Lấh m’pâng c’xêê nua, cóh vel Áng Sơn, chr’val Vạn Ninh, chr’hoong Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, ting c’bhúh thợ bhrợ têng đấh hân zâp bh’rợ đông xưởng, z’đêr g’roong, c’roọl bh’năn... đoọng ha bấc pr’loọng đhanuôr. Nâu đoo nắc zr’lụ vêy c’nắt c’lâng lướt đấh Bắc-Nam lướt zi lấh bơơn pa đhâng cr’lặ t’nil lêy pay đươi bhrợ k’tiếc. Vel Áng Sơn xoọc vêy k’zệt xa nay bh’rợ pa dưr t’mêê bhrợ xang cắh cậ xoọc lêy bhrợ pa xang. Ting cơnh cr’liêng xa nay đhanuôr xay moon, ooy đợ nâu, vêy pr’loọng nắc đhi noo bhúh xoọng âng bh’cộ UBND chr’val Vạn Ninh, vêy apêê nắc manứih đông âng trưởng vel Áng Sơn nắc t’coóh Đoàn Kim Xuyên. Đhanuôr lêy moon, cắh năl bhiệc xay moon, k’đươi âng cán bộ zâp cấp cơ sở vêy lalua liêm choom đắh bh’rợ lêy bhrợ pa liêm k’tiếc. Mưy đhanuôr cóh vel Áng Sơn, chr’val Vạn Ninh, chr’hoong Quảng Ninh mốp loom moon, ha dang cán bộ vel, chr’val cắh cậ bhúh xoọng apêê cung vêy zâp bh’rợ pa dưr đương vêy chroót đoọng zên nắc bêl apêê lướt xay moon, k’đươi, đhanuôr k’đhạp lêy đươi bhrợ: “Bấc đông bhrợ pa dưr, váih đông bhrợ c’roọl a’tứch, a’ọc, vêy đông bhrợ pa dưr z’đêr g’roong truíh c’lâng lướt đấh đăn đông máy xi măng. Bhrợ pa dưr t’bhứah đoọng ha y chroo đương vêy zên apêê chroót đoọng, đông t’coóh Xuyên trưởng vel cung vêy bhrợ pa dưr đương vêy crêê zên nâu, ađay nắc lêy gương mẫu. Apêê lêy c’lâng lướt đấh lướt zi lấh nắc lêy bhrợ pa dưr bấc xa nay bh’rợ đoọng đương váih crêê apêê đoọng zên, hân đhơ cơnh đêếc, bhrợ pa dưr cơnh đâu cắh liêm nhâm nắc lêy choom bhrợ bhrêy tắh.”

Bhiệc bhrợ đhanuôr mốp loom nắc bh’rợ pa dưr zâp bh’rợ đương zên apêê chroót đoọng r’rộ r’răm ooy cr’chăl đenh. Bhiệc bhrợ pa dưr zâp xa nay bh’rợ lêy bhrợ bấc, vêy cơnh bhrợ cắh liêm crêê pháp luật bêl đhị lêy bhrợ ơy bơơn zâp cơ quan chức năng pa đhâng cr’lặ t’nil lâng pazao đoọng cr’lặ bhrợ dự án c’lâng lướt đấh Bắc-Nam đắh Đông. Hân đhơ cơnh đêếc, chính quyền vel đông cắh ơy vêy râu zêl cha groong đấh loon, cắh bhrợ rơợng k’rơ. Xoọc đâu, zâp xa nay bh’rợ nâu dzợ ặt váih đhị zr’lụ pa đhâng cr’lặ t’nil đhị k’tiếc bhrợ. Lấh mơ, zâp apêê nâu vêy c’léh bhrợ cắh liêm crêê nắc lêy pa đhêy, hân đhơ cơnh đêếc nắc cắh vêy bhrợ rơợng nhâm đoọng đợ t’tưn ha dang vêy râu lêy toom chroót zên k’tiếc ting crêê quy định.

