L’lăm a hay, ma nưih Vân Kiều, Pa Cô ma mông la lay coh crâng ngoop ngap, đhr’niêng bh’rợ dzợ bâc râu că liêm choom. Ting xơợng boop t’đang moon âng Đảng lâng Ava Hồ, đha nuôr âi bhrợ t’vaih vel bhươl, r’dợ choom ăt ma mông lâng apêê n’lơơng. T’cooh Hồ Thạch, 62 c’moo, ăt coh vel Cẩm Ly, chr’val Ngân Thủy, chr’hoong Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình bơơn đha nuôr coh vel lêy năc ma nưih tr’haanh ooy z’lâh k’đhap, bhrợ cha ca van. N’niên lâng dưr pâ coh pr’loọng đong zr’năh k’đhap, pr’chăp cr’noọ âng t’cooh Hồ Thạch năc ma nưih Vân Kiều đơơng tô Hồ âng Ava căh tộ pr’ngâu đhị ha ul đha rưt, căh đương g’nưm ooy râu zooi đoọng âng Nhà nước. T’cooh Thạch năc chô ooy xuôi đoọng pa choom lêy apêê bhrợ cha. Tơợ 2 tr’pang têy k’gooh, nâu câi t’cooh Hồ Thạch âi vêy 20 hécta crâng choh, bhrợ têng ting cơnh puôl a lớ đoọng pa chô 200 ưc đồng zâp c’moo, 1 c’roọl băn a oc, a đha pa zum lâng a boc băn a xiu t’bơơn zên zâp t’ngay.“Công lươt pa choom c’lâng bhrợ cha tơợ apêê đhi noo coh đồng bằng, apêê đoo công pa choom đoọng âh, xang n’năc lêy choom bhrợ têng năc ting pa choom bhrợ. Acu năc muy cha năc ma nưih Vân Kiều bơơn hâng hơnh đơơng tô Hồ âng Ava. Đoọng crêê lâng râu đêêc năc choom chăp xơợng Đảng, Nhà nước, mă ăt zâng râu k’đhap k’ra đoọng p’zay bhrợ cha, đơơng chô pr’ăt tr’mông ha pr’loọng đong, đha nuôr vel, đoọng crêê a lua năc đơơng tô Hồ âng Ava.”

P’căn Hồ Thị Thoi, ăt coh chr’val Trọng Hóa, chr’hoong Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình công năc tám gương tr’haanh ooy ma nưih pân đil Vân Kiều. A đoo năc ma nưih pân đil Vân Kiều tr’nơơp coh tỉnh Quảng Bình k’đhơợng bhrợ Bí thư Đảng ủy chr’val Trọng Hóa, bơơn Thủ tướng Chính phủ đoọng Bằng khen tu vêy bh’nơơn ga măc chr’năp coh bhrợ pa dưr lâng pa liêm khối đại đoàn kết apêê Acoon coh c’moo 2019. N’niên lâng dưr pậ đhị vel La Trọng, chr’val Trọng Hóa đha rưt zr’năh, lang p’niên zr’năh k’đhap âi pa đhep ma nưih pân đil Vân Kiều n’nâu p’xoọng loom bhrơợng/ Ting pâh c’bhuh nhân viên y tế vel bhươl, p’căn Thoi âi lươt lưch 18 vel coh chr’val, tươc zâp pr’loọng đong đong đhị zr’năh k’đhap bhlâng đoọng p’too moon, pa choom đoọng ha đha nuôr cơnh zư x’mir lêy c’rơ tr’mông, cha groong pr’luh cr’ay. P’căn Hồ Thị Thoi công năc ma nưih lươt l’lăm đơp k’tiêc  choh crâng pa zum b’băn bh’năn, n’đhang lâh mơ, n’jưah bhrợ n’jưah p’too moon apêê pr’loọng đong ma ting bhrợ têng cơnh a đay:“Bơơn đơơng tô Hồ năc pa bhlâng hâng hơnh, moon tươc tô Hồ năc hay tươc Chủ tịch Hồ Chí Minh, tơợ đêêc c’la cu công cơnh đha nuôr coh vel đong ta luôn p’zay t’bhlâng học tập, pa dhep. Bâc đha nuôr acoon coh bơơn pa choom đoọng liêm ta nih. C’la cu bơơn đha nuôr zooi đoọng, mâng loom xơợng đươi đoọng t’bhlâng k’đhơợng xay ng’cơnh choom bhrợ đoọng đơơng âng pr’ăt tr’mông âng đha nuôr ting bhr’dzang bơơn ha dưr dal.”

