Xay moon đhr’năng pa bhrợ, zên lương, bơơn bhrợ, đươi dua lâng pr’ắt tr’mung âng apêê công nhân pa bhrợ c’moo 2022 âng Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam bhrợ têng ooy c’xêê 3 hanua đoọng lêy: Ha dang cắh bhrợ pa xoọng giờ, zên lương cơ bản âng công nhân pa bhrợ nắc mơ 4 ực 920 r’bhâu đồng zâp c’xêê. Hân đhơ cơnh đêếc, hân đhơ ta luôn bhrợ bhiệc bấc, đenh (công nhân đắh ơ’íh, điện tử, da giày, bhrợ têng a’chông a’xiu, bhrợ têng n’loong... bhrợ pa xoọng 60-70 giờ đhị mưy c’xêê) nắc lương lâng đợ mơ zên pa chô cắh liêm glặp lâng pr’ắt tr’mung apêê pa bhrợ. Ting cơnh PGS.TS Vũ Quang Thọ, chuyên gia kinh tế pa bhrợ, bêl ahay nắc bhrợ Việt trưởng Viện công nhân công đoàn, tu zên lương la lấh m’bứi nắc doanh nghiệp lưm k’đhạp bêl k’đươi pay manứih pa bhrợ: “Doanh nghiệp moon cắh zâp zên, apêê kiêng manứih pa bhrợ. Cơnh đêếc, hâu tu xoọc đâu doanh nghiệp kiêng k’đươi apêê pa bhrợ ha dợ cắh váih pa bhrợ đoọng thuê? Hâu tu cơnh đêếc? Apêê pa bhrợ cung nặc đợ apêê bhrợ t’váih đoọng c’rơ pa dưr âng zâp doanh nghiệp. Ha dợ c’rơ âng zâp doanh nghiệp nắc đoo lợi nhuận. Nắc apêê pa bhrợ bhrợ t’váih lợi nhuận, zâp doanh nghiệp lêy kiêng thuê apêê pa bhrợ. Nắc đoo mưy râu k’đhạp cóh Việt Nam. Ha dang cơnh zâp thị trường k’tiêc k’ruung lơơng, bêl thị trường dưr k’rơ cơnh đâu nắc zên apêê pa bhrợ cung dzoọc. Ha dợ zên âng công nhân hêê nắc mơ 5 ực m’pâng tước 6 ực m’pâng đhị mưy c’xêê.”

Lấh 2 c’moo pr’lúh cr’ay dưr váih bhrợ pr’ắt tr’mung âng apêê pa bhrợ ting zr’nắh k’đhạp lấh mơ. Ting cơnh lêy cha mêết âng Việt công nhân Công đoàn đoọng lêy, 34% apêê pa bhrợ nắc vêy pân câl đắh lêệ, a’xiu 3 chu ooy 1 tuần lâng 41% manứih pa bhrợ mưy zâp zên đoọng câl đợ râu za nươu tr’hâu m’bứi zên. TS Nguyễn Thị Thanh Hương, Viện lêy cha mêết lâng pa dưr pa xớc nhâm mâng moon, ha dang doanh nghiệp dzợ pa đenh bhiệc pa dzoọc zên lương nắc k’đhạp lêy pa chô pa bhrợ têêm ngăn: “Lâng đợ mơ zên lương cơnh đâu lâng đhr’năng bh’rợ cơnh xoọc đâu, xăng cung dzoọc lâng pr’ắt tr’mung cung lêy pa dưr lấh nắc apêê pa bhrợ xoọc đâu lêy ặt bhrợ hay cắh. Ha dang cắh pa dzoọc zên nắc apêê ặt ma mung ha cơnh? Azi nắc ting đươi cơnh bhiệc pa dzoọc lương ha pêê pa bhrợ đoọng têêm ngăn thị trường pa bhrợ lâng têêm ngăn pr’ắt tr’mung ha pêê pa bhrợ.”

Đợ mơ pa dzoọc lương 6% âng Hội đồng zên lương Quốc gia ơy đh’rứah đươi bhrợ nắc vêy đhiệp mơ lấh 200 r’bhâu đồng. Đợ zên cắh bấc, hân đhơ cơnh đêếc, bhrợ p’cắh râu ting tr’pác âng apêê pa bhrợ lâng đợ râu zr’nắh k’đhạp lâng manứih pa bhrợ xoọc lưm. Tu cơnh đêếc, t’coóh Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam rơơm kiêng zâp Hiệp hội ơy k’đươi pa đhêy cr’chăl t’ngay pa dzoọc zên lương t’ngay 1/7 nâu ha y nắc vêy lêy cha mêết cớ: “Bêl ahêê k’rong bhrợ đoọng ha pêê pa bhrợ nắc k’rong đoọng ha pr’đươi cr’van chr’nắp bhlâng. Zên bơơn k’rong bhrợ đoọng t’váih cớ zên, lâng vêy pa xoọng liêm buôn ha doanh nghiệp, lấh mơ nắc bêl manứih pa bhrợ xoọc lưm zr’nắh k’đhạp. ting tr’pác đh’rứah. Lấh mơ, bhiệc tr’zooi tr’pác âng apêê đươi dua manứih pa bhrợ nắc dưr váih pr’đơợ pa dưr, zúp đoọng apêê pa bhrợ bhrợ bhiệc hâng hơnh lấh, liêm choom lấh lâng ting ặt pa bhrợ đh’rứah lâng doanh nghiệp.”

