Ra diu t’ngay 9/3,  đơn vị bhrợ têng pa liêm tháp Bánh Ít đơơng âng apêê máy pêch pay pa đhâc ooy n’lơơng. Đhị apêê bh’rợ cơnh: tang n’đăh loom Tháp Chính, zr’lụ pô toor apêê dzung tháp, c’lâng k’đơơng ooy apêê tháp, g’roong zr’lụ tháp… xooc bhrợ têng la lơ. Tháp Bánh Ít năc bha nụ tháp Chăm pa zêng 4 tháp: Tháp Cổng, Tháp Hỏa, Tháp Bia lâng Tháp Chính đh’rưah ăt đhị bôl da ding dal n’đăh k’ruung Kôn. Bh’rợ đơn vị bhrợ têng đơơng  xe cơ giới moot bhrợ têng đăn Bánh Ít bhrợ ha đha nuôr lâng muy bơr đong pa chăp ch’mêêt lêy coh tỉnh Bình Định k’rang k’uôl. Tiến Sĩ Đinh Bá Hòa, bêl a hay bhrợ Giám đốc Bảo tàng Bình Định đoọng năl, bh’rợ xe cơ giới bhrợ têng, ra li coh zr’lụ tháp Bánh Ít vêy cr’đơơng tươc tháp ty:“Tháp Chăm lâng Tháp Bánh Ít prang zr’lụ bha đưn năc ăt p’têêt đh’rưah muy ooy. Tu cơnh đêêc bhrợ pa liêm n’hâu năc công choom pa chăp tươc râu bha lâng. Căh choom đơơng âng cơ giới moot ooy c’kir, căh p’ghit lêy pa liêm. Đợ apêê ngai k’đhơợng lêy âng tỉnh Bình Định choom  ting xay moon đoọng ha pêê chuyên gia đoọng bhrợ pa liêm vêy liêm choom. Căh choom xay bhrợ la lâh đhộ bhưah, crêê tươc ooy bha lâng âng c’kir. Căh choom pa xăr c’kir âng tháp Chăm dưr vaih công viên, tu apêê đoo lươt la lêy căh vêy lươt lêy apêê bh’rợ công viên âng apêê bhrợ, năc apêê đoo lươt muy kiêng lêy tháp Chăm a năm.”

Đhị râu k’rang lêy bh’rợ bhrợ têng bh’rợ pa liêm lâng xe cơ giới cr’đơơng tươc tháp ty, Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Bình Định ch’mêêt lêy đhị bh’rợ n’nâu. Đhị g’luh ch’mêêt lêy, cơ quan chức năng k’đươi pa đhêy đơơh bh’rợ bhrợ têng ra ly đhị tang lâng zr’lụ Tháp Chính lâng máy cơ giới, đh’rưah lâng đơơng âng máy móc  đhâc đhị zr’lụ. Tu, ting hồ sơ dự án năc bh’rợ xố bọ chuôh công trình lâng thủ công lâng máy tiêl k’tiêc k’đhơợng têy.

Bh’rợ bhrợ têng, bhrợ pa liêm lâng pa dưr chr’năp c’kir tháp Bánh Ít âng Sở Văn hóa Thể thao tỉnh Bình Định bhrợ c’la k’rong bhrợ, zên bhrợ têng 25,6 tỷ đồng, bhrợ têng coh 2 c’moo 2021-2022. T’ngay 27/10/2021, Bộ Văn hóa Thể thao lâng Du lịch vêy bha ar gr’hoot moon dự án bhrợ pa liêm c’kir Bánh Ít. C’xêê 12/2021, công trình năc âi tơơp bhrợ. T’coh Tạ Xuân Chánh, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao tỉnh Bình Định đoọng năl, apêê bh’rợ đhị công trình bhrợ têng, pa liêm lâng pa dưr chr’năp c’kir tháp Bánh Ít xooc bơơn bhrợ têng ting crêê cơnh c’lâng bh’rợ âi bơơn ơơi đoọng. Xay moon bh’rợ đơơng t’moot xe cơ giới moot tươc dzung Tháp Chính âng Tháp Bánh Ít, t’cooh Tạ Xuân Chánh moon, đơn vị bhrợ têng năc muy đơơng xe moot pa hư ta la bê tông ga măc căh vêy bhrợ têng apêê bh’rợ n’lơơng, bhrợ cr’đơơng tươc tháp:“Coh Tháp Chính vêy muy t’clăh bê tông căh vêy c’kir, t’clăh cơợng bhlâng. C’lâng bh’rợ đoọng bhrợ năc UBND tỉnh Bình Định ơơi  đoọng bhrợ n’jâh bêệ t’clăh bê tông đoọng vêy đhị t’moot đhêl ca câp moot ooy dzung tháp lâng đươi dua lâng đhêl ca câp căh vêy pr’đươi râu lơơng. Ha dợ bh’rợ n’jơh lơi t’lcăh đan năc choom vêy xe, vêy máy pêch vêy mă bhrợ. Bêl n’jơh t’clăh đan năc  coh n’dup đan vêy muy clang gach nhoonh coh dup.”

