. ha dợ ha vil dzợ muy chắc tăng p’niên ặt cóh dứp giếng. Bêl ơy hay, nhà sư tước t’moóh nắc vị tăng p’niên nâu lướt ha ooy cắh bơơn lêy. Tu cơnh đếêc cóh đhanuôr dzợ zư đớc n’juông thơ: có thày đào nước trên non, đến khi có nước không còn tăm hơi.”

       N’đhơ giếng pếch cóh da ding, ha dợ ting cơnh đhanuôr cóh đâu, tu đác cóh giếng doó choom rệê. Đhanuôr cóh zr’lụ đâu dzợ moon đhị giếng Phật choom pa dứah bấc râu cr’ay. Lâng pazêng chr’nắp pr’hay cơnh đếêc, cóh pr’chắp âng đhanuôr Quảng Ngãi, da ding Thiên Ấn lâng k’ruung Trà nắc c’năl c’léh Sơn Thuỷ chr’nắp ma bhuy. Mọot pazêng đhị t’ngay bhiệc bhan ga mắc, t’mooi zập đăh tước pấh lễ, chếêc lêy râu laliêm đhị chùa Thiên Ấn tước k’bha cha nắc. Bấc t’mooi du lịch cung căh choom lơi cr’chăl đoọng bơơn lêy đhị pr’hay chr’nắp âng tỉnh Quảng Ngãi./.

Vẻ đẹp núi Ấn sông Trà tỉnh Quảng Ngãi

(VOV5)

      Quảng Ngãi là tỉnh duyên hải miền Trung Việt Nam có nhiều thắng cảnh đẹp. Nhưng khi nhắc đến Quảng Ngãi, người ta thường nói đến vẻ đẹp của núi Ấn, sông Trà, biểu tượng thắng cảnh của tỉnh Quảng Ngãi. Tiết mục Du lịch qua sóng phát thanh tuần này, mời bà con và các bạn cùng đến thăm địa danh này.

     Quảng Ngãi là tỉnh duyên hải miền Trung Việt Nam có nhiều thắng cảnh đẹp. Nhưng khi nhắc đến Quảng Ngãi, người ta thường nói đến vẻ đẹp của núi Ấn, sông Trà, biểu tượng thắng cảnh của tỉnh Quảng Ngãi.

    Trên Quốc lộ 1A con đường huyết mạch chạy suốt Bắc- Nam, cách thủ đô Hà Nội 883 km Thành phố Quảng Ngãi  nằm ngay bên bờ sông Trà Khúc. Sông Trà Khúc còn được gọi là Trà Giang hay sông Trà là dòng sông lớn và cũng là điểm đến không thể bỏ qua của nhiều du khách đến với Quãng Ngãi.

     Sông Trà phát nguồn từ đỉnh núi Đắc Tơ Rôn tỉnh Kon Tum, cao 2.350m. Sông Trà  hợp thành bởi 4 con sông, chảy về hướng đông, qua ranh giới thành phố Quảng Ngãi rồi đổ ra biển qua cửa Đại Cổ Lũy.  Với chiều dài 150 km, chảy qua nhiều  khu đồi, núi dốc, nhưng đến thành phố Quảng Ngãi dòng sông chảy êm đềm hơn, khiến khung cảnh thành phố bên sông mang thêm vẻ đẹp yên bình, cuốn hút. Anh Phan Ngọc Thọ, khách du lịch từ Hà Nội bày tỏ cảm nghĩ: “Ban đầu tôi khi vào đây tôi chỉ nghĩ đến du lịch biển với những bãi biển đẹp, nhưng vẻ đẹp của sông Trà  khiến tôi rất ấn tượng. Có lẽ đây là một trong những thắng cảnh đặc biệt, trước là biển, sau là sông. Đoạn sông qua thành phố vẫn giữ lại nét mộc mạc, yên bình. Tôi thích nhất khung cảnh những cây dừa bên bờ vươn ra lòng sông đón nắng. Từng chiếc thuyền, ghe sau những ngày ngoài khơi xa, lại trở về bình yên nằm gối bãi bên sông…không khí mát mẻ, cảm giác thật dễ chịu.”

