“Acu zêng bil cr’van, căh dzợ râu rị vêy, năc dưr ăt ooy t’tol hơơ ạ.”

“Zr’năh k’đhap pa bhlâng, coh x’rịa đhanuôr zi a năm zr’năh xr’dô, căh râu rị vêy. Xoọc đâu hân đhơ t’bhlâng prá xay cơnh ooy năc công cơnh đêêc a năm.”

“Zên vặ pa bhlâng bâc, đợ cr’chăl ng’chroọt zên nợ bha lâng năc coh 1 c’moo, ng’pac năc muy c’moo lâh 1 tỷ, căh ng’xay zên lãi, pa bhlâng bâc.”

P’rá xa nay ta đang moon âng pazêng c’la bhuông năc đhanuôr lâng pr’zơc t’mêê xơợng công năc râu k’rang âng bâc apêê ta bơơn achông axiu năc xay bhrợ cơnh cr’noọ cr’niêng bhrợ t’vaih cr’van cr’bhộ tơợ biển.

K’nặ 8 c’moo ahay, bh’rợ ta bơơn tr’mông âng pazêng bhuông n’căr nam t’mêê ta bhrợ ting cơnh Nghị định 67 âng Chính phủ coh zr’lụ miền Trung công zr’năh k’đhap pa bhlâng. Ting cơnh xa nay xay moon đhị muy bơr tỉnh miền Trung, bâc bhlâng bhuông n’căm nam 67 năc xang muy cr’chăl căh mơ đanh ng’đươi năc căh crêê cơnh cr’noọ cr’niêng. Ghít năc, đhị tỉnh Quảng Ngãi bhrợ 11 bêệ bhuông n’căr nam năc tươc 9 bhuông căh pa bhrợ căh liêm choom, căh vêy zên chroot nợ. Tươc nâu cơy, 6 c’la bhuông năc crêê Ngân hàng dưr kiện, bhrợ bh’rợ án; 1 bhuông pa câl đấu giá căh ngai tộ câl. Ha dợ đhị tỉnh Bình Định, coh pazêng 60 bhuông ta bhrợ ting cơnh Nghị định 67, vêy tươc 57 c’la bhuông nợ lâh t’ngay c’xêê năc lâh 400 tỷ đồng, 39 bhuông crêê apêê Ngân hàng dưr kiện ooy toà. Coh đêêc, 2 bhuông ơy vêy ta pa câl đoọng pay pa chô nợ. Đhr’năng nợ căh mặ ta chroot, dưr kiện ooy Toà vêy đhr’năng dưr đơơh năc căh ơy vêy xa nay bh’rợ bhr’lậ xoọc bhrợ zr’năh k’đhap ha pazêng c’la bhuông lâng ha Ngân hàng.

Hau tu bâc bhuông n’căr nam ta bơơn achông axiu căh lâh liêm choom bhrợ t’vaih đhr’năng căh vêy zên chroot nợ. Pazêng cơ quan chức năng xay moon, lâh ooy râu căh liêm cơnh lơơng năc vêy đợ râu căh liêm choom tơợ bâc n’đăh. Bêl xay moon c’la bhuông bơơn vặ zên năc đươi ooy bâc ngành, bâc cấp lâng coh x’rịa năc UBND tỉnh, thành phố ch’mêệt lêy, prá xay, năc pazêng râu bh’rợ căh ơy nhâm mâng cơnh xa nay xay moon âng Nghị định 67. Coh cr’chăl bhrợ bhuông năc căh vêy ngai đương lêy, bhuông n’căr nam ha dợ ta luôn u hư. Bâc c’la bhuông căh ting pa choom, xơợng đươi cơnh ng’đươi dua năc căh lâh ghít. Xa nay xay moon bhuông 67 xang bêl lươt pa bhrợ năc ng’pa liêm, bhr’lậ pa crêê, tươc ooy cr’chăl năc ch’mêệt lêy râu liêm mâng năc vêy tươc 260/335 bhuông n’căr nam căh vêy ta bhrợ crêê cơnh xa nay.

