Năc căh muy xa nay ta đang moon gung dưr zâl arọp abhuy, xa nay n’năc năc dưr vaih pr’đơợ ooy cr’noọ xa nay, k’đơơng Tây Nguyên, coh đêêc vêy Gia Lai, z’lâh bấc rau zr’năh k’đhap, pa dưr lâng mâng loom tước ooy cr’chăl t’mêê.

Cr’noon Đak Asel ( chr’val Sơn Lang, tỉnh Gia Lai) bêl ahay năc căn cứ cách mạng chr’năo coh da ding k’coong Trường Sơn, zr’lụ đhanuôr Ba Na muy loom ting Đảng, ting Ava Hồ coh c’xêê c’moo zâl arọp abhuy. Truyền thống n’năc, dzợ vêy ta zư lêy coh bấc lang manuyh. Coh đhr’nong đong rông âng bhươl cr’noon, cha nụp Ava Hồ vêy ta đớc đhị la liêm pa bhlâng, n’dúp năc ta la thứ Ava pa gơi ooy Đại hội acoon coh miền Nam coh c’moo 1946. K’đhơợng ta la thư, t’cooh bhươl Đinh Hmunh xay truih đoọng ha lang đha đhâm c’mor xa nay ooy Ava Hồ, lâng pazêng c’xêê c’moo zâl arọp Pháp, arọp Mỹ zr’năh k’đhap pa bhlâng năc công dzợ mâng loom âng bhươl cr’noon ooy muy bhươl cr’noon bơơn ăt mamông tự do, k’bhộ ngăn, bhui har cơnh p’rá xa nay âng Ava Hồ p’too pa choom. Ađoo t’cooh bhươl xay moon ghít, p’rá xa nay p’too pa choom âng Ava Hồ năc cr’noọ xa nay đoàn kết mr’cơnh năc tr’ang dool c’lâng đoọng ha bấc lang manuyh coh bhươl cr’noon t’bhlâng k’rơ lâh mơ, t’bhlâng bhrợ pa dưr pr’ăt tr’mông k’bhộ ngăn.“Đhanuôr coh cr’noon chăp dadêr pa bhlâng Ava Hồ. Acu p’too pa choom k’coon ch’chau bhrợ têng h’cơnh ooy đoọng xơợng đươi p’rá xa nay âng Ava Hồ, t’bhlâng học tập liêm choom, xơợng đươi, xay bhrợ cơnh p’rá xa nay âng Ava Hồ prá xay”.

Tơợ muy zr’lụ căn cứ cách mạng dzợ bấc rau zr’năh k’đhap, Đak Áel nâu cơy năc ơy tr’xăl ghít pa bhlâng. Pazêng rau pr’đươi vêy ta bhrợ liêm mâng, pr’ăt tr’mông âng đhanuôr ting t’ngay vêy ta pa dưr liêm crêê, đợ pr’loọng đong đharựt vêy ta pa xiêr đơơh bhlâng. Pazêng rau tr’xăl n’năc pa têệt ooy xa nay bh’rợ đhanuôr t’bhlâng xay bhrợ cơnh c’lâng xa nay âng Đảng, học tập lâng bhrợ têng cơnh p’rá xa nay p’too pa choom âng Ava Hồ. Tơợ pazêng xa nay âng t’cooh bhươl, âng pazêng lang l’lăm ahay, lang apêê đha đhâm c’mor Đak Sel n’năl ghít lâh mơ ooy xa nay bh’rợ zâl arọp abhuy pay pa chô độc lập lâng pazêng rau chêệt bil âng lang k’conh pa bhươp ahay. Tơợ đêêc, cr’noọ t’bhlâng học tập, pa dưr pa liêm, pa crêê lâng lứch loom lâng vel đong công vêy ta pa dưr k’rơ bhlâng. Ađhi Đinh Thị Hà Thuyết, prá xay cr’noọ âng đay xang bêl xơợng pazêng xa nay n’năc:“Bêl bơơn xơợng xa nay xay truih ooy Ava Hồ, acu chăp hơnh pa bhlâng. Acu t’bhlâng học tập đoọng ha y chroo t’bhlâng bhrợ pa dưr vel đong liêm pr’hay lâh mơ”.

Tơợ pazêng rau tr’xăl coh vel đong cơnh cr’noon Đak Asel, cr’noọ xa nay âng Ava Hồ ooy đại đoàn kết, k’rang lêy, pa dưr pr’ăt tr’mông ha đhanuôr da ding k’coong coh ta la thư c’moo 1946 ơy vêy tỉnh Gia Lai xay bhrợ lâng pazêng rau chính sách pa dưr zr’lụ đhanuôr acoon coh.

