Ting ta pun xó bh’nơơn, bhrợ t’vêy, bhrợ t’váih nợ k’đoong-

 Nắc đhị k’đêêng k’đoong cóh bh’rợ bhrợ padưr vel bhươl t’mêê

--------------

    Tơợ bh’rợ bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, pr’dưr pr’dzoọng zr’lụ vel bhươl ĐBSCL âi vêy bấc râu tr’xăl. Vel bhươl tr’xăl t’mêê, bh’rợ tr’nêng pa dưr, thu nhập âng đha nuôr vel bhươl công bơơn ha dưr. N’đhơ cơnh đêếc, lấh đhị râu pr’hoọm tr’ang, cóh bấc vel đong cóh zr’lụ âi vêy c’léh pa hân pa hơớc, ting ta pun xó bơơn bh’nơơn cóh cr’chăl bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê. Tơợ đêếc, âi cr’đơơng tước bh’rợ k’rong chroi âng đha nuôr la lấh bấc lâng nợ k’đoong bhrợ têng công la lấh bấc. Cắh vêy đhr’năng mặ chroót pa chô, bấc vel đong cóh zr’lụ âi đớc lơi râu bh’rợ cắh liêm crêê; bhrợ cắh liêm crêê tước chủ trương bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê âng Đảng lâng Nhà nước.

   Cr’chăl đăn đâu, đha nuôr prang k’tiếc pa bhlâng k’rang tước bh’rợ muy c’bhúh cán bộ cóh chr’hoong Phước Long, tỉnh Bạc Liêu đh’rứah crêê kỷ luật cảnh cáo Đảng. Nắc đoo tu đớc dưr váih bấc râu lệt chêr cóh bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, bhrợ ngân sách âng vel đong guy nợ k’ha riêng tỷ đồng. ĐH’rứah lâng n’nắc, bh’rợ bh’cộ chr’hoong âi ma ton t’đang k’đươi k’zệt try đồng ha vel đong đay k’đhơợng bhrợ vặ lệt cr’đhơợng xa nay đoọng bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê công dzợ r’rộ r’răm đhị đâu đhị tốh cóh đha nuôr xay moon.

    Ha dợ đhị Hậu Giang, chr’val Phương Phú, chr’hoong Phụng Hiệp nắc muy cóh bấc đhị đoọng lêy râu cắh liêm choom cóh bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê cóh vel đong đhị cr’chăl ha nua. Bấc ngai công cắh âi choom ha vil bh’rợ đoọng bơơn xay moon chr’val vel bhươl t’mêê, cán bộ chr’val âi pa họp đha nuôr k’đươi bhrợ c’ring lâng bê tông ting quy cách chr’valđơơng đoọng, n’đhơ bấc pr’loọng đha nuôr dzợ pa bhlâng đha rựt cơnh lâng đong ra dzul cr’đêê g’đâu đhị 2 hân noo boo p’răng. T’coóh Huỳnh Thành Hữu, Chi cục trưởng Chi cục pa dưr vel bhươl lâng Phó Chánh văn phòng k’đhơợng xay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê tỉnh Hậu Giang moon: “Ta pun xó ting bh’nơơn nắc đoo tu c’năl, pr’chắp, xay moon cr’noọ xa nay bh’rợ tr’nêng cắh âi crêê lâng la lua âng cr’noọ bh’rợ k’đươi moon. Ha dang bhrợ cơnh đêếc nắc lệt lâng pr’đơợ, bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng âi xay moon ha hêê.”

   Xoọc đâu, đhị ĐBSCL công dzợ bấc vel đong n’đhơ bơơn xay moon vel bhươl t’mêê cơnh chr’val Sơn Định, chr’hoong Chợ Lách, tỉnh Bến Tre, n’đhơ cơnh đêếc dzợ muy bơr tiêu chí cắh âi mặ bơơn. Đhị tỉnh Tiền Giang, chr’val vel bhươl t’mêê Tân Mý Chánh, thành phố Mỹ Tho xoọc đhr’năng nha nhự môi trường  tơợ apêê doanh nghiệp, bhươn a tông cắh âi bơơn bhrợ bhr’lậ….