Lâh n’năc, bhuông n’căr nam vêy ta bhrợ máy móc t’mêê lâng bh’rợ ng’đươi công la lay cơnh pazêng bhuông n’loong ty đanh, tu cơnh đêêc đhanuôr ta bơơn achông axiu căh ơy pa choom đươi, năc bhrợ ha bh’rợ ta bơơn căh lâh liêm choom. Lâh 2 c’moo ahay, pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih k’rơ bhrợ ha bhuông ăt coh toor, bhuông lươt ta bơơn năc chô k’đhap đoọng bơơn pa câl achông axiu, chr’năp âng achông axiu căh nhâm mâng bhrợ râu bil bal ngân lâh mơ. Manuyh lươt pa bhrợ coh biển ting t’ngay m’bứi lâh mơ lâng năc lươt pa bhrợ coh bhuông n’loong, chr’năp âng nhiên liệu công dzoóc dal, đợ zên bơơn pay pa chô căh zập lâng đợ zên ng’đươi, bhuông n’căr nam dưr vaih râu zr’năh k’đhap lâng c’la bhuông. Xoọc đâu pazêng bhuông xoọc pa bhrợ năc mơ atôh căh cậ ăt coh toOr, căh vêy zên chroot nợ Ngân hàng, pazêng đợ zên vặ la lâh t’ngay ng’chroot dưr bâc, c’la bhuông pa bhlâng bâc nợ nần. T’cooh Nguyễn Văn Mười, Chi cục Trưởng Chi cục Thuỷ sản tỉnh Quảng Ngãi xay moon, muy c’lâng xa nay lươt đh’rưah lâng đhanuôr ta bơơn achông axiu năc bh’rợ ng’xay bhrợ căh crêê cơnh dưr bhrợ bâc c’la bhuông dưr ăt lâng đhr’năng đhơ bil zập râu: “Đhanuôr căh ơy looih, căh ơy crêê cơnh xa nay pa liêm bhuông năc bâc pr’đươi căh choom ng’đươi. Năc lâng đhr’năng coh tr’nơơp căh râu bơơn pay pa chô năc pazêng apêê pa bhrợ coh bhuông căh tộ lươt ta bơơn dzợ, lươt pa bhrợ ooy bhuông n’lơơng, năc zr’năh k’đhap lâh mơ lâng apêê c’la bhuông n’căr nam.”

Đhr’năng căh râu bơơn pay pa chô tơợ bhuông n’căr nam 67 ơy ta moon tơợ pazêng c’moo l’lăm ahay. Hay cớ c’moo 2016, bêl đhanuôr ta bơơn achông axiu coh 28 tỉnh, thành phố coh toor biển năc ha rưng ha grưực bhrợ bhuông n’căr nam lươt ta bơơn achông axiu coh ch’ngai toor năc đhanuôr ta bơơn achông axiu tỉnh Bình Định năc ta luôn bhrợ bha ar ta đang moon cơ quan chức năng zooi tu bhuông n’căr nam ta luôn u hư, nam păn zêng dưr a tẹt ăt coh toor. Năc bil mơ 2 c’moo bhr’lậ pa liêm, pazêng bêệ bhuông n’nâu vêy choom dưr pa bhrợ cớ. Cr’noọ mâng loom ooy bhuông n’căr nam âng đhanuôr ta bơơn achông axiu công căh dzợ mâng tơợ đêêc. Ta luôn coh pazêng c’moo ahay năc công dưr vaih đhr’năng bâc bhuông n’căr nam dưr ăt coh toor, căh cậ lươt ta bơơn năc căh lâh liêm choom. Ba bi cơnh đhanuôr ta bơơn achông axiu Phạm Trí Thức ăt coh chr’val Tịnh Kỳ, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi, c’la bhuông ta bơơn achông axiu n’căr nam QNg 91999. Năc tơợ c’xêê 2/2017 tươc c’xêê 11/2018, t’cooh Thức vêy 28 chu lươt ta bơơn achông axiu coh biển năc vêy 5 g’luh bhuông dưr hư máy, bil pr’đươi pa bhrợ; 23 g’luh ha mơ dzợ năc bơơn pay pa chô mơ 3 tỷ đồng, năc đợ zên ng’đươi ha bh’rợ lươt ta bơơn năc lâh 3 tỷ 450 ức đồng, zên bơơn pay pa chô căh mơ zên ng’đươi bêl tơơp lươt ta bơơn, bhrợ t’vaih căh vêy zên chroot nợ.

