Tỉnh Gia Lai t’mêê bhrợ têng liêm choom Hội nghị k’rong padưr ooy tỉnh c’moo 2016 lâng bh’nơơn lấh 30 dự án lâng pazêng zên 20.000 tỷ đồng bơơn ký gr’hoót bhrợ têng, pazao đoọng bha ar chứng nhận k’rong bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, dzợ vêy c’chăl bhlưa lêy lướt zi’lấh, đoọng tỉnh Gia Lai lâng đông k’rong bhrợ choom bhrợ đợ râu âng đay ơy ký gr’hoót váih râu liêm chr’nắp lalua đoọng ha zâp đắh. Tơợ râu lalua đợ râu zr’nắh k’đhạp đắh bh’rợ t’pấh lâng xay bhrợ zâp dự án k’rong bhrợ đhị vel đông, Công Bắc-PV Đài p’rá Việt Nam vêy bha ar xrặ K’rong bhrợ đhị Gia Lai-Tơợ râu gr’hoót moon tước bhrợ têng.

               Hoàng Anh Gia Lai nắc doanh nghiệp tơợp bhrợ têng đhị tỉnh Gia Lai lâng xoọc đâu nắc tập đoàn kinh tế pậ chr’nắp bhlâng cóh zr’lụ Tây Nguyên, lâng pazêng pr’đươi cr’van k’noọ lêy tước 50.000 tỷ đồng. hân đhơ cơnh đêếc, doanh nghiệp nâu nắc xoọc ooy cr’chăl lưm zr’nắh k’đhạp, ta’bhứch bấc râu. Ooy cr’chăl bhrợ padưr paliêm âng doanh nghiệp g’nưm lấh mơ ooy ha’rêê đhuốch xoọc lưm zr’nắh k’đhạp đắh chính sách crêê tước k’tiếc k’bunh, lấh mơ nắc đợ k’tiếc crêê tước dự án tr’xăl 100 r’bhâu hécta crâng đha’rứt moót chóh cao su. T’coóh Võ Trường Sơn, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai đoọng năl:"Gia Lai bhrợ ha cơnh lêy cha’mêết cớ đhr’năng lalua ooy đắh k’tiếc k’bunh. Chóh cao su xiêr nắc 2 c’moo tr’nơợp lêy cung padưr pa’xớc, liêm choom, hân đhơ cơnh đêếc, tước c’moo thứ 3 nắc pa’đhêy, bhrợ têng ớ, cắh choom k’têếh pay dzêệt. hadang zư đớc cơnh đêếc nắc bh’nơơn kinh tế cắh liêm bấc, cắh choom pachô. Azi nắc vêy cr’noọ bh’rợ zâp cấp chính quyền xay moon cớ bhrợ têng lêy vêy c’lâng bh’rợ tr’xăl tơơm chr’nóh cha p’lêê, vêy đợ râu t’nơơm chr’nóh chóh đhị k’tiếc mốp cơnh Thanh Long, chrun nắc padưr liêm choom".

          Nắc lêy vêy râu tr’xăl chính sách đắh k’tiếc k’bunh cung nặc cr’noọ bh’rợ chr’nắp âng bấc doanh nghiệp bêl câl k’rong ooy đắh bh’rợ ha’rêê đhuốch đhị Gia Lai, tỉnh vêy k’tiếc pậ bhlâng cóh Tây Nguyên, pậ thứ 2 prang k’tiếc k’ruung. T’coóh Nguyễn Văn Hoè, Giám đốc Nhà máy Đường An Khê, Công ty Cổ phần đường Quảng Ngãi moon:"Cr’noọ pr’đươi âng doanh nghiệp nắc p’têết pazưm lâng đhanuôr, k’rong pazưm k’tiếc đoọng âng đơơng cơ giới hoá lâng đươi dua khoa học công nghệ. Hân đhơ cơnh đêếc, chính sách k’rong pazưm k’tiếc k’ruung cung cắh váih.nâu đoo nắc râu âng doanh nghiệp lêy bhrợ k’rơ, moon k’đươi Thủ tướng, zâp Bộ, ngành lâng tỉnh lêy cha’mêết. bêl k’rong pazưm k’tiếc nắc đhanuôr, doanh nghiệp lâng Gia Lai vêy choom padưr pa’xớc".