   T’coóh Lương Minh Quyết, Giám đốc Sở NN lâng PTNT, Phó Ban k’đhơợng xay bh’rợ xa nay cr’noỌ cr’niêng k’tiêc k’ruung bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê tỉnh Sóc Trăng xay moon: “Cơ sở hạ tầng muy bơr đhị k’rong bhrợ la lấh mơ c’rơ âng đay. Tu cơnh đêếc dưr tước nợ k’đoong. Râu đâu acu moon nắc ta pun xó ting bh’nơơn, cắh crêê cơnh nắc bhrợ t’mơ đợ pr’đơợ cắh vêy mặ. Ha dang cắh mặ chroót bhrợ nắc buôn đớc lơi râu cắh liêm crêê k’đháp pa chắp tước. Căh cậ Ban k’đhơợng xay nắc cắh đăn đha nuôr nắc ng’cơnh choom p’too moon đha nuôr. Vêy bấc hun bh’rợ doó vêy bil bấc zên bạc cơnh bhrợ pa liêm môi trường, tal prứah cắh c bhrợ g’roong. Pa đhang moon cơnh Sóc Trăng dzợ đha rựt nắc xăl tu bhrợ g’roong bê tông nắc bhrợ g’roong lâng tơơm n’loong n’cuông công liêm.”

    “ Ha dưr têy z’lấh mang” bêl bhrợ pa dưr vel bjươl t’mêê, cr’đơơng nợ bấc nắc râu xoọc bơơn bấc ngai k’rang tước xoọc đâu, cắh muy cóh ĐBSCL nắc cóh prang k’tiếc. cóh g’lúh hợp Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đăn đâu, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân âi xay moon: Ha dang cắh vêy c’lâng bh’rợ nhâm mâng đoọng zư đớc bh’nơơn âng bh’rợ bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê nắc tước bơr pêê c’moo rạch chô cớ vel bhươl t’ty”.

T’coóh Lê Huy Ngọ, Bộ trưởng NN lâng PTNT l’lăm ahay, xoọc đâu nắc pa choom đoọng bh’rợ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê moon: apêê vel đong kiêng bơơn xay moon chr’val vel bhươl t’mêê nắc choom mặ bơơn đợ cr’noọ xa nay. N’đhơ cơnh đêếc, râu choom moon nắc cóh muy bơr đhị, chính quyền vel đong nắc ta pun xó ting bh’nơơn, k’rong bhrợ lấh  mơ c’rơ đha nuôr, vêy đhị bhrợ  lơi bêl za nươr  ooy doanh nghiệp, cr’đơơng tước râu k’đháp mặ bhrợ bhr’lậ: “Pa hân pa hơớc bhrợ têng, bhrợ đoỌng pay bh’nơơn, cóh đêếc bấc bhlâng ắnc bh’nơơn âng cán bộ. nắc đha nuôr cắh âi vêy choom. Ha dang ặt đoọng dha nuôr xay moon, đha nuôr quyết, đha nuôr ch’mêệt lêy bh’nơơn n’nắc cơnh lâng râu crêê loong âng đha nuôr nắc vêy liêm choom. Cắh choom ma bhrợ têng cơnh đêếc choom. Muy đhị, muy bơr chr’val, muy bơr cán bộ nắc tu loom pr’chắp bh’nơơn nắc cắh xay moon tước đha nuôr nắc zêng âng c’bhúh cán bộ tu kiêng lướt l’lăm, tước l’lăm, vêy râu déh hơnh. Acu moon bhlâng, vêy bấc g’lúh cờ , pô loa truyền thanh n’dhơ cơnh đêếc nắc công zêng ma ta lơi jợ.”

    Ghít lêy, đha nuôr rơơm kiêng nắc apeee vel đong choom chơớh pay xay bhrợ bh’rợ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê liêm glặp, doó ta uốh ta ruông, doó xó ting bh’nơơn lâng choom pa chắp p’ghít apêê dự án bhrợ pa dưr bêl âi bhrợ t’mơ zấp zên. T’coóh Nguyễn Minh Tiến, Cục trưởng – Chánh văn phòng k’đhơợng xay vel bhươl t’mêê Tw moon ghít: “Đhị bh’rợ xay moon đợ râu cắh âi liêm choom âng cr’chăl 1, xoọc đâu Chính phủ âi k’đươi Bộ NN lâng PTNT bhrợ pa dưr cơ chế ch’mêệt lêy. Ahêê choom ma năl bhrợ đoọng bơơn năl đhr’năng dưr váih cóh bh’rợ bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê cóh apêê vel đong, doó vêy bh’rợ ton pay pa chô; doó vêy bh’rợ k’ươi doanh nghiệp xay bhrợ nắc cắh âi năl đợ mơ zên cr’đơơng tước nợ bấc, cr’đơơng tước bh’rợ k’rong t’đang pr’đơợ cắh crêê chủ trương, chính sách. Xoọc azi công k’ươi ha dang cơnh đớc chr’val, chr’hoong âi mặ xay moon nắc vel bhươl t’mêê nắc choom k’đhơợng nhâm râu nhâm mâng. Cr’noọ xa nay  doó nợ bấc lệt lâng quy định. Ha dang vel đong n’đoo crêê lum k’đháp nắc azi cắh đoọng xay moon.”

