T’hước lêy bhrợ lalăm đăh bh’rợ du lịch coh k’tiếc k’ruung lâng bha lang k’tiếc kiêng chêêc năl apêê tour du lịch crâng đác pa têệt lâng vel bhươl, cr’chăl hay, coh ch’val da ding ca coong Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang leh vaih bấc apêê zr’lụ du lịch crâng đác coh k’tiếc bhrợ ha rêê đhuôch. Bấc đhanuuôr ặt đhị trung tâm thành phố Đà Nẵng đấc chr’val da ding ca coong Hoà Bắc, chr’hoong Hoà Vang câl k’tiếc bhrợ ha rêê, k’tiếc crâng âng đhanuôr vel đong đoọng bhrợ du lịch. Xoọc đâu vêy bấc zr’lụ du lịch crâng đác pazêng apêê pớ, pr’đươi pa chăm coh k’tiếc bhrợ ha rêê đhuôch, zêng lâng bh’rợ bhrợ du lịch.

         T’cooh Bùi Đức Tuấn, zr’lụ du lịch Yên Retreat, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng đoọng năl, c’la t’cooh năc ơy năl bh’rợ nâu căh crêê, ha dợ cung lưm k’đhap tu xoọc căh ơy vêy quy định năc zươc bha ar cơnh ooy, rơơm chính quyền t’vaih pr’đơợ đoọng pa xang bha ar xrặ đoọng crêê xa nay pháp luật: “Lết năc ơy lêt lưch, a zi căh vêy prá cơnh lơơng tu thành phố moon năc crêê ặ. Doanh nghiệp năc rơơm pazêng bh’nơơn xoọc bhrợ bơơn ting pâh apêê dự án. Tu bấc ngai t’mêê pa gơi bha ar đề án ha dợ căh ơy vaih bh’nơơn rau rị đoọng bơơn hêê lêy. Ha dợ rau a zi bhrợ lết nâu kêi ơy vêy pa chô bh’nơơn bơơn lêy.”

       Đhr’năng lalua đoọng lêy, apêê cr’nọo bh’rợ du lịch cơnh đâu ơy pa chô bh’nơơn đoọng ha đhanuôr, zooi apêê bơơn pa câl bh’nơơn chr’noh chr’bêệt, t’vaih apêê quán cà phê, quán pa câl đác a tao… đoọng ha t’mooi. Tơợ x’rịa c’moo 2018, chr’hoong Hoà Vang k’nặ xay bhrợ đề án bhrợ têng apêê zr’lụ du lịch crâng đác, du lịch vel bhươl đoọng zư lêy chr’năp văn hoá pa têệt lâng pa dưr dal pr’ặt tr’mông đhanuôr. Đhơ cơnh đêêc, coh đhr’năng bhrợ têng đề án nâu năc pr’luh Covid-19 dưr vaih đanh đươnh căh ơy xay bhrợ. Ting cơnh quy định, apêê cr’noọ bhrợ du lịch tơợp bhrợ pa têệt lâng bhrợ ha rêê đhuôch, bh’nơơn dưp đac âng chr’hoong Hoà Vang năc têệm ngăn apêê pr’đơợ, ha dang dự án cơnh lâng k’tiếc bhrợ ha rêê đhuôch m’bứi bhlầng năc 3000m2, k’tiếc chr’noh năc 1hecta năc a têh lâng năc crâng bhrợ têng cha êêh rau crâng a bhuy. T’cooh Đỗ Thanh Tân, Trưởng Phòng Văn hoá Thông tin chr’hoong Hoà Vang moon: bấc ngai ơy năl c’lâng xa nay nâu năc bhrợ têng lalăm apêê bh’rợ du lịch, căh zước tơợ vel đong: “Đhr’năng apêê tự bhrợ têng dưr vaih năc bấc ngai đhanuôr căh năl ghit c’lâng xa nay tu cơnh đêêc apêê lêy bhrợ lalăm dưr vaih đhr’năng u lết, lết đăh c’lâng xa nay, lết đăh quy định. K’tiếc bhrợ ha rêê căh ơy đoọng bhrợ têng apêê cr’noọ bh’rợ năc đoo, đhơ cơnh đêêc apêê kiêng bhrợ têng lalăm đoọng t’vaih rau bh’rợ ơy xang, rau đêêc căh choom ting xơợng đươi.”