T’cooh Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai prá xay, xoọc đâu Gia Lai năc zr’lụ ăt mamông âng 47 c’bhuh đhi noo acoon coh lâng lâh 3,5 ức đhanuôr. Cr’chăl c’moo 2021 - 2025, đhr’lâng k’zệt r’bhâu tỷ đồng tơợ zên prặ âng Xa nay bh’rợ cr’noọ cr’niêng âng k’tiếc k’ruung, tỉnh ơy đớc đoọng pa dưr zr’lụ đhanuôr acoon coh, t’bhlâng k’rong bhrợ ooy c’lâng p’rang, đong xang lâng ooy bh’rợ bhrợ cha âng đhanuôr. Tước lứch c’moo 2025, đợ pr’loọng đong đharựt coh zr’lụ n’nâu pa xiêr dzợ mơ 8,37%. C’moo 2026, tỉnh Gia Lai xay moon cr’noọ xa nay nhâm mâng đhanuôr coh zr’lụ zr’năh k’đhap bơơn đươi zập liêm pazêng dịch vũ xã hội bha lâng, ting n’năc bhrợ t’vaih bh’rợ bhrợ cha liêm choom, nhâm mâng pr’ăt tr’mông. T’cooh Phạm Anh Tuấn prá xay:“Tước ooy cr’chăl pa dưr t’mêê, Gia Lai năc xơợng đươi ghít cơnh xa nay p’too pa choom âng Ava Hồ, pa dưr k’rơ bhlâng cr’noọ xa nay ma xay bhrợ lâng c’rơ đoàn kết. Tơợ đêêc, pa dưr tơợ cr’noọ xa nay đoàn kết năc dưr vaih cr’noọ t’bhlâng chính trị, xay bhrợ ghít liêm, pa dưr c’rơ coh m’pâng đoọng t’bhlâng bhrợ pa dưr Gia Lai dưr vaih tỉnh ha dưr z’zăng, pr’ăt tr’mông âng đhanuôr ting t’ngay vêy ta pa dưr dal, quốc phòng an ninh vêy ta zư nhâm mâng, chroi đoọng la lua ta nih ooy xa nay bh’rợ pa dưr zazum âng k’tiếc k’ruung”.

T’cooh Ksor Phước, bêl ahay bhrợ Bí thư Tỉnh uỷ Gia Lai, bêl ahay bhrợ Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc âng Chính phủ prá xay, cr’noọ xa nay đại đoàn kết âng Chủ tịch Hồ Chí Minh năc căh muy kir chr’năp lịch sử, ting n’năc năc xa nay bha lâng, ta luôn coh c’lâng xa nay k’đhơợng xay âng Đảng lâng Nhà nước. Rau la lua coh Gia Lai lâng zr’lụ Tây Nguyên coh bấc cr’chăl đoọng lêy, năc tu cr’noọ xa nay đoàn kết ơy bhrợ t’vaih pr’đơợ nhâm mâng đoọng pa dưr kinh tế - xã hội. Chr’năp lâh mơ, tơợ pazêng c’lâng xa nay crêê liêm âng Đảng lâng Nhà nước, pr’ăt tr’mông âng đhanuôr ta luôn vêy ta pa liêm, cr’noọ xa nay đoàn kết coh đhanuôr vêy ta pa mâng, đhanuôr coh pazêng bhươl cr’noon mâng loom ting Đảng, ting Ava Hồ.“Xang 50 c’moo, đhanuôr Jarai, Bahnar tơợ rau zr’năh k’đhap, năc ơy choom bhrợ têng tơợ 8 tước 10 tấn coh muy héc ta ha roo, doọ dzợ ng’tal chướt cơnh ahay năc ng’đươi pr’đươi pa bhrợ cơnh t’mêê mr’cơnh lâng manuyh acoon Kinh. Muy bơr pr’loọng đong ơy ma câl ô tô. Râu đêc năc bh’nơơn bh’rợ ga măc chr’năp âng Đảng lâng Nhà nước”.

Tơợ ta la thư lịch sử c’moo 1946 tước ooy rau la lua coh nâu cơy, cr’noọ xa nay đại đoàn kết âng Chủ tịch Hồ Chí Minh năc dzợ xa nay chr’năp căh choom bil, pa têệt pazêng acoon manuyh lâng bhrợ t’vaih c’rơ pa dưr. Tơợ xa nay n’năc, Gia Lai ng’moon la lay, Tây Nguyên ng’moon zazum năc t’bhlâng pa dưr c’rơ coh m’pâng, pa mâng rau mâng loom, nhâm pr’dzang bhrợ pa dưr pr’ăt tr’mông k’bhộ ngăn, nhâm mâng./.

BỨC THƯ BÁC GỬI NĂM 1946 VÀ HÀNH TRÌNH 80 NĂM XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT Ở GIA LAI

Tròn 80 năm kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tổ chức tại Pleiku (tháng 4/1946), tư tưởng “đại đoàn kết dân tộc” vẫn vẹn nguyên giá trị. Không chỉ là lời hiệu triệu trong kháng chiến, thông điệp ấy đã trở thành nền tảng tinh thần, dẫn dắt Tây Nguyên, trong đó có Gia Lai, vượt qua khó khăn, phát triển và vững vàng bước vào kỷ nguyên mới.  