Coh cr’chăl n’nâu năc cr’chăl bha lâng âng bh’rợ ta bơơn achông axiu năc đhanuôr ta bơơn achông axiu Thái Văn Duyệt đh’rưah lâng bhuông n’căr nam BĐ 99160 coh chr’val Cát Khánh, chr’hoong Phù Cát, tỉnh Bình Định năc đhơ dzợ ăt coh toOr. 6 c’moo bhrợ bhuông n’căr nam, bơơn gluh ta bơơn 20 chu, đhanuôr ta bơơn achông axiu Thái Văn Duyệt đh’rưah lâng bhuông n’căr nam BĐ 99160 coh chr’val Cát Khánhm chr’hoong Phù Cát, tỉnh Bình Định t’cooh Duyệt năc đhiệp 1 g’luh lượt ta bơơn achông axiu bơơn pay pa chô k’dâng 60 ức đồng, ha mơ dzợ năc ma mơ lâng zên ng’đươi bêl tơơp lươt ta bơơn. Đợ zên nợ ngân hàng dưr bâc tơợ 19 tỷ đồng tươc 24 tỷ đồng, t’cooh Thái Văn Duyệt năc lơi đơc đoọng ha Ngân hàng kiện ooy Toà:  “Xoọc đâu căh dzợ vêy cr’noọ kiêng bhrợ têng dzợ. Ađay t’bhlâng bhrợ têng năc Ngân hàng xoọc đâu đoọng bha ar kiện, m’brương đoọng bha ar kiện. T’bhlâng k’rong bhrợ ha dzợ Ngân hàng đhơ dưr kiện, k’đhơợng đơc bhuông năc ađay công zr’năh k’đhap lâh mơ.”

Nghị định 67 âng Chính phủ xay moon, bhuông căh muy k’dua câl bảo hiểm ha manuyh pa bhrợ, ha dzợ Ngân hàng k’dua bhuông năc dzợ vêy bảo hiểm a chăc, n’căr vêy đoọng lươt ta bơơn achông axiu. Bánh a yêm bêl dzợ u t’mêê, n’đăh Công ty Bảo hiểm năc đhiệp pa câl bảo hiểm coh pazêng c’moo l’lăm, bêl lêy bhuông n’căr nam vêy bâc râu căh liêm choom năc đơơh hân bảo hiểm xay moon cớ, năc đhiệp pa câl t’đui ooy c’moo lâng bâc bêl căh liêm crêê. Tu cơnh đêêc, bâc c’la bhuông căh bơơn câl bảo hiểm. T’cooh Nguyễn Hướng Nam, Giám đốc Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (đơc cơnh lơơng năc PJICO)- Chi nhánh đhị Bình Định xay moon, bh’rợ đơn vị căh pa câl bảo hiểm đoọng ha c’la bhuông n’căr nam 67 tu râu căh liêm choom pa bhlâng bâc. Tơợ c’moo 2015 tươc c’moo 2019, đợ zên bơơn pay pa chô tơợ bh’rợ pa câl Bảo hiểm bhuông ta bơơn achông axiu coh tỉnh Bình Định lâh 140 tỷ đồng, năc dưr vaih p’xoọng 600 bh’rợ ng’chroot zên bảo hiểm. Tu cơnh đêêc, ting cơnh t’cooh Nguyễn Hướng Nam, PJICO năc lêy ghít dzợ ng’pa câl Bảo hiểm a chăc n’căr ha bhuông ta bơơn achông axiu nam păn 67 hay căh? “Bhuông nam păn k’nặ 20 tỷ mơ đác tân glươi k’rơ cấp 7 gluh ta bơơn g’luh tr’nơơp năc dưr clệch năc ng’lêy ghít. Ơy ng’moon năc tr’câl tr’bhlêy lâng râu zr’năh k’đhap bâc bhlâng năc apêê đoo căh chêêc k’noọ tươc năc apêê đoo tộ đươi. Năc nâu đoo năc hợp đồng năc acu n’năl đhơ đhơ cơnh năc căh râu bơơn pay pa chô, acu n’năl đhơ đhơ cơnh công vêy đợ râu bil hư, zêng ooy zên vặ năc đhơ đhơ vêy bh’rợ ng’prá xay cớ.”

