T’ngay 14/3/1988, coh 34 c’moo ahay, 64 chiến sỹ lâh chêệt bil coh g’luh zâl arọp abhuy zư lêy pazêng đảo Gạc Ma- Cô Lin- Len Đao, âng zr’lụ đảo Trường Sa. Đợ apêê lính Hải quân Nhân dân Việt Nam ơy dzoong ga ving zư lêy cơ k’tiêc k’ruung, râu chêệt bil âng apêê anoo ơy xay p’căh zr’lụ tượng đài: Đợ manuyh lâh chêệt bil coh zr’lụ ch’ngai bha dăh grơơ k’rơ coh zr’lụ hay chơợ chiến sĩ Gạc Ma đhị chr’val Cam Hải Đông, chr’hoong Cam Lâm, tỉnh Khánh Hoà.

Zr’lụ hay chơợ chiến sĩ Gạc Ma, coh Bắc bán đảo Cam Ranh, chr’hoong Cam Lâm, tỉnh Khánh Hoà vêy Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam bhrợ têng, vêy ta đoọng đươi dua tơợ c’moo 2017. Trung tâm zr’lụ hay chơợ năc Quảng trường, zr’lụ tượng đài: Đợ manuyh lâh chêệt bil coh ch’ngai bha dăh; zr’lụ p’căh coh ngầm; piing căh ma t’rang lâng công viên Hoà Bình… Tơợ bêl pa bhrợ tơợ bêl ahay tước nâu cơy, năc vêy lâh 1 r’bhâu c’bhuh lâng mơ 300 r’bhâu chu ta mooi tươc lêy. Bâc cơ quan, trường học coh prang k’tiêc k’ruung công bắt hương, pô đoọng p’too pa choom k’coon ta đhi n’năl ooy lịch sử coh bêl ahay.

Năc tươc t’ngay 14/3, coh đâu ta bhrợ bh’rợ giỗ apêê liệt sĩ. Amoó Lê Thị Thanh Tâm, năc giáo viên coh chr’hoong Cam Lâm, năc bhrợ manuyh k’đơơng manuyh tươc la lêy đhị zr’lụ tưởng niệm xay moon, ta mooi tươc la lêy lêy chăp bhlâng năc bêl tươc lêy coh zr’lụ p’căh ngầm, bơơn lêy pazêng râu pr’đươi bêl zư lêy biển đảo âng apêê liệt sĩ. Coh bâc c’moo tr’nơơp bâc ngai k’ăy loom k’er da dô bêl coh pazêng 64 apêê liệt sĩ năc căh vêy cha nụp âng liệt sĩ Trần Quốc Trị. Xang n’năc, Phó Giáo sư- Tiến sĩ Ngô Văn Minh, cán bộ Học viện Chính trị zr’lụ III coh thành phố Đà Nẵng lâng bâc apêê học viên ơy t’bhlâng chêêc lêy cha nụp đoọng ha liệt sĩ Trần Quốc Trị: “Zập t’ngay, manuyh tươc lêy bâc bhlâng, apêê đoo bắt hương đoọng ha pazêng apêê đồng chí, năc cơnh ng’hay chơợ. Bâc ngai n’năl tươc ooy Gạc Ma, bâc ngai lêy apêê anoo năc cơnh xr’mil đoọng ha đay t’bhlâng lâh mơ dzợ coh bh’rợ tr’nêng zư lêy k’tiêc k’ruung liêm mâng lâh mơ.”

T’cooh Võ Duy Trúc, Trưởng Ban zư lêy zr’lụ tưởng niệm liệt sĩ Gạc Ma xay moon, năc 34 c’moo tơợ t’ngay 14/3/1988, aham âng apêê liệt sĩ năc tr’clai lâng biển ga măc, p’too moon zập lang t’tun hay ooy cr’noọ pân chêệt bil đoọng zư lêy chủ quyền âng k’tiêc k’ruung:“Ting cơnh cr’noọ âng Thủ tướng Chính phủ t’mêê tươc lêy năc dưr vaih công viên, coh đêêc vêy đợ pr’đhang âng zr’lụ đảo Trường Sa. Muy zr’lụ cơnh ga măc đhiệp 2 héc ta a năm năc pa bhlâng k’tứi. Liên đoàn Lao động tỉnh công cơnh Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam bhrợ bha ar bha tơ lâng UBND tỉnh pazao đoọng p’xoọng 2,5 héc ta k’tiêc ooy c’lâng biển. Rơơm kiêng cr’chăl 2 vêy ta bhrợ têng, pa têệt liêm choom ooy biển. N’năl ghít ooy biển, đảo lâh mơ dzợ.”./.