               Cung crêê tước chính sách, bấc doanh nghiệp moon, Gia Lai moon lalay, Tây Nguyên moon zr’nưm xoọc cắh zâp cơ chế đoọng t’pấh k’rong bhrợ. râu liêm choom, chr’nắp váih cung cắh ơy bơơn ga’lấp đợ râu zr’nắh k’đhạp âng zr’lụ, lấh mơ nắc đắh c’lâng c’tốch, tr’câl tr’bhlêy. Môi trường k’rong bhrợ cắh liêm pr’hay, bhrợ zâp doanh nghiệp cắh lấh kiêng k’rong bhrợ.

                         Năl gít đợ râu cắh liêm choom, ta’bhứch lâng đhưr đắh t’pấh k’rong bhrợ, Gia Lai nắc ơy k’đươi moon lâng Chính phủ, zâp bộ ngành lêy cha’mêết cơ chế liêm chr’nắp lalay đoọng ha tỉnh lâng zr’lụ Tây Nguyên. Gia Lai cung ơy k’đơơng a’cọ đắh bhiệc paliêm hành chính đoọng bhrợ gung dưr. Bh’nơơn pr’lứch, c’moo đâu nắc tỉnh ra’pặ 13/63 tỉnh thành. Dưr dzoọc 38 bậc lâng c’moo 2015. nâu đoo nắc bh’nơơn bhrợ p’cắh liêm gít bhlâng đợ râu bhrợ t’bhlâng âng tỉnh đoọng paliêm môi trường k’rong bhrợ. t’coóh Nguyễn Đức Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai moon:" Tỉnh năl gít c’moo 2016 nắc c’moo paliêm hành chính. Xay moon tơợ Bộ Nội vụ nắc Chỉ số paliêm hành chính âng Gia Lai ra’pặ thứ 13 prang k’tiếc k’ruung. Nâu đoo nắc râu bhrợ cắh liêm choom đoọng ha đông k’rong bhrợ lâng acu tin, tơợ đợ râu cr’liêng xa’nay nâu, zâp đông k’rong bhrợ nắc vêy râu tin đươi đắh bhiệc t’đang t’pấh k’rong bhrợ âng tỉnh. Gr’hoót moon lâng đông k’rong bhrợ nắc tỉnh vêy đh’rứah lâng đông k’rong bhrợ trứah bhlếh, oó đoọng đông k’rong bhrợ lưm zr’nắh k’đhạp đắh bh’rợ hành chính".

                    Bhrợ bhiệc đhị tỉnh Gia Lai đoọng vel đông chấc lêy đợ c’lâng bh’rợ padưr k’rơ bhiệc t’pấh k’rong bhrợ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc moon gít, Chính phủ nắc k’đươi moon zâp bộ ngành lêy cha’mêết zâp cơ chế t’đui đoọng liêm chr’nắp ha vel đông lâng zr’lụ Tây Nguyên ooy đắh k’rong bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc t’pấh đông k’rong bhrợ chr’nắp bhlâng nắc lêy tơợ vel đông, lêy bhrợ têng mưy cơnh liêm ma mơ c’lâng bh’rợ 3 đh’rứah lâng doanh nghiệp nắc đoo Đh’rứah k’rang lêy, đh’rứah bhrợ, đh’rứah tr’pác. Thủ tướng cung p’gít moon, bhiệc lướt đh’rứah lâng doanh nghiệp nắc lêy bhrợ têng liêm ma mơ cóh chính quyền 3 cấp tỉnh, chr’hoong, chr’val, oó đoọng váih bhiệc cóh ping p’zay bhrợ, hadợ cóh dứp nắc ting ặt bhrợ t’mốp:"Zâp cấp chính quyền t’bhlâng dưr váih chính quyền prá xay vêy cơnh k’rong xăl t’mêê liêm choom. Chính quyền nắc lêy cha’mêết lướt đh’rứah lâng doanh nghiệp, trứah bhlếh lâng đợ râu zr’nắh k’đhạp âng doanh nghiệp. cấp tỉnh, chr’hoong lâng chr’val zêng t’bhlâng bhrợ têng paliêm, oó đoọng váih bhiệc cóh ping bhrợ paliêm hadợ cóh dứp bhrợ t’mốp".