K’pân ooy râu bil bal, n’đăh Công ty Bảo hiểm căh pa câl bảo hiểm đoọng ha bhuông n’căr nam. Zr’năh k’đhap bhlâng năc bhuông căh vêy bảo hiểm năc n’đăh Ngân hàng đoọng vặ zên bhrợ bhuông căh đoọng lươt ta bơơn achông axiu. Bhuông căh bơơn lươt ta bơơn achông axiu, đhanuôr ta bơơn achông axiu căh vêy zên chroot nợ Ngân hàng, nợ tơ gơn nợ bhrợ t’vaih nợ căh mặ ng’chroot. Râu zr’năh k’đhap n’nâu bhrợ ha đhanuôr ta bơơn achông axiu lâng Ngân hàng bhrợ ha c’la bhuông căh bơơn chroot zên nợ lâng Ngân hàng k’đhap bơơn pay pa chô nợ, coh x’rịa năc đh’rưah tươc ooy Toà. Ting cơnh xa nay xay moon, muy bêệ bhuông n’căr nam vêy ta bhrợ t’mêê tơợ 15 tươc 20 tỷ đồng, vêy bhuông lâh 20 tỷ đồng, m’mơ 3 c’xêê, muy c’la bhuông chroot zên nợ bha lâng lâng lãi suất lâh 300 ức đồng. Ha dang c’la bhuông chroot zên nợ căh crêê t’ngay c’xêê năc xay moon ooy xa nay nợ k’đhap ng’nhăn pa chô, nợ căh dzợ ta chroot. Xoọc đêêc, c’la bhuông căh dzợ bơơn đươi xa nay lãi suất t’đui đoọng 1% âng Nghị định 67 năc đươi 7% lãi suất thương mại, đợ zên nợ dưr bâc lâh mơ. Nâu đoo năc râu zr’năh k’đhap pa bhlâng bhrợ ha c’la bhuông căh zập zên chroot nợ bhrợ t’vaih đhr’năng bil bh’rợ, cr’van. T’cooh Hồ Bân, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt nam – Chi nhánh tỉnh Quảng Ngãi xay moon, zên zên âng Ngân hàng thương mại đoọng vặ công k’rong tơợ đhanuôr, bêl nợ căh vêy ta chroot năc đhanuôr ta bơơn achông axiu lâng Ngân hàng zêng ma nợ: “Ng’vặ năc ng’chroot, hân đhơ âng ngân sách u đoọng năc ng’xay ghít lâh mơ. Ha dzợ ơy vêy xa nay ng’vặ năc ng’chroot, năc đươi ooy xa nay kinh tế thị trường. Ting cơnh acu pa chô kinh nghiệm năc chính sách hân đoo năc ghít chính sách n’năc./.”