T’coóh Nguyễn Hữu Lương, Chủ tịch UBND chr’val Vạn Ninh, chr’hoong Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình đoọng năl, vel đông ơy k’đươi moon zâp vel đông vêy dự án lướt zi lấh pazưm lâng cán bộ lêy cha mêết lâng xay bhrợ liêm ta níh zâp cr’liêng xa nay k’đươi moon âng cấp ping đắh bhiệc nâu. Ban Thường vụ Đảng uỷ chr’val ơy bhrợ bhiệc trực tiếp lâng zâp pr’loọng vêy công trình lêy bhrợ. Crêê tước bhiệc trưởng vel Áng Sơn Đoàn Kim Xuyên vêy bhrợ pa dưr công trình đương zên ta toom đoọng, t’coóh Lương moon, k’tiếc n’nắc bêl l’lăm ahay âng đha đhi n’đil âng t’coóh Xuyên, xang nặc xa xao t’coóh Xuyên câl đoọng bhrợ đông lâng bhrợ c’roọl bh’năn, cắh vêy t’coóh Xuyên bhrợ. Đắh cr’liêng xa nay t’coóh Lê Văn Thiềng, k’conh k’điêl âng Chủ tịch chr’val Vạn Ninh pa hư g’roong đoọng bhrợ g’roong lâng bê tông đăn đhị pa đhâng cr’lặ t’nil, t’coóh Lương moon, c’la t’coóh Lương ơy k’đươi đhanuôr ký gr’hoót oó lêy bhrợ t’bhứah, bhrợ t’mêê cắh liêm crêê ooy k’tiếc dự án c’lâng lướt đấh. T’coóh Thiềng moon cắh năl bhiệc lêy bhrợ nâu đoọng crêê bơơn zên. Ting cơnh t’coóh Nguyễn Hữu Lương, c’lâng lướt đấh Bắc Nam đắh Đông lướt zi lấh vel đông ch’ngai lấh 3km lâng vêy 2 dự án nắc Bùng-Vạn Ninh lâng Vạn Ninh-Cam Lộ: “Bêl xơợng vêy dự án lướt zi lấh năc đhanuôr bhr’lậ đông xang, bhrợ g’roong. Chr’val vêy zâp c’lâng bh’rợ xay moon hân đhơ cơnh đêếc, c’lâng lướt đấh zi lấh cắh năl liêm ghít nắc bhiệc xay moon zr’nưm. Xang bêl vêy cr’lặ t’nil pazao nắc chr’val xay moon bhrơợng k’rơ. Zr’nắh k’đhạp bhlâng nắc bh’rợ lêy dáp zên, zooi zúp crêê tước đắh pr’đươi cr’van.”

Chr’hoong Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình vêy k’noọ 35km c’lâng lướt đấh Bắc-Nam đắh Đông lướt zi lấh 5 chr’val, thị trấn. Đhị đâu vêy 22km cắh bơơn pazao cr’lặ t’nil bhrợ k’tiếc nắc k’đhạp zư đợc. đhanuôr nắc lêy bhrợ pa dưr bêl hi dưm, zâp xa nay bh’rợ cắh liêm xang nắc lêy bhrợ pa xang đấh. 2, 3 đhanuôr xơợng cr’liêng xa nay cắh liêm crêê nắc vêy cr’noọ lêy đương zên ta chroót đoọng. Tước đâu, ngành Tài nguyên Môi trường chr’hoong Lệ Thuỷ ơy bhrợ pa dưr 80 biên bản đhanuôr bhrợ pa dưr đợ xa nay bh’rợ vêy đợ crêê lâng cắh crêê luật.