C’xêê 6 c’moo đâu năc đhiêp bịng 65 c’moo ma nưih Vân Kiều bơơn đơơng tô Hồ âng Ava. Đha nuôr Vân Kiều t’ngay đâu doó dzợ ma mông diing ăt zâp đhị, och crâng bhrợ ha rêê. T’cooh Lê Vĩnh Thế, Bí thư Huyện ủy Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình đoọng năl, z’lâh 65 c’moo đha nuôr Vân Kiều bơơn đơơng tô Hồ âng Ava, đha nuôr coh đâu muy loom đoàn kết, bhrợ pa dưr vel đong ting t’ngay ting ca van liêm.“Đảng bộ chr’hoong k’đhơợng xay Phòng Văn hóa – Thông tin, Ban Tuyên giáo Huyện ủy bhrợ bâc g’luh xay truih p’too moon đoọng đha nuôr bơơn năl a đay pa bhlâng hâng hơnh bơơn đơơng tô Hồ, tơợ đêêc ha dưr dal râu hâng hơnh lâng râu t’bhlâng pa dưr bh’rợ tr’nêng, t’bil ha ul pa xiêr đha rưt bhrợ tr’xăl pr’dưr pr’dzoọng âng đay, pa bhlâng năc coh đha nuôr acoon coh.”

Tỉnh Quảng Bình vêy lâh 27.000 cha năc đha nuôr acoon coh, coh đêêc, lâh 2/3 năc đha nuôr Vân Kiều. Đảng bộ tỉnh Quảng Bình xooc bhrợ pa dưr Nghị quyết pa dưr tr’mông tr’meh – pr’ăt tr’nơt, zư đơc c’leh văn hóa liêm pr’hay, yêm têêm apêê vel đong chr’val k’noong k’tiêc, zr’lụ đha nuôr acoon coh lâng da ding ca coong tỉnh cr’chăl 2022-2025, chr’năp tươc c’moo 2030. Tỉnh moon pa đơp k’tiêc, pa đơp crâng ha đha nuôr pa bhrợ, ha dưr dal chr’năp tr’mông dal choh crâng n’loong ga măc, choh zâp râu tơơm z’nươu đhị râu gâm ngut. Tỉnh Quảng Bình công bhrợ t’vaih apêê cơ chế, chính sách p’too moon pa dưr du lịch crâng đac, văn hóa, lịch sử liêm glăp lâng pr’đơợ âng ting vel đong da ding ca coong, bhrợ t’vaih liêm ha đha nuôr acoon coh. T’cooh Vũ Đại Thắng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình đoọng năl, tỉnh t’bhlâng tươc c’moo 2025 pa xiêr đợ pr’loọng đha rưt coh zr’lụ acoon coh zâp c’moo tơợ 3-4%.“Xa nay ooy acoon coh lâng chính sách acoon coh vêy bh’rợ pa bhlâng chr’năp coh bh’rợ âng Đảng lâng nhà nước hêê. Pa bhlâng năc Chủ tịch Hồ Chí Minh ta luôn đơc loom luônh lâng râu k’rang la lay cơnh lâng đha nuôr acoon coh. Cơnh lâng tỉnh Quảng Bình, vêy bhrợ pa dưr Nghị quyết đoọng bhrợ pa dưr tr’mông tr’meh – pr’ăt tr’nơt zr’lụ đha nuôr acoon coh, ha dưr dal pr’ăt tr’mông  âng đha nuôr, pa đăn cr’chăl lâng pa dưr bhlưa apêê zr’lụ coh tỉnh lâng  bhlưa apêê acoon coh./.”

Người Vân Kiều tự hào 65 năm mang họ Bác Hồ

            Thanh Hiếu/VOV miền Trung

        Năm 1957, Bác Hồ về thăm tỉnh Quảng Bình. Người Vân Kiều - Pa Cô ở các tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình đã cử những người có uy tín lặn lội từ rừng núi xa xôi về để gặp Bác Hồ, xin cho người Vân Kiều, Pa Cô được mang họ Hồ của Bác. Đã 65 năm trôi qua, người Vân Kiều - Pa Cô tự hào được làm con cháu Bác Hồ, luôn nỗ lực vươn lên.