               Xơợng vêy bấc đắh t’mêê k’rong bhrợ bêl vêy râu moót bhrợ âng Chính phủ, vêy râu t’bhlâng âng vel đông, bấc doanh nghiệp cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng cóh k’tiếc k’ruung lơơng nắc ơy lêy bhrợ padưr đoọng ha đay mưy c’lâng bh’rợ bhrợ têng, pa’câl t’mêê đhị Gia Lai. T’coóh Ravindranath, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH OLAM Việt Nam đoỌng năl, OLAM nắc doanh nghiệp bha’lâng đắh pazêng âng đơơng bh’nơơn pr’đươi nông nghiệp. Lâng râu liêm choom lâng đợ gr’hoót moon âng Gia Lai, doanh nghiệp xoọc lêy cha’mêết đoọng ha đay mưy c’lâng bh’rợ pa’câl bhrợ nông nghiệp công nghệ dal mơ bha’lang k’tiếc đhị vel bhươl nâu. Ooy đâu OLAM k’noỌ đợc nắc k’rong đoọng Gia Lai dưr váih nắc trung tâm bhrợ têng a’moót pậ bhlâng lâng liêm choom bhlâng cóh bha’lang k’tiếc. T’coóh Ravindranath moon:"OLAM k’rong bhrợ ooy Gia Lai tơợ c’moo 2004. tước đâu, azi padưr pa xớc manứih pabhrợ tước 1000 cha’nặc đhị zâp đông máy cóh tỉnh Gia Lai. Ooy đắh dự án, azi nắc đươi bhrợ zâp công nghệ tiên tiến đắh m’ma chr’nóh đoọng âng đơơng zâp râu m’ma k’rơ liêm. Azi nắc đươi bhrợ công nghệ tưới k’tứi đoọng têêm ngăn đươi dua đác đoong liêm choom lấh. lâng cr’noọ âng zi nắc k’rong bhrợ váih zâp trung tâm, ooy đâu ahêê nắc choom lêy ta’moóh pachoom ooy zâp xa’nay bh’rợ bhrợ têng liêm choom ơy xang".

           20 r’bhâu tỷ đồng t’mêê bơơn gr’hoót moon k’rong bhrợ ooy Gia Lai. Hadang đợ râu gr’hoót moon bhrợ têng, đợ râu liêm choom bơơn bhrợ têng choom, Gia Lai nắc đhị liêm chr’nắp đoọng zâp đông k’rong bhrợ cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng cóh k’tiếc k’ruung lơơng bhrợ têng c’lâng bh’rợ bhrợ têng, pa’câl đenh đươnh. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc moon pa’glúh nắc pazêng chính quyền tỉnh lâng đông bhrợ têng lêy vêy cơnh bhrợ têng liêm choom đoọng xay moon crêê râu liêm choom ơy váih, lêy p’gít paliêm đợ r’bhâu tỷ k’rong bhrợ t’mêê choom lalua padưr liêm choom, âng đơơng bấc râu liêm chr’nắp đoọng ha đông k’rong bhrợ lâng râu padưr pa’xớc nhâm mâng ha tỉnh đha’rứt váih k’tiếc ââj bhứah bhlâng cóh Tây Nguyên./.