    Cr’noọ bh’rợ pa chắp tước âng vel bhươk t’mêê công dzợ xoọc ặt cóh loom. Râu ta xay moon nắc choom t’bhlâng pa chắp ch’mêệt lêy, bhrợ bhr’lậ đợ cr’noọ xa nay liêm glặp lâng zp vel đong, zr’lụ. Bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê nắc bh’rợ đanh đươnh, tu cơnh đêếc đhị đhr’năng la lua bh’rợ bhrợ têng đợ cr’noọ xa nay cóh vel đong kiêng vêy kế hoạch liêm ghít. Bh’rợ xay moon bh’nơơn bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê nắc choom  ch’mêệt lêy râu liêm crêê xã hội, đhị râu tr’xăl pr’ặt tr’mông âng đha nuôr, rơớt bh’rợ ta pun xó ting bh’nơơn nắc cắh vêy la lua liêm crêê./.

Chạy theo thành tích, hình thức, gây nợ đọng

- Điểm nghẽn trong xây dựng nông thôn mới tại ĐBSCL

(Thanh Tùng)

    Từ phong trào xây dựng nông thôn mới, bộ mặt vùng nông thôn ĐBSCL đã có nhiều đổi thay. Làng xóm đổi mới, sản xuất phát triển, thu nhập của người dân nông thôn cũng được nâng lên. Tuy nhiên, bên cạnh những gam màu sáng, ở nhiều địa phương trong vùng đã có biểu hiện nôn nóng, chạy theo thành tích trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Từ đó, đã dẫn đến việc huy động đóng góp của dân quá mức và nợ đọng xây dựng cơ bản quá lớn. Không có khả năng thanh toán, nhiều địa phương trong vùng đã để lại hậu quả lớn; ảnh hưởng đến chủ trương xây dựng nông thôn mới của Đảng và Nhà nước.

    Thời gian gần đây, dư luận cả nước đặc biệt quan tâm đến việc một loạt cán bộ ở huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu cùng bị kỷ luật cảnh cáo về mặt Đảng. Nguyên nhân vì để xảy ra nhiều sai phạm trong xây dựng nông thôn mới, làm ngân sách địa phương phải gánh nợ hàng trăm tỷ đồng. Cùng với đó, chuyện lãnh đạo huyện đã tự ý huy động hàng chục tỷ đồng cho chính địa phương mình quản lý vay sai nguyên tắc để xây dựng nông thôn mới vẫn còn râm ran đâu đó trong dư luận nhân dân.

    Còn tại Hậu Giang, xã Phương Phú, huyện Phụng Hiệp là một trong những điển hình cho thấy điểm bất cập lớn trong xây dựng nông thôn mới tại địa phương trong thời gian qua. Nhiều người dân vẫn chưa quên được việc để được công nhận xã nông thôn mới, cán bộ xã đã tiến hành họp dân yêu cầu phải làm cổng rào bằng bê tông theo quy cách xã đưa ra cho dù nhiều hộ dân  còn rất nghèo với căn nhà tre lá che chở qua 2 mùa mưa nắng. Ông Huỳnh Thành Hữu, Chi cục trưởng Chi cục phát triển nông thôn kiêm Phó chánh văn phòng điều phối xây dựng nông thôn mới tỉnh Hậu Giang cho rằng: “Nguyên nhân chạy theo thành tích là cái nhận thức, tư duy, xác định mục tiêu chương trình chưa xác với thực tiễn chương trình đã đề ra. Nếu làm như thế thì trái với điều kiện, chương trình mục tiêu đã đặt ra cho chúng ta.”

