Zâp chính sách pr’ắt tr’mung xã hội âng Việt Nam xoọc ting pa đăn bhrợ ting c’lâng g’nưm ooy quyền bơơn ặt ma mung âng đhanuôr, chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr mưy xã hội tiến bộ, liêm ma mơ, pazưm ta níh bhrợ p’cắh đhị 2, 3 đắh bh’rợ cơnh: Quyền âng pân đil, p’niên, manứih t’coóh t’ha, manứih khuých goo lâng đợ apêê đhưr ta bhứch bơơn têêm ngăn liêm choom lấh mơ, apêê HIV/AIDS lâng zâp pr’lúh cr’ay bơơn lêy cha mêết, pr’ắt tr’mung zâp đắh âng đhanuôr cắh mơ pa đhêy pa dưr. Nâu đoo nắc cr’liêng xa nay bơơn t’moót pa glúh đhị g’lúh prá xay “Xay moon 10 c’moo bhrợ chính sách pr’ắt tr’mung đhanuôr Việt Nam cr’chăl c’moo 2012-2022-C’lâng lươt lâng cr’chăl na nooh” âng Bộ Lao động Thương binh lâng Xã hội pazưm bhrợ lâng Tổ chức Lao động quốc tế bhrợ ra diu 20/4, đhị Hà Nội.

T’ngay 1/6/2012, Hội nghị g’lúh 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá 11 ơy pa glúh Nghị quyết 15 đắh 2, 3 râu bhiệc chính sách xã hội cr’chăl c’moo 2012-2020, đoọng k’rong pazưm bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mung ha pêê vêy c’rơ g’lêếh lâng cách mạng lâng têêm ngăn pr’ắt tr’mung prang đhanuôr, k’rang lêy pr’ắt tr’mung ha pêê đha rứt lâng zâp apêê đhưr ta bhứch. Cr’noọ bh’rợ liêm ghít nắc đoọng têêm ngăn đắh thu nhập, giáo dục, y tế, đông ặt, đác cha ngaách lâng cr’liêng xa nay truyền thông... đoọng ting bhr’dzang pa dưr dal thu nhập, têêm ngăn pr’ắt tr’mung ha đhanuôr, lêy chô tước cr’noọ pa dưr pa xớc nhâm mâng.

Xang 10 c’moo bhrợ Nghị quyết 15, bh’rợ têêm ngăn pr’ắt tr’mung ha đhanuôr bơơn bấc bh’nơơn chr’nắp liêm. Zâp chính sách pr’ắt tr’mung xã hội xoọc r’dợ bơơn pa đăn đươi ting c’lâng za nươr ooy quyền bơơn ặt ma mung âng đhanuôr. Quyền âng pân đil, p’niên, manứih t’coóh t’ha, manứih khuých goo lâng đợ apêê đhưr ta bhứch bơơn têêm ngăn liêm choom lấh. 4 c’bhúh bha lâng pa zêng: Chính sách bh’rợ tr’nêng lâng pa xiêr đha rưt; c’bhuh chính sách bảo hiểm xã hội; c’bhuh chính sách dịch vụ xã hội chr’năp ting t’ngay ting bhrợ t’bhưah ooy apêê đươi dua.

Coh 10 c’moo ha nua, bình quân zâp c’moo prang k’tiêc xay bhrợ chế độ zooi đoọng muy chu ha 6 tươc 8 r’bhâu cha năc vêy c’rơ g’lêêh lâng cách mạng lâng xooc prang k’tiêc vêy lâh 1,3 ưc cha năc vêy c’rơ g’lêêh bơơn đươi dua râu zooi đoọng zâp c’xêê. Bình quân zâp c’moo xay bhrợ bh’rợ tr’nêng coh cr’loọng k’tiêc ha 1,5 tươc 1,6 ưc cha năc. Đợ apêê bil bh’rợ ăt đhị 2% tươc 2,2%. Đợ apêê ting BHXH dzooc tơợ 10,2 ưc ma nưih c’moo 2011 dzooc k’noọ 16,6 ưc cha năc moot c’moo 2021. Bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng k’tiêc k’ruung pa xiêr đha rưt nhâm mâng cr’chăl 2011-2015 lâng 2016-2020 bơơn xơợng bhrợ liêm choom. Râu pa chô bình quân âng pr’loọng đha rưt tươc x;ría c’moo 2020 dzooc 3,5 chu t’piing lâng c’moo 2010. Việt Nam mă bơơn cr’noọ pa dưr  Thiên niên kỷ âng Liên hợp quốc n’đăh t’bil ha ul pa xiêr đha rưt l’lăm cr’chăl 10 c’moo lâng bơơn bha lang k’tiêc xay moon năc bh’rợ liêm coh g’luh zêl ha ul dha rưt.

