Du lịch vel bhươl nắc râu du lịch chô đơơng bấc râu liêm choom đoọng pa dưr kinh tế nhâm mâng bhlâng ha đha nuôr vel đong. Du lịch vel bhươl cắh muy zooi đha nuôr zư lêy cr’van cruung k’tiếc, nắc dzợ bêl đoọng zư đớc lâng pa dưr râu c’léh văn hoá liêm pr’hay âng vel đong đay.

            Cơnh lâng pr’đơợ n’đắh bh’rợ prá pr’ma, bhrợ bh’noóch, tr’coó xa nul ty đanh, tân tung da dă, bh’rợ pr’đhang Gươl, Moong, toọm đác púih, vel bh’rợ ty lâng bấc râu ch’na đh’nắh âng ma nứih Cơ Tu; c’moo 2008, vel Bh’hôồng bơơn Quảng Nam chơớih pay đhị tước tr’nơợp đoọng ha g’lúh lướt chơớc lêy pr’đơợ du lịch n’đắh Tây âng tỉnh lâng bơơn apêê đong k’rong bhrợ k’tiếc k’ruung n’lơơng zooi đoọng zên 2 tỷ đồng bhrợ pa dưr cơ sở hạ tầng ting dự án Capri. Dự án âi chô đơơng bấc c’léh liêm đoọng ha vel bhươl lêy pay pr’đhang vel Du lịch vel bhươl bhrợ bha lâng đoọng pa dưr c’bhúh chr’nắp đoọng xay trúih p’cắh apêê đhị du lịch đhộ cóh k’tiếc bhlâng, du lịch crâng ca coong, pa dưr apêê bh’nơơn du lịch văn hoá vật thể lâng phi vật thể cóh pr’đơợ za nươr ooy pr’đơợ âng vel bhươl đoọng bhrợ du lịch. Tơợ đêếc, choom xay trúih p’cắh đợ râu văn hoá liêm la lay n’đắh pr’ặt tr’mông, đhr’niêng cr’bưn âng ma nứih vel đong, đh’rứah lâng bhrợ t’váih râu t’mêê t’mô, pr’hay la lay bêl t’mooi vêy choom bơơn năl đợ zr’lụ crâng ca coong ma bhuy ma lụ. Dự án công chroi đoọng bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng đhị đêếc đoọng ha đha nuôr zr’lụ dự án, pa chắp tước pa xiêr đha rựt nhâm mâng.

            Vel Du lịch vel bhươl Bh’hôông xoọc vêy 1 tổ hợp tác pa zêng 26 cha ắnc bơơn pác bhrợ bấc c’bhúh dịch vụ bhrợ têng bh’rợ du lịch. T’mooi tước đhêy ặt đhị đâu bơơn bhrợ têng liêm ta níh lứch loom cóh apêê homestay zấp pr’đươi pr’dua, bơơn cha đợ ch’na âng đha nuôr lâng ting pấh giao lưu, sinh hoạt văn hoá vel bhươl lâng apêê tr’coó xa nul, tân tung da dặ âng ma nứih Cơ Tu. 2 c’moo nắc 1 chu, chr’hoong bhrợ bhiệc bhan văn hoá ty đanh âng Cơ Tu cơnh lâng apêê cr’liêng xa nay cơnh bhiệc bhan tắc t’rí, đhưưng xí, prá pr’ma, bhrợ bh’noóch, tr’thi zêệ ch’na đh’nắh lâng apêê môn thể thao ty đanh. ĐƯơi vêy cơnh đêếc, c’moo 2015, vel Du lịch vel bhươl Bh’Hôồng đương hơnh lấh 1.000 chu t’mooi tước đhêy ặt lâng pay pa chô 325 ức đồng. Đợ zên n’nâu nắc zêng đoọng brhợ têng cớ ha râu liêm crêê ha đha nuôr vel đong ting pấh bhrợ du lịch….

