Cóh vel đong chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng    Nam t’mêê dưr váih pr’lúh cr’ay bạch hầu bhrợ 2 ch’nắc học sinh lấh chệêt bil, 21 ch’nắc xoọc đương lêy cha mệêt c’rơ tr’mông. Ha bu t’ngay 16/1, Viện Pastuer Nha Trang, Sở Y tế tỉnh ơy k’đươi k’bhúh ma nuýh đấc ooy chr’hoong Tây Giang pa zưm lâng Trung tâm y tế chr’hoong lâng Trường THPT Tây Giang- đhị dưr váih pr’lúh đoọng zúp zooi zêl pr’lúh, oó đoọng trơơi bọo cóh bấc ngai… bh’rợ đương zêl cha groong pr’lúh cr’ay nắc ơy xay bhrợ muy cơnh pr’hân lâng nắc tợơp âng chô bh’nơơn liêm choom.

          Tợơ bêl bơơn xợơng xay moon đắh đhr’năng pr’lúh cr’ay đhị trường THPT Tây Giang, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Nam ơy tước chr’hoong Tây Giang pay pr’đhang đoọng lêy cha mệêt pa gơi ooy Viện Pastuer Nha Trang, bh’nơơn đoọng lêy nắc bơr p’niên học sinh lấh bil nắc crêê cr’ay bạch hầu. Cóh đếêc, 3 ch’nắc ơy pa dứah z’zăng, 1 ch’nắc đhị Bệnh viện 600 giường, Đà Nẵng; 2 ch’nắc đhị Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam.

          Bơr ch’nắc cắh dzợ nắc a đhi Bling Boong ắt đhị vel A urn, chr’val A Vương lâng Zơ râm Sáo vel A rầng 1, chr’val A Xan. Ting cơnh xay moon âng Sở Y tế, a đhi Bling Boong nắc ma nuýh tợơp crêê pr’lúh cr’ay, tợơp cr’ay moọt t’ngay 24/12/2016. Tu crêê bêl thi học kỳ I lâng đhêy tết dương lịch, tước t’ngay 4/1/2017 nắc cr’ay dưr ngân lấh lâng bơơn đơơng tước Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang cóh đhr’năng k’đháp p’hơơm. Xang đếêc, nắc đớc nội khí quản đoọng choom hơơm lâng đơơng pa dứah ooy tuyến piing ha dợ nắc căh pr’đoọng a đhi dưr bil đhị c’lâng đơơng pa dứah.

          Ha dợ lâng a đhi Zơ râm Sáo, tợơp cr’ay moọt t’ngay 2/1/2017, tước t’ngay 7/1/2017 nắc bơơn đơơng pa dứah ooy Bệnh viện Hoàn Mỹ, xang nắc Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, lấh bil moọt t’ngay 9/1/2017. Nâu đoo nắc đhr’năng crêê cr’ay bạch hầu.

          K’bhúh lêy cha mệêt âng Sở Y tế lâng Viện Pastuer Nha Trang ơy pay 13 pr’đhang xét nghiệm lâng bh’nơơn x’rịa nắc vêy 1 ch’nắc crêê pr’lúh lâng lấh bil. Pazêng apêê zêng k’hir, cr’ay c’lâng pr’hơơm (vêy 21 ch’nắc) zêng bơơn đoọng zư pa dứah ghít liêm. Tước nâu kêi, doó ơy bơơn lêy ngai crêê pr’lúh bạch hầu.

