Lâh 2 c’moo ahay, pazêng bh’rợ du lịch đhị thành phố Hội An vêy cơnh năc căh vêy ta bhrợ tu crêê tươc âng pr’luh cr’ăy, bhrợ t’vaih đhr’năng tr’câl tr’bhlêy căh vêy ta bhrợ. Muy cha nắc manuyh pa câl coh chợ Hội An xay moon, coh x’rịa c’moo ahay, tr’câl tr’bhlêy căh choom, đợ zên bơơn pay pa chô căh zập đươi coh pr’loọng đong, amoó tươc ooy bh’rợ đoọng vặ zên đơơh. Ađoo bhrợ bh’rợ tr’câl tr’bhlêy k’tứi n’nâu căh n’năl năc crêê ooy bh’rợ đoọng vặ zên lất xa nay, tơợ đêêc zên lãi k’căn vaih zên lãi k’coon, tươc bêl căh dzợ mặ chroót nợ, ađoo ta luôn crêê c’bhuh đoọng vặ tươc moon, vey z’năh: “Đoo bêl tươc bêl đhâng năc acu k’pân, k’pân tu đhâng apêê đoo tươc pay zên năc acu căh ma zên năc apêê tooh moon, c’pân, plăm vey acu. Acu k’pân bhlâng năc căh dzợ vêy cr’noọ tr’câl tr’bhlêy dzợ.”

Muy cha năc manuyh n’lơơng bhrợ bh’rợ tr’câl tr’bhlêy đhị chợ Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam xay moon, x’rịa c’moo ahay năc amoó đơơh đươi 10 ức đồng đoọng chroót zên câl hàng, tơợ râu xay moon âng apêê n’lơơng amoó tươc ooy bh’rợ đoọng vặ zên đơơh. Ting cơnh manuyh n’nâu, pazêng bha ar bha tơ đoọng vặ buôn pa bhlâng, năc đhiệp phô tô bha ar chứng minh nhân dân năc choom ạ vặ 10 ức đồng, n’đhang năc bơơn đơp muy pâng a năm zên cơnh ta ký: “Vặ 5 ức đồng năc ng’chroót zập t’ngay 250 r’bhâu đồng, t’ngay hân đoo acu vêy bh’rợ căh lướt tr’câl coh chợ năc apêê đoo c’pân moon tếch c’chêệt lâng achị zập cơnh kỵ. Apêê đoọng ooy cu 5 ức đồng năc pác pay zên phí lứch 5 r’bhâu đồng xang n’năc pác zên lãi 2 ức đồng dzợ, dzợ mơ 2,5 ức đồng a năm.”

Đoọng zâl cha groong lâng cơ quan chức năng, pazêng c’bhuh n’nâu ton đươi mạng xã hội zalo, facebook đh’rưah lâng bâc pr’đươi (app) đoọng vặ zên bâc lãi đoọng ta bơơn p’đăn lâng manuyh vặ lâng đợ lãi suất tơợ 240% tươc 360% coh muy c’moo. Pazêng pr’đươi vêy ta xay p’căh lâng xa nay cơnh: bha ar bha tơ ng’bhrợ đơơh, doọ thế chấp cr’van, đơơh pay đoọng zên tơợ tài khoản ngân hàng năc pay pa chô p’xoọng bâc phí, zên ta toom lất xa nay. Muy cha năc pân đil cán bộ bhrợ bhiệc đhị tỉnh Quảng Nam xay moon, c’moo 2017, đoọng vêy zên zooi manuyh bhuh xoỌng, amoó ơy chêêc n’năl ooy pr’đươi đoọng vặ zên coh mạng. Năc đhiệp chụp chứng minh nhân dân, bhrợ pazêng bh’rợ bha bha tơ ba buôn lâng đoọng 10 số điện thoại liên lạc t’mêê bhlâng năc choom vặ 20 ức đồng coh cr’chăl 36 c’xêê. Đợ zên n’nâu năc ơy vêy pân đil cán bộ chroót crêê t’ngay c’xêê, hân đhơ cơnh đêêc, tơợ x’rịa c’moo 2020 tước nâu cơy, amoó ta luôn xơợng apêê ta đang điện k’dua chroót zên nợi. Amoó n’nâu xay moon, pazêng c’bhuh n’nâu đươi bâc số điện thoại căh đăng ký đoọng điện moon c’pân, khủng bố a chăc a zân manuyh bhuh xoọng lâng apêê pr’zơc mr’đoo bh’rợ tr’nêng: “Acu t’mêê moon lâng apêê đoo năc đơơng bha ar bha tơ vặ zên tươc ooy đong cu, acu k’dua apêê tổ dân phố tươc lêy đoọng ha dang l’lua acu dzợ nợ zên năc acu chroót lâng apêê đoo vất lơi bha ar bha tơ vặ zên n’năc ha cu. Năc apêê đoo căh tộ tươc k’dua acu chuyển khoản chroót ooy apêê đoo, năc apêê căh tươc ooy đong. Apêê đoo moon z’năh ha cu 2 c’moo n’nâu ơy, pa dzooc hình cu ooy mạng xang n’năc moon acu năc manuyh g’lớc.”