     Đến với Quảng Ngãi, du khách không thể bỏ qua một thắng cảnh nổi tiếng khác, đó là núi Thiên Ấn.  Núi Thiên Ấn cao 106 mét, cách thành phố Quảng Ngãi 3,5 km về hướng Đông bắc. Ở bất cứ hướng nào, nhìn từ xa người ta đều thấy ngọn núi có hình thang, tựa như chiếc ấn từ trời cao nghiêng xuống dòng sông, vì vậy người xưa gọi thắng cảnh này là “Niêm Ấn Thiên Hà” ( tức là quả ấn của trời đóng niêm xuống dòng sông). Trên núi có chùa Thiên Ấn (Thiên Ấn Tự)  được xây dựng từ năm 1695 ( đời chúa Nguyễn Phúc Chu). Trong chùa Thiên Ấn hiện còn quả “chuông thần” rất quý do các nghệ nhân làng đúc đồng Chú Tượng (Mộ Đức) tạo tác vào năm 1845. Trải qua bao thế kỷ tiếng chuông chùa vẫn vang vọng khắp  không gian rộng lớn.

     Con đường đi lên đỉnh núi men theo sườn núi phía Nam theo hình  xoắn ốc. Đường đủ rộng, có độ dốc thoai thoải, bởi thế có thể lên núi bằng ô tô xe máy rất thuận tiện. Du khách cũng có thể thong thả đi bộ lên đỉnh núi. Ấn tượng đầu tiên đứng trên đình núi Ấn là khí hậu rất mát mẻ. Từ đây, du khách tha hồ ngắm nhìn toàn cảnh thành phố Quảng Ngãi yên bình bên dòng sông trà xanh mát lững lờ trôi. Khuôn viên chùa Thiên Ấn nằm trên khoảng đất rộng ẩn dưới bóng cây cổ thụ mang dáng vẻ u tịch.  Chùa Thiên Ấn có kiến trúc đơn giản, theo kiểu kiến trúc nhà Rường (loại nhà có hệ thống kết cấu cột kèo bằng gỗ, được liên kết hoàn toàn bằng chốt, mộng gỗ), Gian chùa chính ở phía trước, phía sau là khu nhà tổ. Xung quanh  chùa  có khu vườn tượng với những vườn hoa cây cảnh, có những hàng ghế đá cho khách ngồi nghỉ. Phía đông chùa Thiên Ấn là khu lăng mộ của các vị sư tổ với những ngôi tháp được xây dựng nhiều tầng theo số lẻ (5, 7, 9) và tượng hình hoa sen. Đặc biệt trong khuôn viên chùa còn có giếng nước gọi là “Giếng Phật” được đào từ lúc khai sơn, lập chùa. Sư thày Thích Đông Hoàng, trụ trì chùa Thiên Ấn kể:  “Ngày ấy, vị sư tổ đào mãi không thấy  nước thì đi ra ngoài, sau khi quay lại  thấy tia nước đầu tiên, thì mừng rỡ nên gọi  người kéo lên…nhưng quên còn có vị tăng trẻ vẫn ở dưới giếng. Khi nhớ ra nhà sư tới xem thì vị tăng trẻ đi lúc nào không biết. Bởi vậy trong dân gian vẫn con lưu truyền câu thơ: Có thày đào nước trên non, đến khi có nước không còn tăm hơi.”

     Dù giếng đào trên núi, nhưng theo người dân ở đây, nguồn nước trong giếng chưa bao giờ cạn. Người dân trong vùng còn cho rằng nước ở giếng Phật có thể chữa được nhiều loại bệnh tật. Với những đặc điểm như thế, trong tâm thức người Quảng Ngãi, núi Thiên Ấn và dòng Trà mãi là biểu tượng Sơn Thủy thiêng liêng. Vào những dịp lễ lớn, khách thập phương đến lễ, vãn cảnh chùa Thiên Ấn lên đến cả vạn người. Nhiều khách du lịch cũng không bỏ dịp được chiêm ngưỡng thắng cảnh hàng đầu của tỉnh Quảng Ngãi./.