             P’căn A Ting Thị Tươi- Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Đông Giang moon ghít, pr’học kinh nghiệm âng vel đong pa chô cóh bh’rợ Du lịch vel bhươl nắc đoo lêy bh’rợ xay trúih p’cắh, xúc tiến du lịch nắc bh’rợ bha lâng, đoọng t’đang t’pấh đong k’rong bhrợ; bhrợ têng kế hoạch liêm ghít, t’đui đoọng chơớih pay đhị du lịch vêy c’rơ băr dzang, bhrợ t’váih đhị bha lâng đoọn k’rong bhrợ pr’đơợ hạ tầng lâng pa bhlâng nắc choom pa dưr liêm bh’rợ âng ma nứih t’coóh vel, ma nứih vêy bấc ngai chắp, cán bộ vel lâng apêê t’coóh t’ha bhriêl g’lăng cóh bh’rợ xay trúih, p’too moon đha nuôr ting pấh ooy bh’rợ du lịch lâng zư đớc văn hoá ty đanh âng acoon cóh đay. Lấh mơ, vel đong công âi bhrợ pa dưr kế haọch liêm ghít đoọng bhrợ t’váih c’bhúh pa bhrợ, đào tạo, bồi dưỡng ma nứih vêy chắp kiêng, vêy z’hai bhrợ têng apêê bh’rợ du lịch. Vel đong vêy bhrợ t’váih pr’đơợ liêm n’đắh ma nứih pa bhrợ đoọng zooi chr’hoong Hoà Vang bơơn năl lâng pa dưr apêê bh’rợ tr’nêng, apêê tr’coó xa nul ty đanh công cơnh apêê bh;rợ xúc tiến du lịch. P’rơơm, bh’rợ liêm âng chính quyền 2 vel đong vêy zooi ma nứih Cơ Tu cóh dúp ha dưr dal c’năl đoọng tơợp bhrợ muy râu kinh tê t’mêê liêm pr’hay pr’hoọm văn hoá acoon cóh đay. P’căn A Ting Thị Tươi moon.

           Ting t’coóh Bùi Nam Dũng- Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Hoà Vang thành phố Đà Nẵng, cr’chăl tước, bấc pr’loọng đong Cơ Tu cóh apêê vel Tà Lang, Giàn Bí ( chr’val Hoà Bắc) ặt đhị đhăm tơơi đhấc đoọng bhrợ ha bh’rợ Dự án c’lâng lướt đơớh La Sơn- Tuý Loan nắc choom tơơi đhấc đhị đhăm t’mêê, tu cơnh đêếc chủ trương âng chr’hoong nắc kiêng k’rong apêê pr’loọng đha nuoro muy zr’lụ lâng pa dưr apêê dịch vụ Du lịch vel bhươl đoọng n’jứah ha dưr dal thu nhập, n’jứah bơơn zư đớc dợ chr’nắp văn hoá ty đanh. Tu cơnh đêếc, đợ pr’học kinh nghiệm tơợ đhr’năng la lua bhrợ têng bh’rợ Du lịch vel bhươl cóh vel Bh’hôông vêy nắc pr’đơợ đoọng vel đong ting lêy pa choom bhrợ têng./.

Làng Bhơ Hôồng làm du lịch

             Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch mang lại nhiều lợi ích phát triển kinh tế bền vững nhất cho người dân bản địa. Du lịch cộng đồng không chỉ giúp người dân bảo vệ tài nguyên môi trường sinh thái, mà còn là dịp để bảo tồn và phát huy những nét văn hóa độc đáo của địa phương mình.

          Với lợi thế về nghệ thuật nói lý, hát lý, nhạc cụ truyền thống, vũ điệu tung tung-da dá, kiến trúc Gươl, Moong, suối nước nóng, làng nghề truyền thống và nhiều loại ẩm thực độc đáo của người Cơ Tu; năm 2006, làng Bhơ Hôồng được Quảng Nam chọn là điểm đến khởi đầu cho cuộc hành trình khám phá tiềm năng du lịch phía Tây của tỉnh và được các nhà đầu tư nước ngoài hỗ trợ kinh phí 2 tỷ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng theo dự án Capri. Dự án đã mang lại nhiều hiệu ứng tích cực cho cộng đồng khi lấy mô hình làng Du lịch cộng đồng làm trọng tâm để phát triển chuỗi giá trị nhằm quảng bá các điểm du lịch sâu trong đất liền, du lịch sinh thái, phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa vật thể và phi vật thể trên cơ sở dựa vào tiềm năng của cộng đồng để làm du lịch. Từ đó, có thể quảng bá những nét văn hóa đặc sắc về đời sống, phong tục tập quán của người bản địa, đồng thời tạo sự mới mẻ, độc đáo khi du khách có thể trải nghiệm những hoạt động văn hóa ngay chính trong vùng du lịch, cùng khám phá những vùng hoang sơ miền núi. Dự án cũng góp phần tạo việc làm tại chỗ cho cư dân vùng dự án, hướng tới giảm nghèo bền vững.