Lấh mơ zr’nắh k’đhạp đắh pháp lý, bấc đhanuôr lướt mứt, cắh lêy bhrợ zr’nưm đh’rứah liêm bêl lêy c’bhúh lướt cha mêết lướt cha mêết lêy. 2, 3 c’la xa nay bh’rợ ặt cóh vel đông lơơng nắc bêl cơ quan chức năng lướt bhrợ mưy lưm thợ xây dựng, bhiệc lêy cha mêết cắh liêm ghít tu đhanuôr bhrợ têng bêl hi dưm. T’coóh Đặng Đại Tình, Chủ tịch UBND chr’hoong Lệ Thuỷ đoọng năl, chr’hoong bhrợ pa dưr tổ đương zêl cha groong đấh, c’lâng t’đang điện thoại đấh đoọng đhanuôr xay moon, zâp chr’val bhrợ 3 tổ đoọng đấh bơơn lêy, zêl cha groong. 2, 3 apêê bhrợ cắh liêm crêê, vel đông xay moon ooy loa truyền thanh âng vel, chr’val đoọng pa rơớt moon. Lâng đợ pr’loọng bhrợ pa dưr cắh liêm crêê đhị k’tiếc chr’nóh chr’bêết, k’tiếc chóh n’loong nắc cắh bơơn lêy đoọng zên, đợ pr’loọng bhrợ pa dưr đông ặt nắc bơơn lêy cha mêết bhrợ ting quy định. T’coóh Đặng Đại Tình moon, tu vel đông ga mắc, cán bộ cắh mặ k’đhơợng zư lứch lâng năl liêm ghít tu bhiệc, lấh mơ ha dang zâp cán bộ, đảng viên cóh vel đông vêy bhrợ mốp lết nắc lêy toom bhrợ l’lăm: “Zr’lụ k’tiếc bhứah bhlâng đhị mưy vel đông bhứah, c’bhúh cán bộ cắh choom t’ngay hi dưm ặt đương goon zư lêy. Azi cung năl ghít nâu đoo nắc bh’rợ chính trị chr’nắp, lấh mơ nắc lâng apêê bha lâng cấp uỷ, chính quyền tơợ chr’hoong tước zâp chr’val thị trấn. Chr’hoong bhrợ pa dưr pr’lướt bh’rợ đoọng k’đươi moon bhrợ ting pr’lướt nâu cơnh gr’hoót moon trách nhiệm đoọng đh’rứah bhrợ têêm ngăn ooy cr’chăl xay bhrợ dự án.”

Dự án bhrợ pa dưr xa nay bh’rợ c’lâng bộ lướt đấh Bắc-Nam đắh Đông cr’chăl c’moo 2021-2025 zi lấh vel đông tỉnh Quảng Bình pa zêng 3 dự án thành phần lâng pa zêng n’juốih ch’ngai lấh 126km. T’coóh Trần Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình moon ghít, nâu đoo nắc dự án bha lâng âng k’tiếc k’ruung, chr’nắp liêm. Tu cơnh đâu, lêy cha mêết ghít nâu đoo nắc trách nhiệm âng pa zêng hệ thống chính trị âng tỉnh, đoọng tơợ đêếc k’rong pazưm lêy bhrợ bơơn bh’nơơn liêm choom, crêê cơnh moon pa glúh. Tỉnh k’đươi moon bhrợ pa dưr Ban k’đhơợng xay cấp chr’hoong âng Bí thư Huyện uỷ bhrợ Trưởng ban, Chủ tịch UBND cấp chr’hoong bhrợ Chủ tịch Hội đồng lêy bhrợ pa liêm k’tiếc. Vel đông xoọc t’bhlâng bh’rợ xay moon pa dưr dal c’năl bh’rợ, trách nhiệm, râu đươi bhrợ đh’rứah âng đhanuôr, bhrợ pr’đơợ liêm buôn đoọng dự án xay bhrợ oó đoọng váih cắh liêm crêê. T’coóh Trần Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình k’đươi moon zâp sở, ngành, vel đông lêy cha mêết đợ râu zr’nắh k’đhạp zâp bhiệc bhrợ liêm ghít đhị vel đông đoọng xay moon ooy Ban k’đhơợng xay liêm ghít, đấh loon. Zâp đơn vị lêy bhrợ liêm ghít, năl ghít đhị cr’lặ t’nil, k’đhạp đhị ooy, đhr’năng bh’rợ ha cơnh, cắh vêy ặt tợt t’đang điện ooy chr’val, vel bhươl xay moon. Ting cơnh t’coóh Trần Thắng, đơn vị n’đoo cắh lêy cha mêết bhrợ liêm xang zâp râu bhiệc dưr váih, cắh xay moon liêm ghít đoọng lêy bhrợ zâp cr’liêng xa nay lấh mơ thẩm quyền nắc đơn vị, vel đông nâu lêy trách nhiệm: “T’mêê đâu zâp đơn vị xơợng báo chí, cơ quan truyền thông xay moon đhr’năng bh’rợ nâu nắc vêy k’đươi moon bhrợ, cắh cậ lêy cha mêết ooy zâp bh’rợ k’đhơợng zư nhà nước zâp chr’val, zâp phường đoọng pa dưr pa xớc đắh bh’rợ k’đhơợng zư nhà nước đoọng têêm ngăn ha bh’rợ xay bhrợ dự án. Nâu cơy bơơn lêy đấh, lêy bhrợ pa liêm đấh lâng k’đhơợng zư đấh nắc liêm buôn đoọng ha y chroo, ha dợ xoọc đâu bhrợ cắh liêm choom nắc ha y k’đhạp đoọng ha tỉnh lâng zâp chr’hoong, chr’val./.”

