Tu cắh đhị pa câl, đhanuôr nắc đương g’nưm tợơ râu zúp zooi, trôông dấc âng apêê tổ chức, c’la ma nuýh cóh tỉnh lâng tợơ tỉnh lơơng. Đhơ  cơnh đếêc, bhiệc trôông dấc nâu nắc âng chr’nắp liêm loom cơnh t’mêê đâu buôn đha lựa ma nuýh đhanuôr ooy đhr’năng cắh năl cơnh chếêc bhrợ têng.

        Pazêng t’ngay đâu, cóh zập c’lâng xa nay xay moon đhr’năng pa cai âng đhanuôr tỉnh Quảng Ngãi cắh đhị chếêc pa câl lâng râu ting mọot bhrợ “trôông dấc pa cai” âng bấc đoàn thể, doanh nghiệp zúp zooi đhanuôr pa câl đoọng pa cai. Đhơ cơnh đếêc, bhiệc trôông dấc nâu cung nắc zooi m’bứi ngai đhanuôr, ha dợ bấc ngai chóh pa cai tỉnh Quảng Ngãi xoọc “lưm k’đháp”, lâng đợ pa cai dzợ ta k’đoong tợơ lấh bơơn pếêh tu cắh vêy ngai câl, cắh cợ nắc câl lâng chr’nắp lalấh ếp. T’coóh Nguyễn Ngọc Thao ắt đhị Nhơn Tân, chr’val Phổ Nhơn, chr’hoong Đức Phổ t’mêê pa câl 20 tấn pa cai đoọng apêê k’rong câl lâng chr’nắp 1.000 đồng/kg xay moon:“Pa cai liêm nắc pa câl chr’nắp lalấh ếêp, vêy đhị pa câl t’đang apêê chô câl, apêê cắh câl. Lơi k’tiéc cơnh đếêc, đoọng k’roọc cha, hâu năl cơnh chếêc bhrợ dzợ?”

        Zúp zooi đhanuôr chóh pa cai, Tỉnh Đoàn Quảng Ngãi ơy t’đang apêê đơn vị zúp zooi đhanuôr pa câl k’nặ 600 tấn pa cai. T’mêê đâu hệ thống siêu thị Bog C Việt Nam cung ơy chô tước ruộng ký gr’họt câl lấh 400 tấn pa cai lâng r’pặ cóh pazêng Hệ thống siêu thị Bog C lâng chr’nắp 4.800 đồng/kg. Đhơ cơnh đếêc, nâu nắc cung c’lâng xoọc tr’nợơp cắh đanh mâng. A noo Đặng Minh Thảo, Bí thư Tỉnh đoàn Quảng Ngãi đoọng năl:“Ơy bấc chu Tỉnh Đoàn k’đươi trôông dấc pa cai, bhoóh đoọng ha đhanuôr, pazêng bhiệc nắc đoo ơy pa cắh tinh thần trách nhiệm âng đha đhâm c’mor lâng xã hội. Đhơ cơnh đếêc, ma nuýh đhanuôr cung tự chếêc lêy đhị pa câl đoọng ha chr’nóh chr’bệêt âng đay, pa bhlầng nắc râu chr’nóh cắh ting cơnh quy hoạch, cắh t’pấh k’đươi đhanuôr chóh bhrợ.”

        C’moo đâu, tỉnh Quảng Ngãi chóh mơ 700ha pa cai, k’rong đhị apêê chr’hoong Bình Sơn, Sơn Tịnh, Mộ Đức, Đức Phổ, Tư Nghĩa lâng đợ mơ 24.000 tấn. Cóh đếêc, Bình Sơn nắc vel đong vêy đhăm chóh pa cai bấc bhlầng tỉnh Quảng Ngãi. Lấh mơ pa cai, xoọc đâu, manuýh chóh prớ cóh vel đong chr’hoong Bình Sơn cung xoọc lưm k’đháp tu chr’nắp xiêr ếp ha dợ cắh đhị chếêc pa câl. T’coóh Võ Đình Trà, Chủ tịch UBND chr’hoong Bình Sơn moon: Bhiệc siêu thị Big C k’rong câl pa cai đoọng ha đhanuôr Quảng Ngãi nắc râu c’léh liêm choom, cơnh đếêc hâu tu a hêê cắh t’đang doanh nghiệp k’rong câl pr’dươi chr’nóh đoọng ha đhanuôr tợơ tr’nợơp?“A zi nắc lêy bhrợ cớ c’nặt quy hoạch bhrợ têng chr’nóh chr’bệêt, pazêng đhị liêm buôn đoọng chóh bệêt nắc t’đang đong k’rong bhrợ têng đắh chr’nóh chr’bệêt đh’rứah lâng apêê pr’loọng đong đhanuôr vêy crêê tước bhrợ têng đoọng câl pr’đươi”.