          Ting cơnh t’coóh Đinh Văn Tư- Hiệu trưởng trường THPT Tây Giang, nhà trường ơy k’đươi pazêng học sinh ắt cóh trường đoọng tiêm zêl cha groong pr’lúh. Lâng apêê học sinh tu k’pân nắc dưr chô, chính quyền vel đong ơy tước đong ắt apêê đoọng t’pấh apêê văl cớ ooy trường đoọng lêy cha mệêt lâng pa dứah. Bh’rợ đương zêl cha groong pr’lúh cr’ay xay bhrợ đa đấh pa bhlầng lâng nắc ơy dưr n’léh râu liêm choom, lâng bơr học sinh cắh dzợ nắc nhà trường k’đươi moon giáo viên tước ooy đong lưm, tr’pác râu cắh liêm lâng pr’loọng đong apêê. T’coóh Đinh Văn Tư moon: “Tợơ ơy bơơn lêy bơr pêê học sinh k’hir, nhà trường nắc ơy đơơng apêê tước Trung tâm y tế chr’hoong khám, pa dứah, bêl bơơn năl nắc pr’lúh cr’ay bạch hầu, nhà trường ơy xay moon lâng apêê ngành chuyên môn đh’rứah pa zưm đoọng t’pặt pr’lúh, xoọc đâu nắc ơy zêl pr’lúh nâu. Nhà trường cung ơy lưm pazêng học sinh, xay moon đoọng apêê năl, oó đoọng a pêê k’pân. Đh’rứah lâng đếêc, nhà trường nắc ơy k’đươi moon giáo viên chroi k’rong zên tước bắt hương bơr a đhi cắh dzợ, lâng k’rang lêy ping xal đoọng xang.”

          Ting cơnh Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Vân- Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, tợơ bêl bơơn Trung tâm y tế chr’hoong Tây Giang xay moon, Sở nắc ơy k’đươi cán bộ đấc pa zưm đương zêl cha groong pr’lúh: “Tợơ bêl xợơng xaymoon, Sở nắc ơy k’đươi cán bộ đấc, đắh lơơng nắc t’đang trực tiếp Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang nắc t’bhlầng phun za nươu cóh đếêc. Pazưm lâng Viện Pastuer Nha Trang đấh pay pr’đhang cr’ay đoọng xét nghiệm, oó đoong pa đăn lâng apêê crêê cr’ay, xay moon đoọng tuyến đắh dứp xợơng cơnh trơơi boọ âng pr’lúh đoọng ha pêê a đhi năl doó chếêc k’rang k’uôl.”

          Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Nam cung ơy lêy phun za nươu lâng lêy cha mệêt pazêng pr’loọng đong nắc ngọo crêê cr’ay đoọng g’đéch đhr’năng ta lơi zr’lụ pr’lúh. Xọoc đâu, Viện Pastuer Nha Trang cung lêy bhrợ pay pa xoọng  18 pr’đhang (4 pr’đhang đhị trường học lâng 14 pr’đhang đhị vel A rầng đhị a đhi Zơ râm Sáo ắt mamông đoọng lêy cha mệêt. T’coóh A rất Blúi-Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang đoọng năl: “nắc tợơ bơơn lêy pr’lúh cr’pân, chr’hoong ơy pay đoọng 100 ức đồng đoọng Trung tâm Y tế chr’hoong câl za nươu, pr’đươi zâl pr’lúh. Đọong g’đéch đhr’năng đhanuôr k’pân k’rang, chính quyền vel đong nắc ơy pa zưm lâng apêê cơ quan y tế đoọng xay moon, k’đươi t’pấh đhanuôr đoọng ha đhanuôr năl. Đh’rứah nắc t’bhlầng bhiệc zêl pr’lúh cóh cr’chăl ha y”.

          Dáp tước ha bu t’ngay 17/1, đhị Trường THPT Tây Giang ơy vêy k’nặ 900 học sinh, giáo viên âng trường bơơn khám, lêy cha mệêt lâng tiêm chủng bạch hầu. T’coóh Nguyễn Huy Thông-Giám đốc Trubng tâm Y tế chr’hoong Tây Giang đoọng năl, cóh pazêng c’moo hay, Trung tâm Y tế chr’hoong nắc ta luôn bhrợ têng bhiệc tiêm chủng bạch hầu đoọng ha p’niên cóh đâu. “Đhơ cơnh đếêc, nâu đoo nắc pazêng apêê học sinh cắh bơơn ta tiêm chủng lalăm cr’chăl chr’hoong tr’pác moọt c’moo 2003”.