Xooc, tỉnh Bình Định âi k’đhơợng xay cơ quan chuyên môn trực tiếp ch’mêêt lêy bh’rợ bhrợ têng đhị công trình, bhrợ pa liêm lâng pa dưr chr’năp c’kir tháp Bánh Ít, căh đơc dưr vaih bhrợ lêt mr’cơnh đêêc. T’cooh Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định đoọng năl, âi k’đươi apêê đơn vị crêê tươc bhrợ bhr’lâ đợ râu lêt chêr âng đong thầu bhrợ têng đhị công trình bhrợ pa dưr, bhrợ pa liêm lâng pa dưr chr’năp c’kir tháp Bánh Ít. Đh’rưah lâng n’năc, tỉnh Bình Định công k’đươi c’la k’rong bhrợ têng lâng đong thầu apêê quy định, c’lâng bh’rợ âi bơơn cơ quan chuyên môn âng tỉnh ơơi đoọng:“Xang bêl xơợng xa nay ooy bh’rợ đươi dua pr’đươi cơ giới bhrợ têng tháp Bánh Ít, Thanh tra âng Sở Xây dựng đâc ch’mêêt lêy lâng bơơn năl đhr’năng, zâp râu xa nay vêy crêê tươc bh’rợ bhrợ têng pa liêm tháp Bánh Ít lâng âi bhrợ bhr’lâ. Căh vêy zâp râu zêng choom bhrợ têng lâng c’lâng bh’rợ bhrợ lâng têy âng. Tươc đâu, pa zêng apêê pr’đươi l’lăm a hay năc đong thầu xay moon âi bơơn bhrợ bhr’lâ, căh đơc cr’đơơng tươc c’kir./.”

Bình Định: Chấn chỉnh việc tu bổ tháp Chăm ảnh hưởng đến di tích

                    Thanh Thắng/VOV-Miền Trung

        Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Bình Định vừa kiểm tra việc thi công tại công trình xây dựng, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích tháp Bánh Ít- tháp Chăm độc đáo ở huyện Tuy Phước. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng thống nhất với các bên liên quan dừng ngay việc sử dụng xe cơ giới để thi công một số hạng mục tại tháp Bánh Ít. UBND tỉnh Bình Định chấn chỉnh việc tu bổ làm ảnh hưởng đến di tích đặc biệt này.

        Sáng ngày 9/3, đơn vị thi công tu bổ tháp Bánh Ít đưa các loại máy đào ra khỏi phạm vi công trình. Tại các hạng mục như: sân phía trước Tháp Chính, bồn hoa xung quanh các chân tháp, đường dẫn vào các tháp, tường rào xung quanh khuôn viên tháp... đang xây dựng dở dang. Tháp Bánh Ít là quần thể tháp Chăm gồm 4 tháp: Tháp Cổng, Tháp Hỏa, Tháp Bia và Tháp Chính cùng nằm trên ngọn đồi cao bên sông Kôn. Việc đơn vị thi công đưa xe cơ giới vào thi công gần tháp Bánh Ít khiến người dân và một số nhà nghiên cứu ở tỉnh Bình Định lo lắng. Tiến sĩ Đinh Bá Hòa, nguyên Giám đốc Bảo tàng Bình Định cho biết, việc dùng xe cơ giới thi công, san gạt ở khu vực tháp Bánh Ít sẽ ảnh hưởng đến ngôi tháp cổ:“Tháp Chăm và Tháp Bánh Ít cả khu đồi nó gắn liền với nhau. Cho nên trùng tu cái gì đó cũng tính đến yếu tố gốc. Không nên đưa cơ giới vào di tích, cần rất phải cẩn thận. Những người quản lý của tỉnh Bình Định cần phải tham vấn các chuyên gia để trùng tu cho đạt hiệu quả. Không nên can thiệp quá sâu, đụng đến yếu tố gốc của di tích. Không nên biến di tích của tháp Chăm thành công viên, bởi vì người ta đi tham quan không cần xem hạng mục công viên của các ông mà người ta xem tháp chăm.”