Làng Du lịch cộng đồng Bhơ Hôồng hiện có 1 tổ hợp tác gồm 26 thành viên được chia ra những nhóm dịch vụ phục vụ hoạt động du lịch. Du khách đến lưu trú tại đây được phục vụ tận tình trong các homestay đầy đủ tiện nghi, được thưởng thức các món ăn dân dã và tham gia giao lưu, sinh hoạt văn hóa cộng đồng với những loại nhạc cụ, vũ điệu dân dã của người Cơ Tu. Cứ 2 năm 1 lần, huyện tổ chức Lễ hội văn hóa truyền thống Cơ Tu với các nội dung như lễ hội đâm trâu, thi biểu diễn cồng chiêng, thi nói lý hát lý, thi ẩm thực và các môn thể thao truyền thống. Nhờ vậy, năm 2015, làng Du lịch cộng đồng Bhơ Hôồng đón hơn 1.000 lượt khách đến lưu trú với doanh thu 325 triệu đồng. Số tiền trên hoàn toàn phục vụ lại cho lợi ích người dân bản địa tham gia hoạt động phục vụ du lịch...

            Bà Ating Thị Tươi-Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Giang khẳng định, bài học kinh nghiệm mà địa phương rút ra trong hoạt động Du lịch cộng đồng là phải xem công tác quảng bá, xúc tiến du lịch là khâu trọng tâm, then chốt để thu hút nhà đầu tư; xây dựng kế hoạch chi tiết, ưu tiên chọn điểm du lịch có sức lan tỏa, tạo điểm nhấn để đầu tư cơ sở hạ tầng và đặc biệt là phải phát huy tốt vai trò già làng, người có uy tín, cán bộ thôn và các nghệ nhân trong việc tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhân dân tham gia vào hoạt động du lịch và bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Ngoài ra, địa phương cũng đã xây dựng kế hoạch cụ thể để tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng người có tâm huyết, năng lực trình độ để đảm đương nhiệm vụ xúc tiến các dịch vụ du lịch. “Địa phương sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi về nhân lực để giúp H. Hòa Vang tiếp cận, khôi phục các ngành nghề, các loại nhạc cụ truyền thống cũng như các vấn đề xúc tiến các loại hình dịch vụ du lịch. Hy vọng, động thái tích cực của chính quyền 2 địa phương sẽ giúp người Cơ Tu vùng thấp nâng cao nhận thức, sẵn sàng tâm thế để khởi đầu cho một loại hình kinh tế mới giàu bản sắc văn hóa dân tộc mình”, bà Ating Thị Tươi cho biết thêm.

            Theo ông Bùi Nam Dũng-Phó Chủ tịch UBND huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng, thời gian đến, nhiều hộ dân Cơ Tu ở các thôn Tà Lang, Giàn Bí (xã Hòa Bắc, H. Hòa Vang) nằm trong diện giải tỏa để phục vụ cho việc thi công Dự án đường cao tốc La Sơn-Túy Loan phải di dời đến nơi tái định cư mới, nên chủ trương của huyện là muốn tập trung các hộ dân thành một khu và phát triển các dịch vụ Du lịch cộng đồng để vừa nâng cao thu nhập, vừa bảo tồn được những giá trị văn hóa truyền thống. Do đó, những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn tổ chức loại hình Du lịch cộng đồng ở làng Bhơ Hôồng sẽ là tiền đề để địa phương học tập, làm theo./.