        “Bơơn hân noo ha tộ chr’nắp, bơơn chr’nắp hân noo bil” nắc bài toán pa cắh đoọng ha ngành nông nghiệp moon za zưm lâng tỉnh Quảng Ngãi moon lalay. Tu xoọc đâu, bhiệc k’rong câl chr’nóh bấc bhlầng nắc tu đhanuôr “tự chếêc bơơn”, cắh ơy vêy râu ting zúp zooi, t’hước c’lâng đấh loon âng apêê ngành chức năng. Cóh đếêc, thị trường pa câl xoọc đâu âng pa cai bấc bhlầng nắc Trung Quốc, bêl đắh Trung Quốc cắh k’rong câl cắh cợ chr’nắp xiêr nắc đhanuôr lêy cơnh bil bal zêng. T’coóh Dương Văn Tô, Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng PTNT tỉnh Quảng Ngãi moon:“Cóh pr’đợơ liêm buôn âng t’nơơm chr’nóh nắc đoo a hêê nắc bhrợ têng cớ apêê c’lâng bh’rợ đắh chiến lược pr’đươi âng đay, râu đếêc nắc pa tệêt lâng thị trường. Tu cơnh đếêc k’đươi moon bhrợ têng cơnh ooy đoọng t’váih râu pa tệêt pa zưm bhlưa lâng xã hội lâng doanh nghiệp. Tu doanh nghiệp nắc ma nuýh tợơp bhrợ têng, pa tệêt thị trường đoọng ha đhanuôr đắh hợp tác xã.”

        Pa cai cung cơnh bấc pr’đươi nông nghịêp ta luôn crêê k’đoọng, chr’nắp ếp, cắh đhị pa câl nắc đhr’năng za zưm âng bhrợ têng chr’nóh chr’bệêt xoọc đâu. Bhiệc trôông dấc pa cai âng c’lâng liêm loom cơnh t’mêê đâu buôn bhrợ ha đhanuôr vêy pa chắp cr’nọo đương g’nưm lâng zâng lâng đhr’năng k’đệêng k’đoọng. Tu cơnh đếêc, đh’rứah lâng bhiệc quy hoạch cớ t’nơơm chr’nóh, apêê nghành chức năng, chính quyền apêê vel đong nắc lêy t’bhlầng bhiệc bhrợ t’váih apêê tổ hợp tác, k’bhúh pr’loọng đong, t’đang doanh nghiệp zúp zooi đhanuôr, chếêc lêy đhị pa câl tệêm ngăn./.

GIẢI CỨU NÔNG SẢN HAY ĐẨY NÔNG SẢN VÀO NGÕ CỤT

                                                                               CTV Quang Huy/VOV Miền Trung

     Tỉnh Quảng Ngãi hiện có khoảng 700ha trồng dưa hấu, với sản lượng trên 24.000 tấn. Cây trồng này không có trong cơ cấu và cũng không được ngành nông nghiệp khuyến khích nhưng vì lợi nhuận trước mắt, nhiều nông dân ở tỉnh Quảng Ngãi đã ồ ạt trồng dưa hấu, dù không biết thị trường tiêu thụ như thế nào? Do không có đầu ra, nông dân lại trông chờ vào sự “giải cứu” của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh. Thế nhưng, việc giải cứu mang tính thiện nguyên như vừa qua dễ đẩy người nông dân vào ngõ cụt.

      Những ngày qua, trên các phương tiện thông tin đại chúng phản ánh tình trạng dưa hấu của nông dân tỉnh Quảng Ngãi không có đầu ra và sự vào cuộc “giải cứu dưa hấu” của một số đoàn thể, doanh nghiệp hỗ trợ nông dân tiêu thụ dưa hấu. Tuy nhiên, việc giải cứu này cũng chỉ giúp cho một số ít nông dân, còn đa số người trồng dưa tỉnh Quảng Ngãi đang “dở khóc, dở cười”, với lượng dưa hấu tồn đọng sau thu hoạch do không có người mua, hoặc mua với giá rẻ mạt. Ông Nguyễn Ngọc Thao ở thôn Nhơn Tân, xã Phổ Nhơn, huyện Đức Phổ vừa bán 20 tấn dưa cho thương lái với giá 1.000 đồng/kg than thở: “Dưa xinh mà bán giá rẻ quá, nhưng có chỗ có dưa kêu họ cũng không có người mua. Bỏ trắng đất, cho bò ăn chứ biết làm gì đâu.”