Hiện nay, tại ĐBSCL vẫn còn nhiều địa phương dù được công nhận xã nông thôn mới như xã Sơn Định, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre nhưng vẫn còn một số tiêu chí chưa đạt. Tại Tiền Giang, xã nông thôn mới Tân Mỹ Chánh, Thành phố Mỹ Tho hiện tình trạng ô nhiễm môi trường từ các doanh nghiệp, trại chăn nuôi chưa được khắc phục…

    Ông Lương Minh Quyết, Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Phó ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Sóc Trăng phân tích: “Cơ sở hạ tầng một số nơi đầu tư quá trớn, quá mức, quá sức của mình. Thành ra dẫn tới nợ đọng. cái này tôi cho rằng chạy theo thành tích mà nếu không khéo thì cân đối nguồn lực không nổi. Nếu không thanh toán được sẽ để lại hậu quả khôn lường. Hay Ban chỉ đạo mà không sát dân thì làm sao vận động được nhân dân. Có nhiều phần việc đâu có tốn tiền như vệ sinh môi trường, phát quang hay làm hàng rào. Ví dụ như Sóc Trăng còn nghèo thì thay vì làm hàng rào bê tông thì làm hàng rào sinh thái bằng hàng cây cũng tốt.” 

    “Vung tay quá trán” khi xây dựng nông thôn mới, dẫn đến nợ đọng lớn là vấn đề đang được dư luận rất quan tâm hiện nay không chỉ ở ĐBSCL mà trên bình diện cả nước. Trong phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội gần đây, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã phát biểu: “Nếu không có những giải pháp bền vững để bảo vệ thành quả của chương trình xây dựng nông thôn mới thì được vài năm lại trở về nông thôn cũ”.

    Ông Lê Huy Ngọ, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, hiện là cố vấn chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới cho rằng: Các địa phương muốn được công nhận xã nông thôn mới phải cán đích thành công các tiêu chí. Tuy nhiên, điều đáng nói là ở một số nơi, chính quyền địa phương lại chạy theo thành tích, huy động quá sức dân, thậm chí làm liều khi dựa vào doanh nghiệp, dẫn đến những hệ lụy khó có thể khắc phục: “Nôn nóng làm lấy được, làm để lấy thành tích, trong đó lớn nhất là thành tích của cán bộ. Chứ còn dân chưa chắc được đâu. Nếu cứ đưa cho dân bàn, dân quyết, dân kiểm tra, đánh giá kết quả đó bằng sự hài lòng của người dân thì thành công. Chứ không thể làm tự tiện như thế này được. Một nơi nào đó, một số xã nào đấy, một số cán bộ nào đấy vì tư tưởng thành tích mà không phải của dân hoàn toàn mà của đội ngũ cán bộ vì muốn đi trước, về đích sớm, có cái tiếng. Tôi nói thật lòng có nhiều cuộc cờ, hoa, loa tuyên truyền ghê gớm lắm nhưng cũng đổ vỡ gớm lắm.”

     Rõ ràng điều người dân mong mỏi là các địa phương cần lựa chọn triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới phù hợp, không lãng phí, không chạy theo thành tích và nên cân nhắc các dự án xây dựng cơ bản khi đã cân đối đủ nguồn vốn. Ông Nguyễn Minh Tiến, Cục trưởng - Chánh văn phòng điều phối nông thôn mới Trung ương nêu rõ: “Qua việc đánh giá những tồn tại của giai đoạn 1, hiện nay Chính phủ đã giao cho Bộ NN và PTNT xây dựng cơ chế kiểm tra giám sát. Chúng ta phải chủ động để biết được tình hình xảy ra trong xây dựng nông thôn mới ở các địa phương không có việc lạm thu; không có việc giao doanh nghiệp triển khai mà chưa xác định được nguồn vốn dẫn đến nợ đọng, dẫn đến việc huy động nguồn lực không đúng chủ trương, chính sách. Hiện chúng tôi cũng yêu cầu nếu như để xã, huyện về đích thì phải bảo đảm sự bền vững. Chỉ tiêu không nợ đọng trái quy định sẽ được đưa vào. Nếu địa phương nào vướng thì chúng tôi tham mưu chưa công nhận.”

    Đích đến của nông thôn mới vẫn còn đang ở phía trước. Vấn đề đặt ra là cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh các tiêu chí cho phù hợp với từng địa phương, khu vực. Xây dựng nông thôn mới là công việc lâu dài, do đó trên thực tế, việc thực hiện các tiêu chí ở địa phương cần có kế hoạch và căn cơ cụ thể. Việc đánh giá kết quả xây dựng nông thôn mới phải dựa trên sự tiến bộ xã hội, dựa trên sự thay đổi cả đời sống vật chất và tinh thần của người dân, tránh việc chạy theo thành tích mà thiếu thực chất./.