K’ha riêng cha năc manuyh crêê ooy bh’rợ đoọng vặ zên lất xa nay, pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap. Bâc ngai năc nhăn đhêy pa bhrợ, xó tơợ zr’lụ ăt mamông. Manuyh p’căh mặt t’cooh xa nay muy bệnh viện đhị tỉnh Quảng Nam xay moon, coh cr’chăl ahay pazêng c’bhuh n’nâu ta luôn ta đang điện xay moon râu căh liêm crêê ooy apêê t’cooh xa nay bệnh viện bêl xay moon cán bộ, manuyh pa bhrợ coh bệnh viện nợ zên: “Apêê đoo ta đang điện ooy số máy âng cr’nhăng apêê t’cooh xa nay bệnh viện xang n’năc ooy bhuh xoọng âng t’cooh xa nay, ta đang điện ooy c’lâng đơơh hân âng bệnh viện. Nhọc pa bhlâng tu apêê ta đang điện coh cr’chăl đhêy ăt, vêy ngai bơơn xơợng k’zệt g’luh ta đang điện coh muy ha dum lâng số điện thoại ta luôn tr’xăl năc căh ng’choom ng’zâl cha groong.

Coh cr’chăl đăn đâu, pazêng c’bhuh đoọng vặ zên lâng đợ zên lãi bâc pa bhrợ cơnh lâng đhr’năng năc zr’lụ tr’câl tr’bhlêy clặ bha ar bha tơ xay p’căh pazêng râu pr’đươi bh’rợ, quảng cáo, ta đang moon vặ zên bhrợ cha doọ thế chấp cr’van… Ting cơnh Đại uý Phạm Văn Tuấn, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Nam, coh râu la lua cậ pazêng c’bhuh n’nâu đươi lãi suất bâc pa bhlâng, lãi t’gơn lãi lâng pazêng râu zên lơơng, bhrợ ha manuyh vặ căh mặ chroót: “Xoọc đâu công ty nhăn pay pa chô nợ thuê năc tơợ cr’chăl t’ngay 1/1/2022 căh dzợ ta đoọng pa bhrợ, hân đhơ cơnh đêêc coh râu la lua cậ năc n’leh vaih râu căh liêm crêê coh bh’rợ pay pa chô nợ lâng bh’rợ bhrợ t’vaih công ty luật căh cậ công ty tài chính. Pazêng công ty n’nâu k’dua manuyh mọt pa bhrợ đươi sim n’đoh đoọng ta đang điện nhăn pay pa chô nợ lâng gr’hoót đh’rưah đoọng pa câl nợ.”

Coh c’moo ahay, Công an tỉnh Quảng Nam ơy khởi tố 20 vụ án lâng 30 cha năc crêê tươc ooy bh’rợ đoọng vặ zên lất xa nay. Tơợ tr’nơơp c’moo tươc nâu cơy, đhị vel đong n’nâu ơy toom 4 vụ án lâng 9 cha nac crêê ta khởi tố. Coh x’rịa c’moo ahay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Nam ơy coop zư hình sự 5 cha năc coh bh’rợ đoọng vặ zên lãi bâc. C’bhuh n’nâu xay moon năc đoọng vặ zên lâng đợ lãi suất tơợ 108%- 240% coh muy c’moo, pazêng zên đoọng vặ tươc 40 tỷ đồng, pay pa chô zên lất xa nay tươc 20 tỷ đồng. Đoọng pay pa chô nợ, pazêng c’bhuh n’nâu năc đươi súng đoọng c’pân, bhrợ ha manuyh vặ năc pa câl đong xang lâng đợ m’bứi pa bhlâng ha apêê đoo. Thiếu tướng Nguyễn Đức Dũng, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam xay moon, bâc bh’rợ đoọng vặ zên lất xa nay, đoọng vặ zên lâng lãi suất bâc năc crêê công an zâl cha groong. Hân đhơ cơnh đêêc, bh’rợ n’nâu ting t’ngay u lơơp pa bhlâng, lực lượng công an năc t’bhlâng zâl cha groong rơợng k’rơ đoọng đơơh loon pa liêm pa crêê, căh đơc dưr vaih bil râu têêm ngăn đhị vel đong: “Xay bhrợ ta nih đha nâng cơnh p’too moon âng Bộ Công an lâng UBND tỉnh Quảng Nam, lực lượng công an ơy zâl bâc c’bhuh đoọng vặ zên lâng zên lãi bâc coh bh’rợ vặ zên âng cha năc manuyh. Râu đâu xay moon râu rơợng griing, nhâm mâng đhr’năng an ninh, liêm crêê, têêm ngăn ha pr’ăt tr’mông âng đhanuôr, căh choom đơc c’bhuh n’lất n’mốp bơơn xay bhrợ đhơ cơnh đhơ kỵ”

