L’lăm ahay, pr’loọng đong t’cooh Phạm Quốc Phòng manuyh Cơ Tu coh chr’val Tư, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam t’bhlâng choh keo lâng m’bứi ha roo ha rêê. Pa bhrợ zr’năh k’đhap lâng zập c’moo đợ râu bơơn pay pa chô căh mơ ooy. Vêy ta pa choom ooy bh’rợ b’băn, t’cooh Phòng ơy vặ lâh 200 ức đồng tơợ Ngân hàng Nông nghiệp lâng pa dưr bhươl cr’noon (Agribank) đoọng k’rong bhrợ xăl tơợ 11 héc ta tơơm keo năc choh crâng n’loong ga măc, ting n’năc ươm m’ma, choh k’nặ 5 r’bhâu tơơm pa neh, 4 hec ta chè ra deh lâng chè pô hồng. T’cooh Phòng xay moon: Lâng da ding chè zập c’moo bơơn pay pa chô k’dâng 20 tấn, đợ zên bơơn pay pa chô tơợ 300 tươc 400 ức đồng. Nâu cơy, căh muy choh, pa câl axậ t’mêê, pr’loọng đong đoo năc dzợ câl máy bhrợ trà, t’nôm đoọng đơơng pa câl ooy manuyh câl đươi. Xoọc đâu, pazêng zr’lụ pay câl bhrợ têng nông lâm sản âng t’cooh Phạm Quốc Phòng ơy bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng ha manuyh Cơ Tu, đợ zên bơơn pay pa chô tơợ 200 tươc 250 r’bhâu đồng coh muy t’ngay: “Bêl acu bhrợ têng zr’lụ b’băn ch’choh n’nâu năc zên coh đong căh zập năc acu vặ p’xoọng tơợ Ngân hàng Agribank. Ng’lêy n’loong ng’choh năc chặt vaih đanh ha dợ vêy chr’năp bâc bhlâng coh ha y chroo. Xoọc đâu, 5 pr’đươi bơơn zên lãi k’dâng 300 tươc 400 ức đồng coh muy c’moo. Acu pa dưr kinh tế đoọng ha pr’loọng đong lâng đhanuôr coh vel đong vêy bh’rợ tr’nêng ta luôn.”

Công đươi zên vặ âng Ngân hàng Agribank, pr’loọng đong p’căn Trần Thị Xí, coh cr’noon Quyết Thắng, đhị chr’val Ba, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam tơợ muy pr’loọng đong zr’năh k’đháp năc nâu cơy ơy dưr k’van k’bhộ lâh mơ. L’lăm ahay, p’căn Xí pa bhrợ đoọng ha muy doanh nghiệp cr’nhăng năc zên lương m’bứi, căh zập băn par 4 p’nong k’coon cha học. Diic điêl p’căn Xí ơy đơơng bha ar bhrôông tín chấp vặ 200 ức đồng đoọng pếch a bóc băn axiu m’ma lâng axiu pa câl lêệ. Pr’loọng đong p’căn Xí năc dzợ bhrợ t’bhưah zr’lụ băn a ọc, c’roóc, choh p’xoọng keo. P’căn Xí xay moon, zập c’moo pa câl 4 tấn axiu chép m’ma, axiu trắm lâng axiu đươi lêệ ha đhanuôr đhị vel đong lâng apêê tỉnh tr’đăn cơnh Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi. P’căn Trần Thị Xí bhui har, pr’ăt tr’mông pr’loọng đong z’zăng lâh mơ lâng l’lăm ahay, vêy zên bhrợ đong, apêê k’coon học xang vêy bh’rợ tr’nêng nhâm mâng: “Đươi zên vặ pa dưr kinh tế năc nâu cơy vêy bơơn cơnh đâu, kinh tế pr’loọng đong z’zăng lâh mơ lâng l’lăm ahay, băn acoon cha học liêm choom, vêy râu đớc vêy râu cha. Tơợ zên băn a ọc đợ zên lãi lấh 100 ức đồng, năc dzợ zên axiu dzợ. Acu năc dzợ choh crâng bâc bhlâng, chô đơơng râu liêm choom ha pr’loọng đong bâc bhlâng.”