Làm rõ trách nhiệm trong giải phóng

mặt bằng cao tốc Bắc Nam phía Đông qua tỉnh Quảng Bình

                  Thanh Hiếu/VOV miền Trung

        Tại tỉnh Quảng Bình, tình trạng người dân tự xây dựng những công trình trái phép trước và ngay sau khi các cơ quan chức năng cắm mốc giải phóng mặt bằng thực hiện dự án đường cao tốc Bắc- Nam phía Đông xảy ra hơn mười ngày qua. Đa phần các công trình này vừa mới dựng lên trên đất vườn, đất trồng cây lâu năm, đất ở với danh nghĩa xây dựng nhà xưởng sản xuất, chuồng trại chăn nuôi cần xây mới, cơi nới, xây thêm. Tỉnh Quảng Bình cần có những biện pháp quyết liệt nhằm chấm dứt tình trạng này và xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, địa phương, đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong xử lý vướng mắc giải phóng mặt bằng thực hiện dự án.

        Hơn 10 ngày qua, ở thôn Áng Sơn, xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, từng tốp thợ xây gấp rút thi công các công trình nhà xưởng, tường rào, chuồng trại chăn nuôi... cho nhiều hộ dân. Đây là khu vực có tuyến cao tốc Bắc-Nam đi qua đã được cắm mốc giải phóng mặt bằng. Thôn Áng Sơn, hiện có hàng chục công trình xây dựng vừa hoàn thành hoặc đang hoàn thiện. Theo thông tin người dân phản ánh, trong số này, có hộ là người thân của lãnh đạo UBND xã Vạn Ninh, có trường hợp là người nhà của trưởng thôn Áng Sơn là ông Đoàn Kim Xuyên. Dư luận đặt câu hỏi, liệu công tác tuyên truyền, vận động của cán bộ các cấp cơ sở có thực sự hiệu quả trong công tác giải phóng mặt bằng. Một người dân thôn Áng Sơn, xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh bức xúc, nếu cán bộ thôn, xã hoặc người thân của họ cũng có các công trình xây dựng chờ đền bù thì khi họ đi tuyên truyền, vận động, người dân rất khó đồng thuận:“Mấy nhà xây dựng đầy rẫy đó rồi, có nhà xây chuồng gà chuồng lợn, có nhà xây bờ tường đi dọc theo đường cao tốc chỗ đường gần nhà máy xi măng. Xây tập lô theo kiểu xây rộng ra để sau này chờ đền bù, nhà ông Xuyên (trưởng thôn) cũng có mới xây chờ đền bù đó, có được mấy đồng đền bù đâu mà, mình phải gương mẫu. Họ thấy đường cao tốc đi qua nên phát sinh ra công trình này khác để đó chờ đền bù kiếm đôi đồng, nhưng mà xây dựng vớ vẩn thế này không giằng níu lỡ nó đổ ập xuống lại tai nạn.”