        T’ngay 17/12/2021, Hội đồng Nhân dân thành phố Đà Nẵng ơy pa căh Nghị quyết 82 đăh za zưm c’lâng xa nay tơợp bhrợ têng dịch vụ du lịch pa zưm lâng pa dưr ha rêê đhuôch, crâng, choh  bh’năn pr’đươi dưp đac đhị chr’hoong Hoà Vang. Ting đêêc, năc k’tiếc xoọc bhrợ têng êêh rau k’tiêc ặt. Cr’nọo bh’rợ ta bhrợ têng zêng lâng pr’đươi hữu cơ, bhlêh lơi liêm buôn, doó crêê rau căh liêm tuớc ooy môi trường. XoỌc đâu, ơy vêy 35 cr’noọ bh’rợ du lịch crâng đác patêệt lâng bhrợ têng dịch vụ du lịch pa zưm lâng xay bhrợ ha rêê đhuôch coh  vel bhươl chr’hoong Hoà Vang. T’cooh Nguyễn Thúc Dũng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng đoọng năl, vel đong năc t’mêê lêy lâng tơợp đoọng bhrợ têng 15 cr’nọo bh’rợ du lịch ha dợ căh choom bhrợ têng mâng, căh choom bhlêh lơi. “Nâu kêi, Hoà Vang  xọoc k’đươi moon UBND chr’val Hoà Bắc lâng k’bhuh Quy tắc đô thị pazêng rau căh crêê năc n’jâh lơi lâng pa chô k’tiếc cơnh ty. Ha dợ cơnh lâng apêê cr’noọ bh’rợ ơy vaih tơợ đanh, lêy cơnh xa nay Nghị quyết 82 ha dang liêm crêê năc đoọng bhrợ têng, pa dưr k’rơ lâh.”

         Tơợ bh’rợ lêy cha mêệt năc đhr’năng k’đhơợng lêy k’tiếc bhrợ bha rêê đhuôch coh vel đong, HĐND thành phố Đà Nẵng ơy pa ghit moon bấc rau đhị chr’hoong Hoà Vang toon bhrợ pa đhâng pớ, pa liêm pa chăm coh k’tiếc bhrợ ha rêê đhuôch đoọng vêy zr’lụ bhui har ặt cha ơh lâng zêng đhị ặt đhêy, căh liêm crêê cơnh lâng xa nay quy định pháp luật. T’cooh Lương Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng k’đươi moon pa liêm pa crêê xa nay nâu, oó bhrợ vaih rau căh têệm ngăn lâng k’đhap đoọng ha bh’rợ k’đhơợng lêy. “Bhrợ quán cà phê coh m’pâng clung ha roo cơnh đêêc ha dợ xã hội t’pâh, k’dua bh’rợ nâu, lêy năc đoo đhr’năng bh’rợ doó rau rị, apêê ta moon năc bhrợ quán cà phê pa câl doó rau rị, đhanuôr đấc ooy Hoà Bắc bấc ơl, năc ahêê k’đhap k’đhơợng lêy. Đhơ vêy tr’nơợp căh cợ t’tun, năc a hêê lêy xay moon, tu cơnh đêêc, a cu  k’đươi moon lêy pa liêm đhr’năng nâu./.”

Chấn chỉnh các khu du lịch sinh thái hoạt động “chui” ở Hòa Vang

  PV Thành Long/VOV miền Trung

Thời gian qua, tại xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng xuất hiện một số mô hình du lịch sinh thái trên đất nông nghiệp, tự ý dựng các lều sạp, trang trí tiểu cảnh, thậm chí cả lưu trú... chưa phù hợp với quy định của pháp luật.

Đón đầu xu hướng khách du lịch trong nước và quốc tế thích trải nghiệm các tour du lịch sinh thái gắn với cảnh thôn quê, thời gian qua, trên địa bàn xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang xuất hiện các điểm du lịch sinh thái trên đất nông nghiệp. Một số người dân ở trung tâm thành phố Đà Nẵng lên xã miền núi Hòa Bắc, huyện Hòa Vang mua lại đất nông nghiệp, đất rừng thuần túy của người dân địa phương để làm du lịch. Hiện đã có một số khu du lịch sinh thái gồm các lều sạp, trang trí tiểu cảnh trên đất nông nghiệp, có cả dịch vụ lưu trú.