Thu hút đầu tư vào Gia Lai:

Khoảng cách từ cam kết đến hiện thực

             Tỉnh Gia Lai vừa tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư vào tỉnh năm 2016 với kết quả hơn 30 dự án và tổng số vốn 20.000 tỷ đồng được ký kết hợp tác, trao giấy chứng nhận đầu tư. Dù vậy, vẫn còn một khoảng cách phải vượt qua để tỉnh Gia Lai và nhà đầu tư có thể biến những gì đã ký kết thành lợi ích thật sự cho cả đôi bên. Từ thực tế những trở ngại trong công tác thu hút và triển khai các dự án đầu tư tại địa phương, Công Bắc, Phóng viên Đài TNVN có bài “Đầu tư tại Gia Lai: Từ cam kết đến hiện thực”.

             Hoàng Anh Gia Lai là doanh nghiệp khởi nghiệp tại tỉnh Gia Lai và hiện là tập đoàn kinh tế lớn nhất vùng Tây Nguyên, với tổng tài sản được định giá 50.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp này vẫn đang trong thời kỳ khủng hoảng nghiêm trọng. Quá trình phục hồi của doanh nghiệp dựa chủ yếu vào nông nghiệp đang gặp trở ngại do vướng về chính sách liên quan tới đất đai, nhất là những diện tích liên quan tới dự án chuyển đổi 100 nghìn ha rừng nghèo sang trồng cao su. Ông Võ Trường Sơn, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai, cho biết:

           “Gia Lai làm sao nhìn nhận lại thực tế về đất đai. Trồng cây cao su xuống thì 2 năm đầu cây rất phát triển, rất tốt nhưng tới năm thứ 3 thì cây dừng lại, khai thác mủ không được. Mà nếu giữ như vậy thì hiệu quả kinh tế thấp, không thu hồi vốn được. Chúng tôi có nguyện vọng, các cấp chính quyền phân tích lại thực tiễn và đối diện với nó để có giải pháp chuyển đổi sang cây ăn trái, có những loại cây mà trồng trên tầng đất mỏng như Thanh long, xoài thì sẽ phát huy hiệu quả kinh tế rất cao.”

             Cần sự thay đổi chính sách về đất đai cũng là nhu cầu cấp thiết của rất nhiều doanh nghiệp khi muốn đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp tại Gia Lai, tỉnh có diện tích lớn nhất Tây Nguyên, lớn thứ nhì cả nước. Ông Nguyễn Văn Hòe, Giám đốc Nhà máy Đường An Khê, Công ty Cổ phần đường Quảng Ngãi, nói:

                “Nhu cầu của doanh nghiệp là gắn với người nông dân, tích tụ đất đai để đưa cơ giới hóa vào và áp dụng khoa học công nghệ. Tuy nhiên chính sách tích tụ đất đai bị hạn chế. Đây là điều mà doanh nghiệp mạnh dạn đề nghị Thủ tướng, các Bộ, ngành và tỉnh cần xem xét. Khi tích tụ được đất đai thì người nông dân, doanh nghiệp và Gia Lai mới có thể phát triển.”

                Cũng liên quan tới chính sách, nhiều doanh nghiệp cho rằng, Gia Lai nói riêng, Tây Nguyên nói chung đang thiếu các cơ chế đặc thù cho thu hút đầu tư. Tiềm năng, lợi thế chưa thể bù đắp được những khó khăn đặc thù của vùng, nhất là về giao thông, giao thương. Môi trường đầu tư thiếu hấp dẫn, thủ tục hành chính rườm rà khiến các doanh nghiệp không mấy mặn mà khi đến đầu tư.

