Đhanuôr lâng pr’zợc chắp da dêr! Z’lấh zập g’lúh tr’zêl tr’panh lâng a rọp a bhuy, k’tiếc k’ruung hêê vêy bấc ngai ơy xợơng đươi nắc thương binh. N’đhơ a chắc a rang bhrêy tắh, ha nắc ting bhrợ têng cơnh boóp pr’too âng a va Hồ “Thương binh bhrêy tắh, khuých goo ha dợ doó ta lơi”, bấc apêê nắc thương bệnh binh ơy ha dưr, pa bhrợ ta têng, pa dưr pr’ặt tr’mông, đh’rứah chroi k’rong bhrợ pa dưr vel đong. Bêl hay tước 70 c’moo t’ngay truyền thống thương binh liệt sỹ ( 27/7/1947-27/7/2017), a zi nắc xay moon muy cóh pazêng tấm gương thương binh điển hình ma nuýh acoon cóh Khmer, nắc đoo t’coóh Sơn Lộc, ặt đhị chr’val Long Phú, chr’hoong Long Phú, tỉnh Sóc Trăng.

     C’moo 1987, t’coóh Sơn Lộc chô đắh bộ đội. Xang đếêc, bơơn k’điêl. N’đhơ a chắc a rang bhrêy tắh, khuých goo tu  tr’zêl tr’panh lâng a rọp, cóh đếêc, muy đắh mặt k’bang, bơơn apêê cơ quan chức năng lêy cha  mệêt lâng moon nắc thương binh hạng 4/4, đhơ cơnh đếêc, t’coóh Sơn Lộc ta luôn pa zay học tp lâng bhrợ têng cơnh boóp pr’too âng  a va Hồ chắp hơnh: “Thương binh bhrêy tắh, khuých goo ha dợ doó ta lơi”. XoỌc tr’nợơp cung lưm bấc râu k’đháp zr’nắh, pa bhlầng nắc bêl pleng k’tiếc tr’xăl, băng bhrêy cóh a chắc dưr ca ay cắh dzợ cơnh:“ Pa bhrợ vêy bêl cung k’bao a chắc, c’rơ pa bhlầng u đhưr, vêy bêl xợơng dzơơng zập râu. Đhơ cơnh đếêc nắc tước ha dưm chô pa chắp xợơng, ha dang đay cắh pa bhrợ nắc ngai băn đoọng k’điêl coon, cơnh đếêc nắc pa zay lấh mơ, n’đhơ ca ay cung pa zay tu apêê ca coon lâng pr’loọng đong.”

     Cắh mặ ặt zâng lâng ha ul đha rựt, đh’rứah lâng loom luônh chr’nắp liêm âng ma nuýh bộ đội a va Hồ “zập đoo bh’rợ zêng bhrợ têng liêm xang, zập đoo k’đháp zr’nắh cung pa zay z’lấh lơi” nắc ơy pa dưr loom thương binh Sơn Lộc ting ha dưr lấh mơ. Tợơ đếêc, t’coóh nắc r’dợ pa liêm k’tiếc k’bunh, xăl cơnh bhrợ têng, ting cơnh cr’noọ bh’rợ chóh bhrợ, băn rơơi zập râu, k’rong pa tom. C’rơ pa zay z’lấh k’đháp, pa dưr pr’ặt tr’mông âng thương binh Sơn Lộc nắc ơy âng chô bh’nơơn liêm choom, pr’loọng đong vêy pr’ặt tr’mông k’bhộ ngăn.

     Pa prá lâng cu, t’coóh Lộc đoọng năl: bêl ơy bơơn k’điêl, t’coóh vêy 6 công k’tiếc ruộng. Lâng pa zay ha dưr, t’coóh ơy bhrợ pa dưr cr’noọ bh’rợ 2 t’nơơm, 1 p’nong đoọng pa dưr kinh tế. Nắc đoo t’nơơm ha roo, bhơi ra véh lâng băn a’ọc, lâng c’lâng bh’rợ k’bớch zên đươi dua, k’rong zên câl pa xoọng k’tiếc ta bhứah zr’lụ bhrợ têng. T’coóh Sơn Lộc truíh:“6 công ha dang bhrợ nắc cung cắh vêy râu u xưa, nắc cu chóh pa xoọng bhơi ra véh lâng băn bh’năn. K’bớch k’miáh bhlầng. Tr’nợơp cu băn a’ọc rứah, xang đếêc rứah a’ọc k’tứi đớc đoọng băn lứch. Ha dợ chóh bhơi ra véh nắc vêy âng chô bh’nơơn, zập hân noo cơnh đếêc nắc vêy pa chô 1 cây vàng. Bêl đếêc, vàng chr’nắp cắh lấh dal cơnh xoọc đâu, buôn ng’câl. Muy cây vàng nắc đoo, pa xoọng câl k’tiếc mơ 2 công ruộng. Đớc k’bớch cơnh đếêc, apêê pa câl muy bơr công ruộng nắc  ađay k’rong câl.”