        Trước lo ngại việc thi công tu bổ bằng xe cơ giới ảnh hưởng đến tháp cổ, Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Bình Định tiến hành kiểm tra tại công trình này. Tại buổi kiểm tra, cơ quan chức năng đề nghị dừng ngay việc thi công san gạt sân phía trước và khuôn viên Tháp Chính bằng máy cơ giới, đồng thời đưa máy móc ra khỏi khu vực này. Bởi, theo hồ sơ dự án thì việc đắp cát công trình bằng thủ công và máy đầm đất cầm tay.

        Công trình xây dựng, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích tháp Bánh Ít do Sở Văn hóa Thể thao tỉnh Bình Định làm chủ đầu tư, tổng kinh phí xây dựng 25,6 tỷ đồng, thực hiện trong 2 năm 2021- 2022. Ngày 27/10/2021, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch có văn bản thỏa thuận dự án tu bổ, tôn tạo di tích tháp Bánh Ít. Tháng 12/2021, công trình chính thức khởi công. Ông Tạ Xuân Chánh, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao tỉnh Bình Định cho biết, các hạng mục tại công trình xây dựng, tu bổ và phát huy giá trị di tích tháp Bánh Ít đang được thực hiện theo đúng theo phương án đã được phê duyệt. Lý giải việc đưa xe cơ giới vào gần chân Tháp Chính của Tháp Bánh ít, ông Tạ Xuân Chánh cho rằng, đơn vị thi công chỉ đưa xe vào phá tảng bê tông lớn chứ không thi công các hạng mục khác gâ y ảnh hưởng đến tháp:“Trên Tháp Chính có một miếng bê tông không phải di tích, tấm đan rất dày. Phương án tiến hành làm thì UBND tỉnh Bình Định đồng ý phá dỡ miếng bê tông đi để tạo mặt bằng đưa đá ong vào chân tháp và sử dụng bằng đá ong chớ không có vật liệu khác. Còn việc tháo dỡ tấm đan phải có xe, có máy đào mới thực hiện được. Khi dỡ tấm đan lên thì dưới đan có một lớp gạch vụn dưới đó.”

        Hiện, tỉnh Bình Định đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn trực tiếp giám sát việc thi công tại công trình xây dựng, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích tháp Bánh Ít, không để xảy ra sai phạm tương tự. Ông Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định cho biết, đã yêu cầu các đơn vị liên quan chấn chỉnh những sai sót của nhà thầu thi công tại công trình xây dựng, tu bổ và phát huy giá trị di tích tháp Bánh Ít. Đồng thời, tỉnh Bình Định cũng yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu phải tuân thủ các quy định, phương án đã được cơ quan chuyên môn của tỉnh phê duyệt.“Sau khi nghe được thông tin về việc sử dụng phương tiện cơ giới thi công tháp Bánh Ít, Thanh tra của Sở Xây dựng lên kiểm tra và nắm bắt tình hình, tất cả mọi vấn đề có liên quan đến việc thi công trùng tu tháp Bánh Ít và đã chấn chỉnh. Không phải tất cả đều phải thi công bằng phương pháp thủ công mà chỉ có khu vực tiếp cận với tháp mới thi công bằng phương pháp thủ công. Đến nay, tất cả các phương tiện trước đây nhà thầu khai đã được khắc phục đưa xuống, không để ảnh hưởng đến di tích./.”