Mưy bêl zên lương bơơn k’rang lêy lâng liêm glặp mơ đhr’năng pa bhrợ, c’rơ pa glúh âng manứih pa bhrợ nắc vêy choom p’too p’zương lâng k’đươi apêê bhrợ bhiệc k’rơ choom lấh mơ, pa dưr doanh nghiệp bơơn bhrợ ga mắc bấc lấh mơ, pa dưr đoọng ha bh’rợ pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung âng k’tiếc k’ruung./.

Cần tăng lương từ 1/7 để ổn định thị trường lao động

PV Bích Ngọc

  “Cần tăng lương từ ngày 1/7 để ổn định thị trường lao động và phát triển sản xuất, kinh doanh” là ý kiến đồng thuận của nhiều chuyên gia lao động việc làm tại hội thảo khoa học do Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam vừa tổ chức. Nếu tiếp tục kéo dài, lần lữa việc tăng lương, doanh nghiệp không chỉ khó tuyển nhân lực làm việc mà còn kéo theo những bất ổn cho thị trường lao động.

Báo cáo tình hình lao động, tiền lương, thu nhập, chi tiêu và đời sống của CNLĐ năm 2022 do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thực hiện trong tháng 3 vừa rồi cho thấy: Nếu không làm thêm giờ, tiền lương cơ bản của công nhân lao động chỉ ở mức trung bình 4 triệu 920 nghìn đồng mỗi tháng. Thế nhưng, dù phải liên tục làm việc với cường độ cao, thời gian kéo dài (công nhân ngành dệt may, điện tử, da giày, chế biến thuỷ hải sản, sản xuất gỗ… làm thêm 60-70 giờ/ tháng) thì lương và thu nhập vẫn không đáp ứng được mức sống tối thiểu. Theo PGS.TS Vũ Quang Thọ, chuyên gia kinh tế lao động, Nguyên Viện trưởng Viện công nhân công đoàn, vì mức lương quá thấp nên doanh nghiệp mới khó tuyển lao động: “Doanh nghiệp nói rằng rất thiếu kinh phí, họ rất cần nguồn lực. Vậy thì tại sao giờ doanh nghiệp muốn thuê lao động mà không có lao động để thuê? Tại sao thế? Vì lao động cũng là nguồn tạo ra sức sống của các doanh nghiệp. Mà sức sống của các doanh nghiệp chính là lợi nhuận. Cho nên chính người lao động là nguồn tạo ra lợi nhuận cho nên các doanh nghiệp rất cần thuê lao động. Đấy là một cái rất chéo ngoe ở Việt Nam. Lẽ ra ở nhiều thị trường các nước khác, khi thị trường lên cao như thế này thì giá nhân công lao động phải lên. Mà giờ giá nhân công của chúng ta mới chỉ có 5 triệu rưỡi – 6 triệu rưỡi 1 tháng thôi.”

Hơn 2 năm dịch bệnh kéo dài khiến cuộc sống người lao động càng thêm khó khăn. Khảo sát của Viện công nhân Công đoàn cho thấy, 34% người lao động chỉ dám ăn thịt cá 3 lần trong 1 tuần và 41% người lao động chỉ đủ tiền để mua một số loại thuốc cơ bản. TS Nguyễn Thị Thanh Hương, Viện Nghiên cứu và Phát triển bền vững cho rằng, nếu doanh nghiệp vẫn lần lữa kéo dài việc tăng lương thì sẽ khó có thể ổn định sản xuất: “Với mức lương như vậy và tình hình hiện nay như vậy, tăng giá xăng và tăng tất cả các điều kiện sống thì người lao động hiện nay buộc phải lựa chọn có ở lại hay không ở lại, tiếp tục hay không tiếp tục. Nếu không tăng lương thì họ sẽ tiếp tục sống như thế nào? Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ việc tăng lương cho người lao động để ổn định thị trường lao động và đảm bảo đời sống cho người lao động.”

Mức tăng 6% lương tối thiểu mà Hội đồng tiền lương Quốc gia đã thống nhất chỉ tương ứng với hơn 200 nghìn đồng. Số tiền không nhiều nhưng thể hiện sự chia sẻ của người sử dụng lao động với những khó khăn người lao động đang gặp phải. Do đó, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam mong muốn các Hiệp hội đã đề xuất hoãn thời điểm tăng lương 1/7 tới đây sẽ cân nhắc lại: “Khi chúng ta đầu tư cho người lao động chính là đầu tư cho tài sản quý giá nhất. Tiền được đầu tư để nó đẻ ra tiền, và có thêm lợi nhuận cho doanh nghiệp nhất là trong lúc người lao động đang rất khó khăn. Một miếng khi đói bằng một gói khi no. Hơn lúc nào hết sự nghĩa hiệp đó của người sử dụng lao động sẽ trở thành yếu tố tạo động lực, động viên tinh thần, giúp người lao động làm việc với năng suất cao, chất lượng tốt và gắn bó sẻ chia hơn với doanh nghiệp.”

Chỉ khi tiền lương được quan tâm và tương xứng với năng suất, sự cống hiến của người lao động thì mới động viên và yêu cầu họ làm việc với năng suất, chất lượng, hiệu quả, mang lại doanh thu và lợi nhuận lớn hơn cho doanh nghiệp, cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước./.