     XoỌc đâu, t’coóh Lộc bhrợ c’la muy zr’lụ ặt đhêy, bhrợ têng cha zăng tệêm ngăn, cóh đếêc vêy 20 công ruộng. Bh’nơơn bơơn zập c’moo lấh 200 ức đồng, muy đhr’nong đong ngăn lâng bấc chr’năm cóh đong chr’nắp liêm. Đọong vêy pr’ặt tr’mông k’bhộ ngăn, ting cơnh  t’coóh nắc pa zay pa bhrợ ta têng, đa đấh đhị năl c’lâng xa nay bhrợ têng cha. Lêy vêy bh’nơơn cr’noọ bh’rợ âng muy cha nắc thương binh cơnh t’coóh Sơn Lộc, t’coóh Thạch Thanh Tâm, Phó Chủ tịch Hội CCB chr’hoong Long Phú moon:“Thương binh Sơn Lộc nắc muy tấm gương n’đhơ bhrêy tắh, khuych goo ha dợ doó ta lơi. Chô đắh bô đội, a đoo pa zay bhrợ têng cha, doó đương g’nưm tợơ lơơng zúp zooi, tự ha dưr z’lấh k’đháp, pa bhrợ lứch c’rơ âng đay. Nâu đoo nắc muy pr’loọng đong năl k’bớch k’miáh, p’loon bhrợ ta bhứah đhăm chr’nóh, t’bấc bh’năn băn. XoỌc đâu cung vêy bấc apêê hội viên CCB lơơng đhị vel đong ting pa choom bhrợ lâng vêy pr’ặt tr’mông tệêm ngăn cơnh đếêc.”

     Lâng râu pa zay, t’coóh Sơn Lộc bấc c’moo hay nắc ơy bơơn chính quyền vel đong déh  hơnh cơnh: pr’đớc tr’haanh “Cựu chiến binh tr’zúp tr’zooi pa xiêr đha rựt, bhrợ têng cha choom”, “cựu chiến binh gương mẫu”… chr’nắp bhlầng, Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh lâng xã hội cher đoọng Bằng khen thương binh bơơn bh’nơơn liêm choom cóh pa bhrợ ta têng, học tập…

     Sóc Trăng vêy mơ 6000 thương binh lâng k’ra bhầu liệt sỹ; cóh đếêc bấc tấm gương cơnh thương binh Sơn Lộc đhị chr’val Long Phú, chr’hông Long Phú ta luôn pa dưr dal chr’năp âng ma nuýh bộ đội a va Hồ, pa zay pa bhrợ ta têng; t’váih cr’van cr’bhộ, pa dưr pr’ặt tr’mông âng c’la đay lâng pr’loọng đong k’bhộ ngăn, chroi k’rong bhiệc bhrợ pa dưr vel đong ting t’ngay ting ca van ca bhộ./.

SƠN LỘC –THƯƠNG BINH NGƯỜI DÂN TỘC KHMER -

“TÀN NHƯNG KHÔNG PHẾ” 

PV Thạch Hồng/ĐBSCL

     Đi qua các cuộc chiến tranh, đất nước ta có nhiều quân nhân được công nhận thương binh. Tuy thân thể mang thương tích, nhưng  thực hiện lời dạy của Bác Hồ “Thương binh tàn nhưng không phế”, rất nhiều thương bệnh binh đã vươn lên, tích cực lao động, cải thiện cuộc sống, đồng  thời  góp phần  xây dựng quê hương. Nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống thương binh liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2017), chúng tôi giới thiệu một trong những tấm gương thương binh điển hình người dân tộc Khmer, đó là ông Sơn Lộc,  ở xã Long Phú, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng.