        Trước kia, người Vân Kiều - Pa Cô sống biệt lập nơi rừng hoang vắng, phong tục, lối sống còn lạc hậu. Nghe theo lời kêu gọi của Đảng và Bác Hồ, bà con đã lập làng, lập bản, dần hòa nhập với cộng đồng. Ông Hồ Thạch, 62 tuổi, ở bản Cẩm Ly, xã miền núi Ngân Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình được bà con trong bản xem là tấm gương tiên phong về vượt khó, làm giàu. Sinh ra và lớn lên trong gia đình khó khăn, suy nghĩ của ông Hồ Thạch là người Vân Kiều mang họ Hồ của Bác không cam chịu đói nghèo, không trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Ông Thạch khăn gói về miền xuôi để học hỏi làm kinh tế. Từ 2 bàn tay trắng, bây giờ ông Hồ Thạch đã có 20 héc ta rừng trồng, khai thác theo kiểu cuốn chiếu cho thu nhập 200 triệu đồng mỗi năm, 1 mô hình gia trại nuôi lợn, nuôi vịt kết hợp ao cá mang lại thu nhập hàng ngày.“Cũng đi học hỏi kinh nghiệm từ các anh em ở đồng bằng, người ta cũng bày cho các, rồi thấy người ta làm ăn hiệu quả thì mình học hỏi theo. Mình là một người đồng bào dân tộc Vân Kiều được vinh dự mang họ Hồ của Bác. Để xứng đáng với điều đó thì phải tin theo Đảng, Nhà nước, phải chịu khó chịu khổ để làm ăn để đưa lại hiệu quả kinh tế cho gia đình, bà con, để xứng đáng mang họ Hồ của Bác.”

        Bà Hồ Thị Thoi, ở xã Trọng Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình cũng là tấm gương điển hình của người phụ nữ Vân Kiều. Bà là người phụ nữ Vân Kiều đầu tiên ở tỉnh Quảng Bình giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Trọng Hóa, được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong xây dựng, củng cố và phát huy khối đại đoàn kết các Dân tộc thiểu số hồi năm 2019. Sinh ra và lớn lên tại bản La Trọng, xã vùng biên Trọng Hóa nghèo khó, tuổi thơ cơ cực đã trui rèn người phụ nữ Vân Kiều này thêm nghị lực. Tham gia đội ngũ nhân viên y tế thôn bản, bà Thoi đã đi hết 18 bản trong bàn xã, đến tận những hộ ở nơi khó khăn nhất để vận động, hướng dẫn bà con cách chăm sóc bảo vệ sức khỏe, phòng chống dịch bệnh. Bà Hồ Thị Thoi cũng là người tiên phong nhận đất trồng rừng kết hợp chăn nuôi gia súc, nhưng trên hết, vừa làm bà vừa vận động các hộ gia đình làm theo mình:“Được mang họ Hồ rất là vinh dự, nhắc đến họ Hồ là nhớ đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ đó bản thân cũng như bà con đồng bào trên địa bàn luôn cố gắng phấn đấu học tập, rèn luyện. Nhiều đồng bào dân tộc thiểu số được đào tạo, học hành đầy đủ. Bản thân tôi được bà con luôn ủng hộ, tin tưởng để cố gắng trong chỉ đạo, lãnh đạo làm thế nào đó để đưa đời sống bà con nhân dân từng bước được nâng lên.”

        Tháng 6 năm nay là tròn 65 năm người Vân Kiều được mang họ Hồ của Bác. Đồng bào Vân Kiều hôm nay không còn sống du canh du cư, đốt rừng làm nương rẫy. Ông Lê Vĩnh Thế, Bí thư Huyện ủy Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình cho biết, trải qua 65 năm bà con Vân Kiều được mang họ Hồ của bác, người dân nơi đây luôn đoàn kết một lòng, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp:“Đảng bộ huyện chỉ đạo Phòng Văn hóa - Thông tin, Ban Tuyên giáo Huyện ủy tổ chức những buổi tuyên truyền để bà con đồng bào biết rằng mình rất vinh dự được mang họ Hồ, từ đó nâng cao niềm vinh dự và nỗ lực càng phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo làm thay đổi bộ mặt quê hương của mình, đặc biệt trong đồng bào dân tộc thiểu số.”

        Tỉnh Quảng Bình có hơn 27.000 người là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó, hơn 2/3 là đồng bào Vân Kiều. Đảng bộ tỉnh Quảng Bình đang xây dựng Nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa, an ninh trật tự các xã biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030. Tỉnh chủ trương giao đất, giao rừng cho người dân sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế trồng rừng gỗ lớn, trồng các loại cây dược liệu dưới tán rừng. Tỉnh Quảng Bình cũng tạo các cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển du lịch sinh thái, văn hóa, lịch sử phù hợp với tiềm năng của từng địa phương miền núi, tạo việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số. Ông Vũ Đại Thắng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình cho biết, tỉnh phấn đấu đến năm 2025 giảm tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số mỗi năm từ 3-4%.“Vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc có vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp của Đảng và nhà nước ta, đặc biệt Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Đối với tỉnh Quảng Bình, sẽ xây dựng Nghị quyết nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nâng cao đời sống thu nhập của người dân, thu hẹp khoảng cách chênh lệch và phát triển giữa các vùng trong tỉnh và giữa các dân tộc./.”