Không quên những người nằm lại Gạc Ma

        Ngày 14/3/1988, cách đây 34 năm,  64 chiến sĩ hy sinh trong trận chiến bảo vệ chủ quyền tại các đảo Gạc Ma - Cô Lin - Len Đao, thuộc quần đảo Trường Sa. Những người lính Hải quân Nhân dân Việt Nam đã đứng thành vòng tròn bảo vệ lá cờ Tổ quốc, sự hy sinh của các anh đã được khắc hoạ bằng cụm tượng đài “Những người nằm lại phía chân trời” kiêu hãnh ở khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma tại xã Cam Hải Đông, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hoà.

Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma, ở Bắc bán đảo Cam Ranh, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hoà được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xây dựng, hoàn thành đưa vào sử dụng từ năm 2017. Trung tâm Khu tưởng niệm là Quảng trường, cụm tượng đài “Những người nằm lại phía chân trời”; Khu trưng bày ngầm; mộ gió và công viên Hòa Bình… Từ khi hoạt động đến nay, đã có hơn 1.000 đoàn với gần 300 ngàn lượt khách đến thăm viếng. Nhiều cơ quan, trường học trong cả nước cũng thường tổ chức dâng hương, hoa để giáo dục cho các em biết ghi nhớ lịch sử đã qua.

Cứ đến dịp 14/3, nơi đây diễn ra lễ giỗ các liệt sĩ. Chị Lê Thị Thanh Tâm, là giáo viên ở huyện Cam Lâm, tình nguyện viên hướng dẫn tại Khu tưởng niệm cho biết, khách tham quan xúc động nhất là khi thăm Khu trưng bày ngầm, được nhìn những di vật trong quá trình bảo vệ biển đảo của các liệt sĩ. Những năm đầu, nhiều người nhói lòng khi trong số 64 liệt sĩ chưa có di ảnh của liệt sĩ Trần Quốc Trị. Sau đó, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Ngô Văn Minh, cán bộ Học viện Chính trị khu vực III ở thành phố Đà Nẵng cùng nhiều học viên đã kiên trì tìm ra di ảnh cho liệt sĩ Trần Quốc Trị:“Ngày ngày, người đến rất đông, họ cảm nhận thắp cho các đồng chí nén hương, giống như sự tri ân vậy. Nhiều người biết đến Gạc Ma, nhiều người xem tấm gương của các anh như một phần để làm cho bản thân mình cố gắng hơn, bảo vệ đất nước tốt đẹp hơn.”

Ông Võ Duy Trúc, Trưởng Ban quản lý Khu tưởng niệm liệt sĩ Gạc Ma cho biết, đã 34 năm kể từ ngày 14/3/1988, máu của các liệt sĩ đã hòa cùng biển cả, nhắc nhớ thế hệ muôn đời sau nhớ về tinh thần quyết tử để bảo vệ chủ quyền Tổ quốc:“Theo hướng của Thủ tướng Chính phủ vừa đến thăm là sẽ trở thành công viên, trong đó có những biểu tượng, biểu trưng của quần đảo Trường Sa. Một cái khu như thế này mà chỉ có 2 héc ta thì hơi chật. Liên đoàn lao động tỉnh cũng như Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam làm thủ tục với UBND tỉnh, giao thêm 2,5 héc ta về hướng biển. Mong rằng giai đoạn 2 được triển khai, kết nối đồng bộ với không gian hướng biển. Cảm nhận về biển, đảo rõ hơn./.”