     Năm 1987, ông Sơn Lộc rời quân ngũ trở về quê hương. Sau đó, lập gia đình. Tuy  thân thể mang thương tích chiến tranh, trong đó, một mắt bị mù lòa, được cơ quan chức năng giám định và chứng thật thương binh hạng 4/4, thế nhưng, ông Sơn Lộc luôn  phấn đấu  học tập và làm theo lời  dạy của Bác Hồ kính yêu: “thương binh tàn nhưng không phế”.  Tuy buổi đầu, ông  gặp khá nhiều gian nan, nhất là mỗi khi thời tiết chuyển mùa, vết thương trên thân thể làm ông đau nhức: “Lao động có hôm nhức mỏi làm mình không còn sức lực, đôi lúc nhức quá cũng làm mình chán nản. Nhưng tối về suy nghĩ nếu mình không lao động thì con cái ai nuôi, thế là quyết tâm, đau nhức gì cũng đành chịu vì các con và gia đình.”

    Không cam tâm chịu đói nghèo, cùng phẩm chất bộ đội Cụ Hồ “Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua” đã thôi thúc thương binh Sơn Lộc vươn lên. Từ đó, ông  từng bước cải tạo đất đai, chuyển hướng sản xuất, theo mô hình đa canh, đa con, tích góp . Ý chí  vượt khó, phát triển kinh tế ở thương binh Sơn Lộc đã mang lại hoa thơm, trái ngọt, gia đình có cuộc sống no đủ.

    Trò chuyện với tôi, ông Lộc cho biết:  lúc lập gia đình ra riêng, ông có 6 công đất ruộng. Với quyết tâm vươn lên, ông đã xây dựng mô hình 2 cây + 1 con để phát triển kinh tế.  Đó  là cây lúa, cây màu và nuôi heo, với phương châm tiết kiệm chi tiêu, tích lũy tiền mua thêm đất mở rộng sản xuất. Ông Sơn Lộc kể: ‘6 công nếu làm thì cũng không có dư giả gì nhiều, rồi mình trồng thêm rẫy màu và chăn nuôi gia súc. Tiết kiệm từng ít từng ít. Đầu tiên mình nuôi heo nái, sau đó đẻ ra heo con mình để dành nuôi hết. Còn trồng màu thì lúc đó có kết quả tốt, mỗi vụ vậy mình lời mua được 1 cây vàng. Lúc đó thì vàng còn rẻ, dễ mua. Rồi một cây vàng đó mình dành mua thêm đất cũng được 2 công ruộng. Dành dụm từng chút vậy đó, người ta bán một hai công ruộng là mình mua à.”

   Hiện nay, ông Lộc làm chủ một cơ ngơi khá ổn định, trong  đó, có 20 công ruộng. Lợi nhuận thu được mỗi năm hơn 200 triệu đồng, một mái ấm với nhiều tiện nghi có giá trị.  Để có được cuộc sống ấm no, bí quyết của ông là chịu khó lao động, nhạy bén nắm bắt thông tin thị trường để hàng hoá sản xuất ra có nơi tiêu thụ. Ghi nhận một thương binh giàu nghị lực vượt khó của ông Sơn Lộc, ông Thạch Thanh Tâm,  Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Long Phú nói: “Thương binh Sơn Lốc làm một tấm gương tàn nhưng không phế. Xuất ngũ trở về chí thú làm ăn không ỷ lại trông chờ, vươn lên từ chính sức lao động của mình. Đây cũng là hộ sống tiết kiệm, tranh thủ mở rộng sản xuất trồng trọt, chăn nuôi. Hiện cũng có nhiều thành viên cựu chiến binh tại địa phương học hỏi kinh nghiệm và có cuộc sống vươn lên ổn định như vậy.”

    Với những cố gắng, ông Sơn Lộc nhiều năm liền ông được  chính quyền địa phương khen thưởng như:  danh hiệu “Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi”, “cựu chiến binh gương mẫu”… đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội khen tặng Bằng khen thương binh  đạt thành tích xuất sắc trong lao động sản xuất, học tập và công tác.

     Sóc Trăng có khoảng 6000 thương binh  và hàng ngàn liệt sĩ; trong đó có nhiều tấm gương như thương binh Sơn Lộc ở xã Long Phú, huyện Long Phú luôn nêu cao phẩm giá Anh bộ đội Cụ Hồ, hăng say lao động; tạo ra của cải, vật chất làm cho cuộc sống của bản thân và gia đình no ấm; góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp./.