Xoọc đâu, Agribank Chi nhánh Quảng Nam năc ngân hàng bha lâng bhrợ bh’rợ giao dịch lưu động lâng xe ô tô đhị chr’hoong Đông Giang, zooi đhanuôr da ding k’coong liêm buôn bơơn vặ zên đoọng pa dưr kinh tế. Zập c’moo vêy tơợ 2 r’bhâu ta mooi vặ lâng đợ zên ta vặ 50 tỷ đồng k’rong ooy bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, pa dưr bh’rợ pa bhrợ. T’cooh Zơ Râm Chân, Phó Trưởng phòng Kế hoạch Kinh doanh, Ngân hàng Agribak, Chi nhánh chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon: “Vêy xe lưu động ta mooi tươc ooy đâu đơp zên coh chr’val, đhanuôr doọ dzợ tươc ooy chr’hoong ch’ngai bha dăh. Coh đâu bâc bhlâng pr’loọng đong vặ năc đươi ooy bh’rợ b’băn, ch’choh, choh crâng xang n’năc bhrợ bhươn a bọc, c’rol. Đươi tơợ zên vêy muy bơr pr’loọng đong ơy choom t’bil lơi đharựt.”

Tơợ zên vặ ng’zooi, bâc pr’loọng đong đhanuôr coh chr’hoong da ding k’coong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam ơy choom t’bil lơi đharựt nhâm mâng, vêy pr’loọng đong ơy choom z’lâh zr’năh k’đhap bhrợ t’vaih cr’van cr’bhộ. Zập c’moo, đh’rưah lâng bh’rợ bhrợ têng pazêng bh’rợ kinh tế b’băn, ch’choh- choh crâng, chr’hoong Đông Giang t’bhlâng pa dưr kinh tế zazum ting c’bhuh pr’loong đong pa têệt đh’rưah, xăl chr’noh chr’bêệt, acoon bh’năn, pa liêm bhươn căh ma chr’noh chô đơơng râu liêm choom ha đhanuôr acoon coh. T’cooh A Vô Tô Phương, Chủ tịch UBND chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon, đợ pr’loọng đong đharựt đhị chr’hoong Đông Giang xiêr dzợ mơ lâh 22%: “Xoọc đâu, đhị vel đong vêy bâc pr’loọng đong vêy bh’rợ liêm choom bhlâng pa dưr tơơm chr’noh, acoon bh’năn thị trường vêy bâc ta đươi. Zập c’moo vêy bâc nguôn zên vặ đoọng ha đhanuôr. Lâh n’năc, UBND tỉnh ơy pazao đoọng cơ chế chính sách zooi kinh tế bhươn, kinh tế b’băn ch’choh. Kiêng xay bhrợ râu đêêc năc k’đơơng t’pâh apêê doanh nghiệp tươc, apêê đoo bhrợ coh zr’lụ m’pâng ooy zr’lụ pa bhrợ đoọng đhanuôr bơơn lêy râu liêm choom âng dự án lâng đh’rưah pa têệt bhrợ đh’rưah lâng doanh nghiệp, hợp tác xã ooy bh’rợ pay câl pr’đươi lâng khoa học kỹ thuật./.”

Người Cơ Tu Quảng Nam đổi đời nhờ vốn vay ngân hàng

           PV Tuyết Lê- VOV miền Trung

          Tại các huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam, nhiều đồng bào Cơ Tu đã mạnh dạn vay vốn của ngân hàng để mở rộng quy mô sản xuất trong trồng rừng, chăn nuôi,… Nhờ nỗ lực làm ăn, chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật, nhiều hộ dân có thu nhập ổn định từ vài chục triệu lên đến vài trăm triệu đồng mỗi năm.

        Trước đây, gia đình ông Phạm Quốc Phòng người Cơ Tu ở xã Tư, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam tập trung vào trồng cây keo và ít lúa rẫy. Làm lụng vất vả quanh năm nhưng thu nhập chỉ đắp đổi qua ngày. Được giới thiệu, tập huấn về mô hình trang trại, ông Phòng đã mạnh dạn vay hơn 200 triệu đồng từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) để đầu tư chuyển đổi từ 11 héc ta cây keo lai sang trồng rừng gỗ lớn, đồng thời ươm cây giống, trồng gần 5 ngàn cây mít, 4 héc ta chè dây và chè hoa hồng. Ông Phòng cho biết: riêng đồi chè mỗi năm thu hoạch khoảng 20 tấn, doanh thu đạt từ 300 đến 400 triệu đồng. Bây giờ, không chỉ trồng, bán lá tươi, gia đình ông còn đầu tư máy chế biến trà, đóng bao bì cung cấp cho khách hàng. Hiện nay, cơ sở thu mua chế biến nông lâm sản của ông Phạm Quốc Phòng tạo việc làm cho nhiều lao động người Cơ Tu, có thu nhập từ 200 đến 250 ngàn đồng/ngày:“Khi mình bước vào sản xuất trang trại này thì vốn nhà không đủ đâu thì mình vay thêm Ngân hàng Agribank. Tính toán cây gỗ trồng dài hơi hơn nhưng lợi nhuận sau này lớn. Hiện nay, 5 sản phẩm lãi khoảng 300 đến 400 triệu/năm. Mình phát triển kinh tế cho gia đình và bà con trong địa phương có công ăn việc làm thường xuyên.”