Nhiều thủ đoạn, chiêu trò mới cho vay

“tín dụng đen” giăng bẫy người vay

Long Phi/ VOV miền Trung

Thời gian qua, lợi dụng tình hình dịch Covid-19 kéo dài, đời sống người dân gặp nhiều khó khăn, các hoạt động “tín dụng đen”, cho vay nặng lãi gia tăng, diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương trong cả nước. Tại tỉnh Quảng Nam, những “bẫy tín dụng đen” được giăng ra ngày càng tinh vi, biến tướng dưới nhiều hình thức. Nạn nhân bị cuốn vào vòng xoáy nợ nần, liên tục bị các đối tượng khủng bố tinh thần, thậm chí bị hành hung, đe dọa tính mạng.

Hơn 2 năm qua, các hoạt động du lịch tại thành phố Hội An gần như đóng băng do ảnh hưởng của dịch bệnh, kéo theo tình hình kinh doanh, buôn bán ngưng trệ. Một tiểu thương ở chợ Hội An cho biết, cuối năm ngoái, buôn bán ế ẩm, thu nhập không đủ trang trải sinh hoạt gia đình, chị tìm đến dịch vụ cho vay tiền nhanh. Tiểu thương này không hề hay biết đã sập bẫy “tín dụng đen”, để rồi “lãi mẹ đẻ lãi con”, đến khi không đủ khả năng trả nợ, chị liên tục bị các đối tượng đe dọa, hành hung:“Mỗi lần đến buổi trưa là tôi hồi hộp, lo sợ vì trưa lên thu tiền mà tôi chưa có là họ hù dọa, ví tôi chạy, lấy đồ đánh tôi. Tôi sợ quá không còn tâm trí nào buôn bán.”

Một tiểu thương khác tại chợ Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam cho biết, cuối năm ngoái chị cần gấp 10 triệu đồng để trả tiền mua hàng, qua giới thiệu chị đã tìm đến dịch vụ vay tiền nhanh. Theo tiểu thương này, các thủ tục cho vay rất đơn giản, chỉ cần phô tô giấy chứng minh nhân dân là có thể vay 10 triệu đồng nhưng chị chỉ nhận được một nửa số tiền như đã đăng ký: “Vay 5 triệu phải trả góp ngày 250 ngàn đồng, ngày nào mà tôi có việc không đi bán ở chợ thì họ dọa đòi chặt chém tôi đủ thứ. Họ đưa tôi 5 triệu nhưng trừ phí hết 500 ngàn đồng rồi trừ tiễn lãi 2 triệu đồng nữa, chỉ đưa tôi 2,5 triệu thôi.”

