“Choom tr’xăl t’mêê c’lâng bhrợ têng, bhrợ k’rơ bh’rợ đơơng âng ch’na đh’nắh k’đhơợng nhâm ha đha nuôr doó ha ul lâng zấp cha, vêy ch’na dh’nắh nắc vêy bơơn bhrợ têng bấc bh’rợ râu lơơng. Tơợ đêếc t’bhlâng bhrợ pa dưr Hướng Hóa dưr váih muy chr’hoong da ding ca coong pr’đhang t’mêê”. Nắc đoo boóp p’too moon lâng rơơm kiêng âng Tổng Bí thư Lê Duẩn bêl chô lum lêy chr’hoong da ding ca coong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị moọt c’moo 1977. Boóp p’too moon cơnh lâng c’lân pr’chắp mâng chr’nắp, tr’xăl t’mêê lâng đăn lâng đha nuôr âng Tổng Bí thư Lê Duẩn âi bơơn Đảng bộ lâng đha nuôr chr’hoong Hướng Hóa ặt hay lâng t’bhlâng bhrợ pa dưr vel đong dưr váih chr’hoong pr’đhang liêm.

    Tước nâu câi, cựu chiến binh Hồ Thanh Bình ặt cóh Vel Khe Đá, thị trấn Lao Bảo, chr’hoong Hướng Hóa công dzợ hay boóp p’too moon âng Tổng Bí thư Lê Duần dhị đâu đanh 40 cmoo bêl a đoo chô lum lêy Quảng Trị. Tổng Bí thư Lê Duẩn moon ghít nắc choom tr’xăl t’mêê c’lâng bh’rợ bhrợ têng, p’ghít bhrợ nang chr’nóh, chóh tơơm công nghiệp. Cựu chiến binh Hồ Thanh Bình hay cớ: “Hay bhlâng nắc ava Duẩn p’too moon choom bhrợ pa dưr chr’hoong da ding ca coong pr’đhang t’mêê. Nắc pr’đhang t’mêê choom bhrợ tơợ pr’đhang t’mêê tơợ pr’ặt tr’mông cắh vêy râu lơơng la lay. Choom tr’xăl ty xăl t’mêê, c’lâng bhrợ têng nắc oó dzợ chóh ha roo ha rêê nắc choom bhrợ ruộng, bhrợ nang chr’nóh, chóh prí, chóh a rong.”

    Xang t’ngay miền Nam t’mêê pa chô, pr’ặt tr’mông đha nuôr dzợ đha rựt đh’rắh zr’nắh xr’dô. Đha nuôr Vân Kiều, Pa Cô lâng đha nuôr zr’lụ Kinh tế t’mêê chr’hoong Hướng Hóa, tỉnh Quảng trị nắc tơợp moọt bhrợ pa dưr kinh tế xang chiến tranh lâng bấc râu bil hư, c’lâng bhrợ têng bấc nắc công tal prứah choọt chooi, đhr’niêng ding ặt đhị muy dhdị muy dzợ bấc. t’coóh Lương Hùng Cường, Trươnge Ban kinh tế t’mêê- Ặt ma mông muy đhị bhrợ cha muy tơợ chr’hoong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị l’lăm ahay moon, p’too moon âng Tổng Bí thư bêl đêếc ahay âi bhrợ t’váih muy c’lâng t’mêê đoọng ha chr’hoong da ding ca coong Hướng Hóa: “Bơơn xơợng ava pa prá, nắc choom moon cóh chắc a zân  cơnh âi vêy  loom luônh dưr kiêng bhrợ. Xang n’nắc dưr víah muy râu toong bhrơợng đoọng t’bhlâng bhrợ têng cóh đhăm k’tiếc n’nâu, đoọng bhrợ pa dưr Hướng Hóa cơnh t’ngay đâu.”

    Bh’rợ tr’xăl ty xăl t’mêê cóh đhr’niêng bh’rợ bhrợ têng nắc g’lúh cách mạng ga mắc âng đha nuôr apêê acoon cóh cóh chr’hoong da ding ca coong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Ting n’nắc, đhăm chóh ha roo ruộng bơơn ting t’ngay ting bấc lâng t’bil r’dợ đhăm ha rêê chóh ha roo. Tơơm cà phê pa dưr đơớh tơợ c’moo 1980 lâng tước nâu câi âi dưr dzoóc lấh 5000 hecta.  Đh’rứah lâng râu tr’xăl bh’rợ tr’nêng, Hướng Hóa âi z’lấh pr’đơợ kinh tế bhrợ têng muy ha đay cha, thu nhập ha muy cha nắc bơơn lấh 32 ức đồng zấp c’moo; đợ pr’loọng đha rựt công xiêr ghít lêy. T’coóh Võ Thanh, Chủ tịch UBND chr’hoong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đoọng năl: “Đảng bộ lâng đha nuôr chr’hoong Hướng Hóa k’rong bhrợ pa dưr vel bhươl ting t’ngay ting pa dưr. Cơnh lâng bh’rợ kinh tế, t’đui đoọng pa dưr công nghiệp; cóh ha rêê đhuốch k’rong bhrợ têng c’bhúh chr’nắp âng apêê tơơm hàng hóa vêy chất lượng dal cơnh cà phê, a moọt, pa bhlâng nắc tơơm prí cóh thị trường cr’loọng k’tiếc lâng bha lang k’tiếc. T’bhlâng bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, k’rong pa dưr đô thị, tước c’moo 2025 dưr váih thị xã Lao Bảo lâng đơơng âng chr’hoong Hướng Hóa dưr víah muy chr’hoong da ding ca coong pr’đhang t’mêê./.”