        Điều khiến dư luận bức xúc là hoạt động xây dựng các công trình chờ đền bù diễn ra công khai, khá rầm rộ trong thời gian dài. Việc xây dựng các công trình xảy ra đồng loạt, bất thường, có dấu hiệu vi phạm pháp luật khi vị trí xây dựng đã được các cơ quan chức năng cắm mốc và bàn giao mốc thực địa giải phóng mặt bằng thực hiện dự án đường cao tốc Bắc- Nam phía Đông. Tuy nhiên, chính quyền địa phương chưa có sự ngăn chặn kịp thời, thiếu quyết liệt trong xử lý. Hiện nay, các công trình này vẫn còn tồn tại tại khu vực cắm mốc giải phóng mặt bằng. Đặc biệt, các trường hợp này có dấu hiệu vi phạm phải đình chỉ nhưng chưa thấy lập biên bản xử lý nghiêm để làm căn cứ sau này nếu có thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng theo quy định.

        Ông Nguyễn Hữu Lương, Chủ tịch UBND xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình cho biết, địa phương đã yêu cầu các thôn có dự án đi qua phối hợp với cán bộ kiểm tra, giám sát và triển khai thực hiện nghiêm túc các nội dung chỉ đạo của cấp trên về vấn đề này. Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã làm việc trực tiếp với từng hộ dân có công trình xây dựng. Liên quan đến việc trưởng thôn Áng Sơn Đoàn Kim Xuyên có xây dựng công trình để chờ đền bù, ông Lương cho biết, đất đó trước đây là của em gái ông Xuyên, sau đó con rể ông Xuyên mua lại để xây nhà và xây chuồng trại, chứ không phải do ông Xuyên xây dựng. Về thông tin ông Lê Văn Thiềng, bố vợ của Chủ tịch xã Vạn Ninh phá hàng rào xanh để xây mới hàng rào bằng bê tông gần vị trí cắm mốc, ông Lương giải thích, bản thân ông Lương đã vận động người thân yêu cầu ký cam kết không cơi nới, xây mới vi phạm vào đất dự án đường cao tốc. Ông Thiềng có giải thích không biết việc đền bù chỉ muốn xây lại hàng rào cho khang trang. Theo ông Nguyễn Hữu Lương, đường cao tốc Bắc Nam phía Đông đi qua địa bàn hơn 3km và có 2 dự án là Bùng- Vạn Ninh và Vạn Ninh- Cam Lộ. “Khi nghe thông tin có dự án đi qua thì người dân sửa chữa nhà cửa, làm hàng rào. Xã có các biện pháp tuyên truyền nhưng vị trí đường cao tốc đi qua thì vẫn chưa biết chính xác nên mới tuyên truyền chung. Sau khi có mốc giới bàn giao thì xã tập trung quyết liệt. Khó khăn nhất vẫn là công tác kiểm đếm đền bù, hỗ trợ có liên quan về tài sản, cơ sở vật chất.”

        Huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình có gần 35km cao tốc Bắc- Nam phía Đông đi qua 5 xã, thị trấn. Tại đây có 22km chưa được bàn giao mốc giải phòng mặt bằng sẽ rất khó giữ nguyên hiện trạng. Người dân cố tình xây dựng vào ban đêm, các công trình sơ sài nên hoàn thiện nhanh chóng. Một số người dân nghe các luồng thông tin sai nên có tâm lý xây dựng chờ đền bù. Đến nay, ngành Tài nguyên Môi trường huyện Lệ Thủy đã lập 80 biên bản người dân tạo lập công trình xây dựng, gồm cả đúng và sai luật.