Ông Bùi Đức Tuấn, Khu sinh thái Yên Retreat, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng cho biết, bản thân ông biết là hoạt động thế này chưa đúng, nhưng cũng lúng túng vì hiện chưa có quy định nên xin giấy phép như thế nào, chỉ mong chính quyền tạo điều kiện để hoàn thiện hồ sơ cho đúng pháp luật:“Sai thì hoàn toàn sai, chúng tôi không có ý kiến vì thành phố nói đúng mà. Doanh nghiệp chỉ mong là những sản phẩm đang làm được tham gia vào đề án. Vì có rất nhiều người mới gửi đề án nhưng chưa hình thành sản phẩm hay cái gì để chúng ta có thể nhìn thấy được. Nhưng chúng tôi đã làm sai nhưng cái làm sai của họ đã đem lại hiệu quả và hình ảnh rất rõ ràng.”

Thực tế cho thấy, một số mô hình du lịch thế này đã góp phần nâng cao thu nhập người dân, giúp họ bán được nông sản, thậm chí mở thêm quán cà phê, nước mía... cho du khách. Từ cuối năm 2018, huyện Hoà Vang dự định triển khai đề án thí điểm thực hiện các khu du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng để bảo tồn văn hóa gắn với nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, trong khi đang xây dựng đề án này thì dịch Covid-19 xảy ra và kéo dài nên chưa thể triển khai. Theo quy định, các mô hình thí điểm du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản của huyện Hòa Vang phải đảm bảo các điều kiện, nếu dự án đối với đất nông nghiệp ít nhất phải là 3.000 m2, đất lâm nghiệp phải 1 héc ta trở lên và phải là rừng sản xuất chứ không phải rừng đặc dụng. Ông Đỗ Thanh Tân, Trưởng Phòng Văn hóa Thông tin huyện Hòa Vang cho rằng: một số người nắm bắt được chủ trương này nên cứ thế làm các mô hình du lịch sinh thái, không xin ý kiến địa phương:“Quá trình tự phát đó diễn ra thì một số nguời dân cũng chưa nắm rõ thông tin nên họ đi trước đón đầu thành rai sai, sai về mặt chủ trương, sai về mặt quy định. Đất lâm nghiệp, nông nghiệp nói chung chưa được phép xây dựng công trình trên đó tuy nhiên những người đó họ muốn làm trước tạo sự đã rồi, việc đó khó chấp nhận.”

Ngày 17/12/2021, Hội đồng Nhân dân thành phố Đà Nẵng đã ban hành Nghị quyết 82 về việc thống nhất chủ trương thực hiện thí điểm khai thác dịch vụ du lịch kết hợp phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản trên địa bàn huyện Hòa Vang. Theo đó, phải là đất đang sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp thuần túy, không có đất ở. Công trình lắp dựng trong mô hình phải là vật liệu hữu cơ, thô sơ, có thể tháo lắp dễ dàng, không hủy hoại môi trường. Hiện nay, đã có 35 mô hình khu du lịch sinh thái gắn với sản xuất nông nghiệp nộp hồ sơ đề nghị tham gia mô hình thí điểm khai thác dịch vụ du lịch kết hợp phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản trên địa bàn huyện Hòa Vang. Ông Nguyễn Thúc Dũng, Phó Chủ tịch UBND huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng cho biết, địa phương mới xem xét và cho thực hiện thí điểm 15 mô hình du lịch nhưng không được xây dựng kiên cố, không phá vỡ cảnh quan.“Hòa Vang bây giờ đang chỉ đạo cho UBND xã Hòa Bắc và Đội Quy tắc đô thị những vấn đề gì không đúng thì buộc phải tháo dỡ và trả nguyên trạng cho đất. Còn những mô hình có từ lâu, xét theo tinh thần Nghị quyết 82 nếu phù hợp thì cho tồn tại để phát triển.”

Qua hoạt động giám sát về tình hình quản lý đất nông nghiệp, lâm nghiệp trên địa bàn, HĐND thành phố Đà Nẵng đã chỉ rõ nhiều điểm ở huyện Hòa Vang tự ý dựng các lều sạp, trang trí tiểu cảnh trên đất nông nghiệp để phục vụ vui chơi, trải nghiệm và có cả lưu trú, chưa phù hợp quy định pháp luật. Ông Lương Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng đề nghị địa phương chấn chỉnh hoạt động này, không gây mất an ninh trật tự và khó khăn cho công tác quản lý.“Làm quán cà phê ngay giữa đồng ruộng như thế nhưng xã hội cổ vũ việc này, coi đó là việc bình thường, cứ đồn với nhau ở ruộng mở quán cà phê bán bình thường, dân nườm nượp đi lên Hòa Bắc như thế chúng ta rất khó trong quản lý. Dù có trước hay có sau thì chúng ta phải phản ánh, cho nên đề nghị phải chấn chỉnh những vấn đề này./.”