Để đối phó cơ quan chức năng, các đối tượng sử dụng mạng xã hội zalo, facebook cùng nhiều ứng dụng (app) cho vay nặng lãi để tiếp cận người vay với lãi suất từ 240% đến 360%/năm. Các ứng dụng được quảng cáo với nội dung như: thủ tục nhanh gọn, không phải thế chấp tài sản, giải ngân ngay qua tài khoản ngân hàng nhưng lại thu thêm nhiều khoản phí, tiền phạt trái quy định. Một nữ cán bộ làm việc tại tỉnh Quảng Nam chia sẻ, năm 2017, để có tiền giúp đỡ người thân, chị đã tìm đến một ứng dụng cho vay trên mạng. Chỉ cần chụp chứng minh nhân dân, đăng ký các thủ tục đơn giản và cung cấp 10 số điện thoại liên lạc gần nhất là có thể vay ngay 20 triệu đồng trong thời hạn 36 tháng. Số tiền vay này đã được nữ cán bộ trả đúng thời hạn, tuy nhiên từ cuối năm 2020 đến nay, chị liên tục nhận được các cuộc gọi đòi nợ. Chị này cho biết, các đối tượng dùng nhiều số điện thoại không đăng ký để gọi điện đe dọa, khủng bố tinh thần người thân và đồng nghiệp:“Tôi mới nói với họ là cứ mang hồ sơ vay tiền tới nhà tôi, tôi sẽ mời tổ dân phố tới làm chứng để nếu tôi còn thiếu nợ thật thì tôi sẽ trả và họ phải hủy hồ sơ đó cho tôi. Nhưng họ vẫn không chịu bắt tôi chuyển khoản trả họ chứ họ không tới nhà. Quậy phá tôi 2 năm nay rồi, đưa hình tôi lên mạng nói rằng tôi lừa đảo.”

Hàng trăm trường hợp dính vào “tín dụng đen”, cuộc sống bị đảo lộn. Nhiều người phải xin nghỉ việc, rời khỏi nơi cư trú. Đại diện lãnh đạo một bệnh viện tại tỉnh Quảng Nam cho biết, thời gian qua các đối tượng liên tục gọi điện quấy rối lãnh đạo bệnh viện khi cho rằng cán bộ, nhân viên trong bệnh viện nợ tiền:“Họ gọi điện vào số máy cá nhân của lãnh đạo bệnh viện rồi cả thân nhân của lãnh đạo, gọi điện cả vào đường dây nóng của bệnh viện. Rất là phiền vì họ toàn gọi vào những giờ nghỉ, có người nhận được cả chục cuộc gọi trong một đêm và số điện thoại liên tục thay đổi nên không thể chặn được.”

Thời gian gần đây, các đối tượng cho vay nặng lãi hoạt động dưới vỏ bọc là các cơ sở kinh doanh dán tờ rơi, quảng cáo, kêu gọi vay vốn không cần thế chấp... Theo Đại úy Phạm Văn Tuấn, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Nam, trên thực tế các đối tượng áp dụng lãi suất rất cao, lãi chồng lãi và các loại phí khác, khiến người vay mất khả năng chi trả:“Hiện nay công ty đòi nợ thuê thì từ thời điểm ngày 1/1/2022 đã không cho phép hoạt động nữa, tuy nhiên thực tế thì có hiện tượng biến tướng đòi nợ bằng cách thành lập các công ty luật hoặc công ty tài chính. Các công ty này tuyển nhân viên thực hiện việc sử dụng các sim rác để gọi điện đòi nợ và hợp đồng với nhau để bán nợ.”

Năm ngoái, Công an tỉnh Quảng Nam đã khởi tố 20 vụ án và 30 bị can liên quan đến hoạt động tín dụng đen. Từ đầu năm đến nay, tại địa phương này đã xử lý 4 vụ án và 9 đối tượng bị khởi tố. Cuối năm ngoái, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Nam đã tạm giữ hình sự 5 đối tượng trong đường dây cho vay nặng lãi. Nhóm này khai nhận đã cho vay tiền với lãi suất từ 108% - 240%/năm, tổng số tiền cho vay lên đến 40 tỉ đồng, thu lợi bất chính 20 tỉ đồng. Để đòi nợ, các đối tượng này sẵn sàng dùng súng để uy hiếp, buộc người vay phải bán nhà với giá rẻ cho chúng. Thiếu tướng Nguyễn Đức Dũng, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam cho biết, nhiều hoạt động “tín dụng đen”, cho vay nặng lãi đã bị lực lượng công an triệt phá. Tuy nhiên, hoạt động này càng tinh vi, núp bóng dưới nhiều hình thức, lực lượng công an sẽ tiếp tục đấu tranh quyết liệt để chấn chỉnh kịp thời, không để xảy ra mất an ninh trật tự trên địa bàn: “Thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Bộ Công an và UBND tỉnh Quảng Nam, lực lượng công an đã tổ chức triệt phá thành công nhiều nhóm cho vay nặng lãi trong giao dịch nhân sự. Điều này thể hiện tính quyết liệt, đảm bảo tình hình an ninh, an toàn, bình yên cho cuộc sống của người dân, tuyệt đối không để tội phạm lộng hành./”