Làng Đak Asel (xã Sơn Lang, tỉnh Gia Lai) từng là căn cứ cách mạng quan trọng trên dãy Trường Sơn Đông, nơi đồng bào Ba Na một lòng theo Đảng, theo Bác Hồ trong suốt những năm kháng chiến. Truyền thống ấy vẫn được gìn giữ qua từng thế hệ. Trong nhà rông của làng, di ảnh Bác Hồ được treo ở nơi trang trọng nhất, bên dưới là bức thư Người gửi đến Đại hội dân tộc thiểu số miền Nam năm 1946. Cầm trên tay bức thư, già làng Đinh Hmunh kể cho các thế hệ trẻ câu chuyện về Bác, về những năm tháng kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ gian khó nhưng đầy niềm tin của buôn làng về một cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc như lời Bác Hồ từng căn dặn. Già làng nhấn mạnh, lời Bác Hồ dặn dò với tư tưởng đoàn kết thống nhất là ánh sáng soi đường cho các thế hệ trong làng luôn cố gắng, nỗ lực vươn lên, xây dựng đời sống ấm no.“Dân làng rất kính yêu Bác, kính trọng Bác. Tôi dạy con cháu làm sao để nghe lời Bác, học tập tốt, phải nghe, phải làm theo lời Bác nói".

Từ một vùng căn cứ cách mạng còn nhiều thiếu thốn, Đak Asel hôm nay đã đổi thay rõ nét. Hạ tầng được đầu tư, đời sống người dân từng bước nâng lên, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh. Những đổi thay ấy gắn với quá trình bà con kiên trì làm theo chủ trương của Đảng, học tập và làm theo lời Bác dạy. Qua những câu chuyện của già làng, của các thế hệ đi trước, lớp trẻ làng Đak Asel hiểu hơn về hành trình đấu tranh giành độc lập và những hy sinh của cha ông. Từ đó, ý thức học tập, rèn luyện và trách nhiệm với quê hương cũng được vun đắp. Em Đinh Thị Hà Thuyết, chia sẻ suy nghĩ của mình sau khi nghe những câu chuyện ấy.“Khi nghe câu chuyện của ông về Bác Hồ, em cảm thấy rất biết ơn và xúc động. Em sẽ cố gắng học tập để xây dựng quê hương tốt đẹp”.

Từ những đổi thay ở cơ sở như làng Đak Asel, tư tưởng của Bác Hồ về đại đoàn kết, chăm lo, nâng cao đời sống đồng bào miền núi trong bức thư năm 1946 đã được tỉnh Gia Lai cụ thể hóa bằng các chính sách phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho biết, hiện nay Gia Lai là nơi hội tụ của 47 dân tộc anh em với hơn 3,5 triệu dân. Giai đoạn 2021–2025, cùng với hàng chục nghìn tỷ đồng từ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh đã bố trí để phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tập trung vào hạ tầng và sinh kế. Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo trong khu vực này giảm còn 8,37%. Năm 2026, tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu bảo đảm người dân vùng khó khăn được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản, đồng thời tạo sinh kế bền vững, ổn định đời sống. Ông Phạm Anh Tuấn cho biết:“Bước vào giai đoạn phát triển mới, Gia Lai phải thấm nhuần lời dạy của Bác, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tự lực, tự cường và sức mạnh đoàn kết. Từ đó, biến tinh thần đoàn kết thành ý chí chính trị, hành động cụ thể, sức mạnh nội sinh để quyết tâm xây dựng Gia Lai thành tỉnh phát triển khá, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng cao, quốc phòng an ninh được giữ vững, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước”.

Ông Ksor Phước, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Chính phủ cho rằng, tư tưởng đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là di sản lịch sử, mà còn là nguyên lý xuyên suốt trong đường lối lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Thực tiễn ở Gia Lai và khu vực Tây Nguyên qua nhiều giai đoạn cho thấy rõ, chính tinh thần đoàn kết đã tạo nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Quan trọng hơn, từ những chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà nước, đời sống người dân không ngừng được cải thiện, tinh thần đoàn kết trong cộng đồng được củng cố, bà con các buôn làng luôn tin tưởng và đi theo Đảng, theo Bác Hồ.“Sau 50 năm, đồng bào Jarai, Bahnar từ cộng đồng rất lạc hậu, đã làm được 8 đến 10 tấn/1 ha lúa, bỏ hết chọc tỉa sang sử dụng công cụ sản xuất hiện đại không khác gì người Kinh. Một số nhà đã có ô tô riêng. Thành tựu của Đảng và Nhà nước đấy”.

Từ bức thư lịch sử năm 1946 đến thực tiễn hôm nay, tư tưởng đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt, gắn kết các dân tộc và tạo động lực phát triển. Trên nền tảng ấy, Gia Lai nói riêng, Tây Nguyên nói chung tiếp tục khơi dậy sức mạnh nội sinh, củng cố niềm tin, vững bước trên hành trình xây dựng cuộc sống ấm no, bền vững./.