        Ngoài khó khăn về mặt pháp lý, nhiều người dân lẩn trốn, không hợp tác khi thấy đoàn công tác đến kiểm tra. Một số chủ công trình cư trú ở địa phương khác, nên khi cơ quan chức năng đến xử lý, chỉ gặp được thợ xây dựng, việc kiểm tra bị hạn chế vì người dân xây dựng trong đêm. Ông Đặng Đại Tình, Chủ tịch UBND huyện Lệ Thủy cho biết, huyện thành lập tổ phản ứng nhanh, đường dây nóng để người dân tự phát giác, mỗi xã lập 3 tổ phản ứng nhanh để phát hiện, ngăn chặn. Một số trường hợp vi phạm, địa phương cho thông báo trên loa truyền thanh thôn xã để cảnh báo, răn đe. Với những hộ xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, lâm nghiệp sẽ không được bồi thường, những hộ dân xây dựng trên đất thổ cư sẽ được hội đồng giải phóng mặt bằng xem xét theo quy định. Ông Đặng Đại Tình thừa nhận, do địa bàn lớn, cán bộ không thể quán xuyến hết và nắm bắt cụ thể. Tuy nhiên, địa phương sẽ xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm, đặc biệt nếu các cán bộ, đảng viên ở cơ sở có vi phạm thì sẽ xử lý đầu tiên.“Toàn tuyến rất rộng lớn ở trên một địa bàn rộng, lực lượng cán bộ không thể ngày đêm túc trực được. Chúng tôi cũng xác định rằng đây là nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng, đặc biệt đối với người đứng đầu cấp ủy, chính quyền từ huyện cho đến các xã thị trấn. Huyện xây dựng tiến độ công trình để chỉ đạo thực hiện theo tiến độ đó giống như là cam kết trách nhiệm để cùng thực hiện đảm bảo trong quá trình triển khai dự án.”

        Dự án Xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 qua địa phận tỉnh Quảng Bình bao gồm 3 dự án thành phần với tổng chiều dài hơn 126 km. Ông Trần Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình nhấn mạnh, đây là dự án trọng điểm quốc gia, có tính chất chiến lược. Vì vậy, cần xác định rõ đây là trách nhiệm cả hệ thống chính trị của tỉnh, để từ đó tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp triển khai thực hiện đạt kết quả cao, đúng tiến độ đề ra. Tỉnh yêu cầu thành lập ngay Ban chỉ đạo cấp huyện do Bí thư Huyện ủy làm Trưởng ban, Chủ tịch UBND cấp huyện làm Chủ tịch Hội đồng giải phóng mặt bằng. Địa phương đang tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao ý thức, trách nhiệm, sự đồng thuận của người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho dự án triển khai, trong giải phóng mặt bằng tuyệt đối không để xảy ra điểm nóng. Ông Trần Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình yêu cầu các sở, ngành, địa phương cập nhật những vướng mắc, khó khăn từng việc cụ thể trên thực địa để báo cáo Ban chỉ đạo chính xác, kịp thời. Các đơn vị phải thực hiện sâu sát, nắm bắt chính xác về tọa độ, mốc giới, vướng ở đâu, thực tế thế nào chứ không phải ngồi ở trên gọi điện về xã, thôn để cập nhật. Theo ông Trần Thắng, đơn vị nào không chủ động chỉ đạo, giải quyết dứt điểm các vấn đề phát sinh, không báo cáo cụ thể để giải quyết các nội dung vượt quá thẩm quyền thì đơn vị, địa phương đó phải chịu hoàn toàn trách nhiệm.“Vừa rồi các đơn vị nghe báo chí, cơ quan truyền thông nêu lên thực trạng rồi mới chỉ đạo hay là thông qua chức năng quản lý nhà nước từng xã, từng phường để phát phát hiện để chủ động xử lý quản lý. Ở đây đặt ra vấn đề cần đề cao trách nhiệm trong công tác quản lý nhà nước để đảm bảo cho công tác triển khai dự án. Bây giờ phải phát hiện sớm, xử lý sớm và quản lý sớm thì sẽ thuận lợi cho sắp tới, còn bây giờ làm không tốt thì sau này sẽ khó cho tỉnh và các huyện, các xã./.”