LOẠT PHÓNG SỰ:

 TÀU VỎ THÉP 67: THUYỀN TO, THIỆT HẠI KÉP

Bài 2: Hệ lụy từng được báo trước

 Đình Thiệu – Thành Long – Vinh Thông/VOV miền Trung

        Mục tiêu mà Nghị định 67 năm 2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản hướng tới là giúp ngư dân hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ, bảo vệ chủ quyền biển đảo. Không ai muốn phải đưa ngư dân ra Tòa, nhưng trước áp lực thu hồi nợ, các Ngân hàng rơi vào tình thế buộc phải khởi kiện chủ tàu 67 chưa trả nợ. Không phải đến bây giờ mà những khó khăn, nỗi lo về tàu vỏ thép 67 đã từng được cảnh báo từ nhiều năm trước. Vì sao những chủ tàu vỏ thép 67 đều là những người giàu kinh nghiệm, giỏi nghể biển và giàu có nhưng vận hành tàu vỏ thép không hiệu quả, dẫn đến vỡ nợ?

        “Tôi mất hết rồi, đưa vào đường cùng ngõ cụt rồi, không còn gì nữa.”

         “Nó mệt mỏi nhiều lắm, rút cuộc bà con mình cũng khổ, không được cái gì hết. Bây giờ kêu gào cũng vậy mà không kêu gào cũng vậy mà thôi”

        “Vốn vay quá lớn, thời hạn trả nơi gốc trong 1 năm, chia ra mỗi năm là hơn 1 tỷ, chưa tính tiền lãi, quá lớn.”

        Tiếng kêu than của các chủ tàu mà bà con và các bạn vừa nghe cũng là nỗi lo của nhiều ngư dân từng theo đuổi khát vọng làm giàu từ biển.

         Gần 8 năm qua, hành trình “sinh tồn” của những con tàu vỏ thép đóng mới theo Nghị định 67 của Chính phủ ở khu vực miền Trung cũng lắm gian nan. Theo đánh giá tại một số tỉnh miền Trung, phần lớn “tàu vỏ thép 67” chỉ sau một thời gian ngắn đưa vào khai thác đã không đạt hiệu quả như mong muốn. Cụ thể, tại tỉnh Quảng Ngãi đóng 11 tàu vỏ thép thì hết 9 con tàu hoạt động không hiệu quả, vỡ nợ. Đến nay, 6 chủ tàu đã bị Ngân hàng khởi kiện, thi hành án; 1 tàu bán đấu giá không có người mua. Còn tại tỉnh Bình Định, trong số 60 tàu đóng theo Nghị định 67, có đến 57 chủ tàu nợ quá hạn hơn 400 tỷ đồng, 39 chủ tàu bị các Ngân hàng khởi kiện ra tòa. Trong đó, 2 tàu đã thi hành án bán thu hồi tài sản. Tình trạng nợ xấu, khởi kiện ra Tòa có xu hướng tăng nhanh mà chưa có giải pháp tháo gỡ đang gây nhiều khó khăn cho cả chủ tàu và phía Ngân hàng.

        Vì sao nhiều tàu vỏ thép đánh bắt không hiệu quả dẫn đến vỡ nợ? Các cơ quan chức năng cho rằng, ngoài nguyên nhân khách quan còn có chủ quan từ nhiều phía. Khi phê duyệt chủ tàu được vay vốn phải qua nhiều ngành, nhiều cấp và cuối cùng là UBND tỉnh, thành phố phê duyệt, nhưng quy trình chưa chặt chẽ theo đúng quy định của Nghị định 67. Quá trình đóng tàu, chủ tàu lại thiếu giám sát, tàu vỏ thép thường xuyên xảy ra hư hỏng. Nhiều chủ tàu không tham gia đào tạo, tiếp thu quy trình vận hành không sát. Quy định tàu 67 sau khi đi vào hoạt động phải duy tu, sửa chữa, đăng kiểm định kỳ nhưng có đến 260/335 tàu vỏ thép không thực hiện đúng quy trình này.