Hỗ trợ nông dân trồng dưa hấu, Tỉnh Đoàn Quảng Ngãi đã kêu gọi các đơn vị  giúp bà con tiêu thụ gần 600 tấn dưa. Mới đây, hệ thống Siêu thị Big C Việt Nam cũng đã về tận ruộng ký hợp đồng thu mua hơn 400 tấn dưa hấu và phân phối trên toàn Hệ thống siêu thị Big C với giá 4.800 đồng/kg. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là giải pháp tạm thời. Anh Đặng Minh Thảo, Bí thư Tỉnh Đoàn Quảng Ngãi cho biết: “Đã nhiều lần Tỉnh Đoàn đã phát động giải cứu dưa hâu, muối cho diêm dân, tất cả việc làm đó đã thể hiện được tinh thần trách nhiệm của thanh niên với cộng đồng xã hội. Tuy nhiên, người nông dân cũng phải tự tìm đầu ra cho nông sản của mình nhất là những nông sản không theo quy hoạch, không khuyến khích để trồng.”

      Năm nay tỉnh Quảng Ngãi trồng khoảng 700ha dưa hấu, tập trung ở các huyện Bình Sơn, Sơn Tịnh, Mộ Đức, Đức Phổ, Tư Nghĩa với sản lượng ước khoảng 24.000 tấn. Trong đó, Bình Sơn là địa phương có diện tích trồng dưa hấu cao nhất  tỉnh Quảng Ngãi. Ngoài dưa hấu, hiện nay, người trồng ớt trên địa bàn huyện Bình Sơn cũng điêu đứng vì giá ớt giảm sâu mà cũng không có đầu ra. Ông Võ Đình Trà, Chủ tịch UBND huyện Bình Sơn cho rằng: Việc Siêu thị Big C thu mua dưa hấu cho nông dân Quảng Ngãi là tín hiệu vui, vậy tại sao chúng ta không kêu gọi doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm cho nông dân ngay từ đầu ? “Chúng tôi sẽ tổ chức lại khâu quy hoạch sản xuất nông nghiệp, những nơi nào thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp thì sẽ kêu gọi nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp cùng với các hộ nông dân họ có liên kết sản xuất để mà tiêu thụ sản phẩm.”

     “Được mùa mất giá, được giá mất mùa” là bài toán đặt ra cho ngành nông nghiệp nói chung, và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng. Bởi hiện nay, việc tiêu thụ nông sản phần lớn do nông dân “tự bơi”, chưa có sự hỗ trợ, định hướng kịp thời của các ngành chức năng. Trong khi đó, thị trường tiêu thụ hiện nay của dưa hấu chủ yếu là Trung Quốc, một khi phía Trung Quốc ngưng tiêu thụ hoặc hạ giá thì nông dân coi như trắng tay. Ông Dương Văn Tô, Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Ngãi cho rằng: “Trên cơ sở lợi thế của cây trồng đó chúng ta sẽ xây dựng lại các kế hoạch về chiến lược sản phẩm của mình, mà cái đó phải gắn kết với thị trường. Cho nên yêu cầu làm sao phải tạo mối liên kết giữa dân với hợp tác xã với doanh nghiệp. Bởi lẽ doanh nghiệp là người khởi xướng, kết nối thị trường cho nông dân thông qua hợp tác xã.”

     Dưa hấu cũng như một số sản phẩm nông nghiệp luôn bị ứ đọng, giá rẻ mạt, không có đầu ra là thực trạng chung của sản xuất nông nghiệp hiện nay. Việc giải cứu dưa hấu mang tính thiện nguyện như vừa qua dễ làm người nông dân trông chờ, ỷ lại và đi vào ngõ cụt. Vì vậy, cùng với việc quy hoạch lại cây trồng, các ngành chức năng, chính quyền các địa phương cần đẩy mạnh việc thành lập các tổ hợp tác, nhóm hộ, kêu gọi doanh nghiệp hỗ trợ nông dân, tìm đầu ra ổn định./.