TỔNG BÍ THƯ LÊ DUẨN NHẮC NHỞ XÂY DỰNG

 HƯỚNG HÓA THÀNH HUYỆN MIỀN NÚI KIỂU MẪU

CTV Lâm Hạnh

     “Phải đổi mới phương thức sản xuất, đẩy mạnh sản xuất lương thực đảm bảo cho dân khỏi đói và đủ ăn, có lương thực rồi sẽ làm được nhiều việc khác. Từ đó phấn đấu xây dựng Hướng Hóa thành một huyện miền núi kiểu mẫu” - Đó là lời căn dặn và mong muốn của Tổng Bí thư Lê Duẩn khi về thăm huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị vào năm 1977. Lời căn dặn với tầm tư duy chiến lược, đổi mới và gần dân của Tổng Bí thư Lê Duẩn đã được Đảng bộ và nhân dân huyện Hướng Hóa khắc ghi và nỗ lực xây dựng địa phương trở thành huyện kiểu mẫu.

    Đến bây giờ, cựu chiến binh Hồ Thanh Bình ở Thôn Khe Đá, thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa vẫn nhớ lời dặn dò của Tổng Bí thư Lê Duẩn cách đây 40 năm khi ông về thăm Quảng Trị. Tổng Bí thư Lê Duẩn nhấn mạnh phải đổi mới phương thức sản xuất, chú trọng làm vườn, trồng cây công nghiệp. Cựu chiến binh Hồ Thanh Bình nhớ lại: “Nhớ nhất là bác Duẩn dặn phải xây dựng huyện miền núi kiểu mẫu. Mà kiểu mẫu là từ kiểu mẫu từ đời sống chứ không phải là cái gì khác. Phải thay cũ đổi mới, canh tác thì đừng làm lúa rẫy mà phải làm ruộng, làm vườn trồng cây trồng chuối, trồng sắn.”

     Sau ngày miền Nam mới giải phóng, đời sống nhân dân còn nghèo nàn lạc hậu. Đồng bào Vân Kiều, Pa Cô và nhân dân Vùng Kinh tế mới  huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị bắt tay vào khôi phục kinh tế sau chiến tranh với bao hoang tàn đổ nát, phương thức canh tác chủ yếu vẫn phát đốt chọc tỉa, tập quán du canh du cư còn phổ biến. Ông Lương Hùng Cường, Nguyên Trưởng Ban Kinh tế mới - Định canh định cư  huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cho rằng, lời căn dặn của Tổng Bí thư ngày đó đã mở ra hướng đi mới cho huyện miền núi Hướng Hóa: “Được nghe bác nói chuyện, phải nói là trong người như có tinh thần. Sau đó trở thành một vũ khí để mà chiến đấu trên đất này, để xây dựng Hướng Hóa như hôm nay.”

     Việc thay cũ đổi mới trong tập quán sản xuất là cuộc cách mạng lớn của đồng bào các dân tộc ở huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Theo đó, diện tích lúa nươc nước ngày càng tăng và xóa dần diện tích lúa rẫy. Cây cà phê phát triển mạnh từ năm 1980 và đến nay đã tăng lên hơn 5000 héc ta. Cùng với đổi mới phương thức canh tác, Hướng Hóa đã thoát khỏi nền kinh tế tự cung tự cấp, thu nhập đầu người đạt trên 32 triệu đồng mỗi năm; tỷ lệ hộ nghèo cũng giảm rõ rệt. Ông Võ Thanh, Chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cho biết: “Đảng bộ và nhân dân huyện Hướng Hóa tập trung xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Đối với lĩnh vực kinh tế, ưu tiên phát triển công nghiệp; trong nông nghiệp tập trung xây dựng chuỗi giá trị của những loại cây hàng hóa có chất lượng cao như cà phê, hồ tiêu, đặc biệt là cây chuối trên thị trường trong nước và thế giới. Ra sức xây dựng Nông thôn mới, tập trung phát triển đô thị, đến năm 2025 hình thành được thị xã Lao Bảo và đưa huyện Hướng Hóa thành một huyện miền núi kiểu mẫu”./.