        Ngoài ra, tàu vỏ thép được trang bị máy móc hiện đại và cách vận hành cũng khác xa các con tàu vỏ gỗ truyền thống nên ngư dân chưa làm quen dẫn đến khai thác không hiệu quả, thua lỗ. Hơn 2 năm qua, dịch Covid-19 bùng phát khiến tàu cá nằm bờ, tàu đi đánh bắt về khó tiêu thụ hải sản, giá hải sản không ổn định dẫn tới lỗ nặng. Lao động đi biển ngày càng khan hiếm và chuyển dần sang đi tàu vỏ gỗ, giá nhiên liệu tăng cao, doanh thu không đủ bù chi, con tàu vỏ thép trở thành gánh nặng của chủ tàu. Hiện các tàu đang hoạt động cầm chừng hoặc nằm bờ, không có tiền trả nợ Ngân hàng, các khoản vay quá hạn phát sinh khá lớn, chủ tàu chồng chất nợ nần. Ông Nguyễn Văn Mười, Chi cục Trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Quảng Ngãi cho biết, một chủ trương đồng hành với ngư dân nhưng cách làm chưa phù hợp đã đẩy nhiều chủ tàu vào tình thế “mất cả chì lẫn chài”: “Bà con ngư dân chưa quen, chưa thực hiện đúng quy trình bảo dưỡng tàu cho nên nhiều thiết bị không vận hành được. Những chuyến biển đầu tiên mà thua lỗ thì các thuyền viên sẽ không đi nữa, chuyển sang tàu khác, càng khó khăn hơn đối với chủ tàu vỏ thép.”

        Nguy cơ phá sản tàu vỏ thép 67 đã từng được cảnh báo từ nhiều năm trước. Nhớ lại năm 2016, trong khi ngư dân ở 28 tỉnh, thành phố ven biển hừng hực khí thế đóng tàu vỏ thép vươn khơi thì ngư dân tỉnh Bình Định “dồn dập” làm đơn cầu cứu cơ quan chức năng vì tàu vỏ thép liên tục hỏng hóc, thép hoen gỉ phải nằm bờ. Phải mất gần 2 năm sửa chữa, các con tàu mới hoạt động trở lại. Niềm tin vào con tàu vỏ thép của ngư dân cũng lung lay từ đó. Liên tục trong các năm qua cũng đã xảy ra tình trạng nhiều tàu vỏ thép phải nằm bờ hoặc đi đánh bắt nhưng không hiệu quả. Đơn cử như trường hợp ngư dân Phạm Trí Thức ở xã Tịnh Kỳ, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi, chủ tàu vỏ thép QNg 91999. Chỉ từ tháng 2/2017 đến 11/2018, ông Thức thực hiện 28 chuyến biển thì có 5 chuyến tàu bị hỏng máy, mất ngư cụ; 23 chuyến còn lại thu về gần 3 tỷ đồng, nhưng tổng chi phí hơn 3 tỷ 450 triệu đồng, thu không đủ chi, dẫn đến vỡ nợ.

        Thời điểm hiện nay là chính vụ khai thác mà ngư dân Thái Văn Duyệt cùng con tàu vỏ thép BĐ 99160 ở xã Cát Khánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định vẫn nằm ì trên bờ. 6 năm đóng tàu vỏ thép, đi được 20 chuyến biển, ngư dân Thái Văn Duyệt cùng con tàu vỏ thép BĐ 99160 ở xã Cát Khánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định ông Duyệt chỉ có 1 chuyến biển lời khoảng 60 triệu đồng, còn lại là hòa và lỗ vốn. Khoản nợ ngân hàng tăng từ 19 tỷ đồng lên 24 tỷ đồng, ông Thái Văn Duyệt đành buông xuôi cho Ngân hàng khởi kiện ra Tòa:"Giờ không có tâm lý gì để mà làm được nữa. Mình ráng đầu tư vô làm thì Ngân hàng nay đưa giấy kiện, mai đưa giấy kiện. Đầu tư làm mà Ngân hàng khởi kiện, giữ  tàu thì mình cũng chết."