        Cũng nhờ nguồn vốn vay của Ngân hàng Agribank, gia đình bà Trần Thị Xí, ở thôn Quyết Thắng ở xã Ba, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam từ một hộ khó khăn nay đã khá giả hơn. Trước đây, bà Xí làm cho một doanh nghiệp tư nhân nhưng lương thấp, không đủ lo nuôi 4 đứa con ăn học. Vợ chồng bà Xí đã mang sổ đỏ tín chấp vay 200 triệu đồng để đào ao nuôi cá giống và cá thương phẩm. Gia đình bà Xí còn mở rộng chăn nuôi heo, bò, trồng thêm rừng keo. Bà Xí cho biết, mỗi năm xuất bán 4 tấn cá chép giống, cá trắm và cá thịt cung cấp cho bà con tại địa phương và các tỉnh lân cận như Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi. Bà Trần Thị Xí phấn khởi, cuộc sống gia đình đã khấm khá hơn, có tiền làm nhà, các con học hành ra trường có việc làm ổn định:“Nhờ nguốn vốn vay phát triển kinh tế nên hôm nay mới được thế này, kinh tế gia đình khấm khá hơn hồi trước, nuôi con ăn hoc đàng hoàng, có của ăn của để. Từ nuôi heo lãi hơn 100 triệu còn cá nữa. Tôi còn phát triển trồng rừng rất mạnh, mang lại hiệu quả cho gia đình rất cao.”

        Hiện nay, Agribank Chi nhánh Quảng Nam là ngân hàng duy nhất triển khai giao dịch lưu động bằng ô tô chuyên dùng trên dịa bàn huyện Đông Giang, giúp người dân miền núi tiếp cận dịch vụ vay vốn để phát triển kinh tế. Hàng năm có từ 2.000 khách hàng vay gần 50 tỷ đồng đầu tư kinh doanh, phát triển sản xuất. Ông Zơ Râm Chân, Phó Trưởng phòng Kế hoạch Kinh doanh, Ngân hàng Agribank, Chi nhánh huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết:“Có xe lưu động khách hàng tới đây ký nhận tiền ở xã luôn người dân không phải đi lên huyện xa. Ở đây đa số vay hộ sản xuất chăn nuôi, trồng trọt, trồng rừng rồi làm vườn ao chuồng. Nhờ nguốn vốn nên có một số hộ vươn lên thoát nghèo.”

        Từ nguồn vốn vay hỗ trợ, nhiều hộ dân ở huyện miền núi Đông Giang, tỉnh Quảng Nam đã thoát nghèo bền vững, có hộ vượt khó làm giàu. Hàng năm, cùng với với xây dựng các mô hình kinh tế trang trại kết hợp- nông lâm, huyện Đông Giang tập trung phát triển kinh tế tổ hợp tác theo nhóm hộ liên kết, chuyển đổi cây trồng, con vật nuôi, cải tạo vườn tạp đem lại hiệu quả cho bà con đồng bào dân tộc. Ông A Vô Tô Phương, Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Đông Giang giảm còn hơn 22%:“Hiện nay, trên địa bàn có rất nhiều hộ có mô hình rất hay phát triển về lĩnh vực cây trồng, con vật nuôi thị trường rất ưa chuộng. Mỗi năm có rất nhiều nguồn vốn hỗ trợ cho bà con. Ngoài ra, UBND tỉnh đã ban hành cơ chế chính sách hỗ trợ kinh tế vườn, kinh tế trang trại. Muốn làm được điều đó phải thu hút được các doanh nghiệp vào, người ta làm vùng lõi về vùng sản xuất để bà con thấy được tính hiệu quả của dự án và cùng liên kết với doanh nghiệp hợp tác xã đó hỗ trợ về bao tiêu sản phẩm và khoa học kỹ thuật./.”