          Trung tâm Y tế chr’hoong Tây Giang pazưm lâng apêê cơ quan chức năng đoọng lêy t’pặ pr’lúh cung cơnh pa liêm râu dưr váih đhị g’lúh pr’lúh cr’ay nâu cơnh: phun za nươu Choramin B 0,5% đhị apêê zr’lụ thu dung pa dứah lâng đhị apêê trường học cóh vel đong (phun 2 t’ngay muy chu ta luôn cóh 10 t’ngay). Đh’rứah nắc đoọng dung dịch Choramin B đoọng ha y tế chr’val phun đhị apêê pr’loọng đong”. Xọoc đâu, bh’rợ đương zêl cha groong pr’lúh nắc bơơn ngành Y tế tỉnh Quảng Nam lâng chr’hoong Tây Giang pa zay xay bhrợ đoọng g’đéch đhr’năng trơơi bọo zập ooy./.

TÂY GIANG NỖ LỰC PHÒNG CHỐNG DỊCH

                                                                                                                                           Đình Hiệp

       Trên địa bàn huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam vừa xảy ra ổ dịch bạch hầu khiến 2 học sinh tử vong, 21 trường hợp đang trong diện theo dõi. Chiều ngày 16.1, Viện Pasteur Nha Trang, Sở Y tế tỉnh đã cử đoàn công tác đến huyện miền núi Tây Giang phối hợp với Trung tâm Y tế huyện và Trường THPT Tây Giang–nơi xảy ra ổ dịch để hỗ trợ khống chế dịch bệnh, tránh lây lan trên diện rộng...

           Sau khi nhận được báo cáo về tình hình dịch bệnh tại trường THPT Tây Giang, Sở Y tế, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Nam đã đến huyện Tây Giang kiểm tra hiện trường, lấy mẫu xét nghiệm. Sau khi tiến hành lấy mẫu gửi vào Viện Pasteur Nha Trang, kết quả khẳng định hai trường hợp học sinh tử vong là mắc bệnh bạch hầu. Đoàn đã phát hiện 5 ca mắc bệnh và tiến hành điều trị. Trong đó, 3 ca đã được điều trị ổn định, 1 ca tại Bệnh viện 600 giường, Đà Nẵng; 2 ca tại Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam.

          Hai trường hợp đã tử vong vừa qua gồm em Bling Boong, trú tại thôn A urn, xã A Vương và Zơrâm Sáu thôn A rầng 1, xã Axan. Theo báo cáo của Sở Y tế, trường hợp em Bling Boong là ca đầu tiên, khởi bệnh từ ngày 24.12.2016. Do trùng với thi học kỳ I và dịp nghỉ Tết dương lịch, đến ngày 4.1.2017 bệnh trở nặng và được đưa đến Trung tâm Y tế huyện Tây Giang trong tình trạng khó thở. Sau đó, bệnh nhân được đặt nội khí quản để chuyển viện nhưng không may tử vong trên đường đi.

          Còn đối với em Zơrâm Sáo, khởi bệnh từ ngày 2.1.2017, đến ngày 7.1.2017 thì được chuyển xuống Bệnh viện Hoàn Mỹ, rồi Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, tử vong ngày 9.1.2017. Đây là trường hợp có kết quả xét nghiệm dương tính với vi khuẩn bạch hầu.

          Đoàn kiểm tra của Sở Y tế và Viện Pasteur Nha Trang đã lấy 13 mẫu  xét nghiệm và kết quả có 1 ca dương tính (đã tử vong). Ngoài ra, tất cả ca có sốt, viêm đường hô hấp trên (gồm 21 người) đều được đưa vào diện nghi ngờ và điều trị tích cực. Đến thời điểm hiện tại vẫn chưa phát hiện thêm trường hợp nào dương tính với vi rút bạch hầu.