          Xác định được những bất cập, hạn chế và yếu kém trong thu hút đầu tư, tỉnh này đã chủ động đề xuất với Chính phủ, các bộ ngành xem xét cơ chế đặc thù cho tỉnh và vùng Tây Nguyên. Tỉnh Gia Lai cũng đã tiên phong trong việc cải cách hành chính để tạo đột phá. Kết quả, năm nay tỉnh xếp thứ 13/63 tỉnh thành, tăng 38 bậc so với năm 2015. Đây là kết quả thể hiện rõ nét nhất những nỗ lực của tỉnh để cải thiện môi trường đầu tư. Ông Nguyễn Đức Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, nói:

                 “Tỉnh xác định năm 2016 là năm cải cách hành chính. Thông tin công bố từ Bộ Nội vụ thì Chỉ số Cải cách hành chính (Par Index) của Gia Lai xếp thứ 13 toàn quốc. Đây là điểm gây ấn tượng tốt cho nhà đầu tư và tôi tin, từ những thông tin đó, các nhà đầu tư sẽ có niềm tin trong việc kêu gọi thu hút đầu tư của tỉnh. Cam kết với nhà đầu tư là tỉnh sẽ cùng với nhà đầu tư tháo gỡ, không để nhà đầu tư gặp khó khăn trong thủ tục hành chính.”

          Làm việc tại tỉnh Gia Lai để giúp địa phương tìm những giải pháp đẩy mạnh thu hút đầu tư, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ ngành xem xét các cơ chế ưu đãi đặc thù cho địa phương và khu vực Tây Nguyên trong thu hút đầu tư. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là từ địa phương, đó là cần phải thực hiện một cách đồng bộ chiến lược 3 cùng với doanh nghiệp là “cùng lo, cung làm, cùng chia sẻ”. Thủ tướng cũng lưu ý, việc đồng hành cùng doanh nghiệp cần được thực hiện đồng bộ ở chính quyền 3 cấp tỉnh- huyện- xã, tránh tình trạng “trên trải thảm, dưới rải đinh”:

         “Các cấp chính quyền phải phấn đấu trở thành chính quyền đối thoại, có tư đổi mới sáng tạo. Chính quyền phải chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã tất cả đều rải thảm, chấm dứt tình trạng trên rải thảm, dưới rải đinh.”

          Đón nhận những làn gió mới trong thu hút đầu tư khi có sự vào cuộc của Chính phủ, có sự nỗ lực của địa phương, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đã chủ động xây dựng cho mình chiến lược sản xuất, kinh doanh mới tại Gia Lai. Ông Ravindranath, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH OLAM Việt Nam cho biết, là doanh nghiệp hàng đầu thế giới về chuỗi cung ứng sản phẩm nông nghiệp. ALAM đang định hình cho mình một chiến lược kinh doanh nông nghiệp công nghệ cao, để Gia Lai trở thành trung tâm sản xuất hồ tiêu lớn nhất và tốt nhất thế giới. Ông Ravindranath, nói:

          “Olam đầu tư vào Gia Lai từ năm 2004. Đến thời điểm này, chúng tôi phát triển hệ thống nguồn nhân lực lên tới 1000 lao động tại các nhà máy trong tỉnh Gia Lai. Trong dự án, chúng tôi áp dụng các công nghệ tiên tiến về giống cây trồng để đưa ra các loại giống khỏe mạnh hơn. Chúng tôi áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt để đảm bảo sử dụng tài nguyên nước hiệu quả hơn. Và ý tưởng của chúng tôi là đầu tư thành các trung tâm, qua đó, chúng ta có thể học hỏi thông qua các quy trình sản xuất tốt đã hoàn thành.”

          20 nghìn tỷ đồng vừa được cam kết đầu tư vào Gia Lai. Nếu những cam kết được thực hiện, những lợi thế, tiềm năng được khai thác tốt, Gia Lai sẽ là nơi phù hợp để các nhà đầu tư trong và ngoài nước thực hiện chiến lược sản xuất, kinh doanh lâu dài, đóng góp vào sự phát triển bền vững cho tỉnh nghèo có diện tích rộng lớn nhất Tây Nguyên./.