Cr’chăl tươc, Bh’rợ k’đhơợng nhâm tr’mông tr’meh ha đha nuôr đhị Việt Nam k’rong ooy bh’rợ pay acoon ma nưih năc bha lâng, t’bhlâng xơợng bhrợ liêm choom apêê bh’rợ xa nay Cr’noọ cr’niêng k’tiêc k’ruung ooy bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, ooy pa dưr tr’mông tr’meh – pr’ăt tr’nơt zr’lụ đha nuôr acôn coh lâng da ding ca coong, pa xiêr đha rưt nhâm mâng…./.

Lấy con con người làm trung tâm trong thực hiện chính sách an sinh xã hội

        Các chính sách an sinh xã hội của Việt Nam đang dần tiếp cận theo hướng dựa trên quyền được an sinh của người dân, góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ, hài hòa, gắn kết thể hiện ở một số khía cạnh như: Quyền của phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và những đối tượng yếu thế được đảm bảo tốt hơn; tệ nạn xã hội, HIV/AIDS và các dịch bệnh cơ bản được kiểm soát; đời sống mọi mặt của người dân không ngừng được cải thiện. Đây là thông tin được đưa ra tại Hội thảo “Đánh giá 10 năm thực hiện chính sách an sinh xã hội Việt Nam giai đoạn 2012-2022 –Xu hướng và khoảng trống” do Bộ Lao động Thương binh và Xã hội phối hợp với Tổ chức Lao động quốc tế tổ chức sáng 20/4, tại Hà Nội.

        Ngày 1/6/2012, Hội nghị lần thứ 5 ban chấp hành Trung ương Đảng khóa 11 đã ban hành Nghị quyết 15 về một số vấn đề về chính sách xã hội giai đoạn 2012-2020, nhằm tập trung cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người có công với cách mạng và đảm bảo an sinh xã hội toàn dân, chăm lo đời sống cho người nghèo và các đối tượng yếu. Mục tiêu cụ thể là nhằm đảm bảo mức sống tối thiểu về thu nhập, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin truyền thông….để từng bước nâng cao thu nhập, đảm bảo cuộc sống an toàn cho người dân, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

         Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết 15, công tác đảm bảo an sinh xã hội cho người dân đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Các chính sách an sinh xã hội đang dần được tiếp cận theo hướng dựa trên quyền được an sinh của người dân. Quyền của phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và những đối tượng yếu thế được đảm bảo tốt hơn. Bốn trụ cột gồm: Nhóm chính sách việc làm và giảm nghèo; nhóm chính sách bảo hiểm xã hội; nhóm chính sách trợ giúp xã hội; nhóm chính sách dịch vụ xã hội cơ bản ngày càng mở rộng về diện và đối tượng.

         Trong 10 năm qua, bình quân mỗi năm cả nước giải quyết chế độ trợ cấp một lần cho 6 đến 8 nghìn trường hợp người có công với cách mạng và hiện cả nước có trên 1,3 triệu người có công được hưởng trợ cấp hàng tháng. Bình quân hàng năm giải quyết việc làm trong nước cho 1,5 đến 1,6 triệu người. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 2% đến 2,2%. Số người tham gia BHXH tăng từ 10,2 triệu người năm 2011 lên gần 16,6 triệu người vào năm 2021. Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2011-2015 và 2016-2020 được thực hiện hiệu quả. Thu nhập bình quân của hộ nghèo đến cuối năm 2020 tăng 3,5 lần so với năm 2010. Việt Nam đạt Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc về xóa đói giảm nghèo trước thời hạn 10 năm và được cộng đồng quốc tế đánh giá là hình mẫu trong cuộc chiến chống đói nghèo.

        Thời gian tới, việc đảm bảo an sinh xã hội cho người dân tại Việt Nam tập trung vào việc lấy con người là trung tâm; tiếp tục thực hiện hiệu quả các Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, về phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giảm nghèo bền vững…/.