          Theo ông Đinh Văn Tư - Hiệu trưởng Trường THPT Tây Giang, nhà trường đã vận động toàn bộ học sinh ở lại trường để tiêm phòng. Đối với những học sinh vì hoảng sợ mà bỏ về, chính quyền địa phương đã đến từng nhà vận động các em quay lại trường để tiến hành theo dõi và điều trị. Công tác phòng dịch được triển khai một cách khẩn trương và bước đầu có chuyển biến tích cực, đối với hai học sinh tử vong nhà trường cử giáo viên đến động viên, thăm hỏi chia buồn cùng gia đình. Ông Đinh Văn Tư nói: “Sau khi phát hiện một số học sinh có dấu hiệu ốm đau, nhà trường đã các em đến các Trung tâm Y tế huyện khám, điều trị, khi phát hiện là bệnh bach hầu, nhà trường đã báo cóa với các ngành chuyên mon cùng phối hợp dập dịch, hiện nay cơ bản đã khống chế được dịch bệnh. Nhà trường cũng đã tổ chức gặp mặt học sinh, tuyên truyền vận dộng để các em hiểu, tránh tư tưởng hoang mang. Bên cạnh đó nhà trường đã cử giáo viên, quyên góp tiền đến viếng thăm, chia buồn gia đình hai em đã chết, và lo hậu sự chu đáo.”

          Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Vân- Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh  Quảng Nam, sau khi nhận được báo cáo của Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, Sở đã cử cán bộ lên phối hợp để triển khai công tác phòng dịch: “Sau khi nhận được báo cáo sở đã trực tiếp cử cán bộ lên, mặt khác gọi điện trực tiếp TTYTế huyện Tây Giang tăng cường phun thuốc khủ trùng môi trường. Phối hợp với Viên pater Nha trang lên lấy mẫu xét nghiệm, tiến hành cách ly không chế bệnh, mặt khác tuyên truyền, giải thích về cơ chế lây lan của bệnh để các em hiểu tránh hoang mang.”

          Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Nam cũng đã tiến hành phun thuốc và kiểm tra những hộ có người nghi ngờ mắc bệnh để tránh trường hợp bỏ sót ổ dịch. Hiện nay, Viện Pasteur Nha Trang cũng tiến hành lấy thêm 18 mẫu (4 mẫu ở trường học và 14 mẫu ở thôn A Rầng - nơi em Zơrâm Sáo sinh sống) để kiểm tra. Ông Arất Blúi - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Giang cho biết: “Ngay khi phát hiện có ổ dịch nguy hiểm, huyện đã trích 100 triệu đồng để Trung tâm Y tế huyện mua thuốc, vật tư phòng chống dịch. Để tránh việc người dân hoang mang, lo lắng, chính quyền địa phương đã phối hợp với các cơ quan y tế để tuyên truyền, vận động cho bà con hiểu. Đồng thời đẩy mạnh công tác phòng chống dịch trong thời gian tới”.

          Tính đến chiều ngày 17.1, tại Trường THPT Tây Giang đã có gần 900 học sinh, giáo viên của trường được tiến hành khám, kiểm tra và tiêm chủng bạch hầu. Ông Nguyễn Huy Thông - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Tây Giang cho biết, trong những năm qua, Trung tâm Y tế huyện vẫn thường xuyên tổ chức tiêm chủng bạch hầu cho trẻ em nơi đây. “Tuy nhiên, đây là những em học sinh không được tiêm chủng do sinh trước thời điểm chia tách huyện năm 2003.”

          Trung tâm Y tế huyện Tây Giang phối hợp với các cơ quan chức năng để tiến hành dập dịch cũng như khắc phục hậu quả của đợt dịch này như: phun dung dịch Chloramin B 0,5% tại các nơi thu dung điều trị và tại các trường học trên địa bàn (phun 2 ngày/lần liên tục trong 10 ngày). Đồng thời cấp dung dịch Choramin B cho y tế xã, y tế thôn bản để vệ sinh bề mặt các vật dụng trong các hộ gia đình”. Hiện nay, công tác tác phòng chống dịch bệnh vẫn tiếp tục được ngành Y tế tỉnh Quảng Nam và huyện tây Giang tích cực triển khai nhằm tránh lây lan diện rộng./.