        Nghị định 67 của Chính phủ quy định, tàu chỉ bắt buộc mua bảo hiểm thuyền viên, thế nhưng Ngân hàng yêu cầu chủ tàu phải có cả bảo hiểm thân vỏ tàu mới được ra khơi. Miếng bánh ngon khi còn tươi, phía Công ty Bảo hiểm chỉ bán bảo hiểm những năm đầu, đến khi thấy tàu vỏ thép quá nhiều rủi ro thì ngay lập tức bảo hiểm “đánh giá lại”, chỉ bán theo từng năm và cũng “nắng mưa thất thường”. Vì thế, nhiều chủ tàu không thể mua được bảo hiểm. Ông Nguyễn Hướng Nam, Giám đốc Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (gọi tắt là PJICO) - Chi nhánh tỉnh Bình Định giải thích, việc đơn vị không bán bảo hiểm cho các tàu vỏ thép 67 vì rủi ro quá lớn. Từ năm 2015 đến 2019, doanh thu từ bán Bảo hiểm tàu cá ở tỉnh Bình Định hơn 140 tỷ đồng, nhưng phát sinh 600 vụ phải chi trả bảo hiểm. Do đó, theo ông Nguyễn Hướng Nam, PJICO phải cân nhắc có nên tiếp tục bán Bảo hiểm thân vỏ cho tàu cá vỏ thép 67 nữa hay không?: "Tàu sắt gần 20 tỷ mới sóng cấp 7 ra chuyến đầu tiên chìm thì phải xem lại. Đã nói là kinh doanh rủi ro là phải cái chưa lường trước được thì người ta mới nhận. Nhưng đây là hợp đồng mà tôi biết chắc chắn tôi lỗ, tôi biết chắc chắn thiệt hại, ăn cả vào vốn rồi thì chắc chắn là phải có sự đánh giá lại."

        Lo sợ rủi ro, phía Công ty Bảo hiểm từ chối bán bảo hiểm cho tàu vỏ thép. Ngặt một nỗi tàu không có bảo hiểm thì phía Ngân hàng cho vay lại không cho tàu ra khơi. Tàu không đi biển được, ngư dân càng không có tiền trả nợ Ngân hàng, nợ chồng nợ dẫn đến nợ xấu. Cái vòng luẩn quẩn này trói chặt cả ngư dân và Ngân hàng khiến chủ tàu không thể trả nợ và Ngân hàng khó thu hồi nợ, kết cục phải kéo nhau ra Tòa. Theo tính toán, mỗi con tàu vỏ thép đóng mới có trị giá từ 15 tỷ đồng đến 18 tỷ đồng, có tàu hơn 20 tỷ đồng, bình quân 3 tháng, mỗi chủ tàu phải trả tiền gốc và lãi suất hơn 300 triệu đồng. Nếu chủ tàu không trả nợ đúng hạn thì sẽ chuyển sang nợ “khó đòi”, “nợ xấu”. Lúc đó, chủ tàu không còn được hưởng lãi suất ưu đãi 1% của Nghị định 67 mà phải chịu 7% lãi suất thương mại, khoản nợ tiếp tục tăng lên. Đây chính là áp lực lớn khiến các chủ tàu không đủ khả năng trả nợ dẫn đến phá sản. Ông Hồ Bân, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, nguồn vốn các Ngân hàng thương mại cho vay cũng huy động từ dân, khi vỡ nợ thì cả ngư dân và Ngân hàng đều phải gánh: "Vay thì trả, còn cái nào ngân sách cho thì phải rạch ròi ra. Còn đã quan hệ vay mượn thì phải trả, chấp nhận làm kinh tế thị trường. Theo tôi đúc kết kinh nghiệm là  chính sách nào thì phải ra chính sách đó."./.