Xang lâh 10 c’moo ăt mamông coh đhr’nong đong zir hư, tươc x’rịa c’moo ahay, diic điêl anoo Lê Thị Tốt ăt coh cr’noon 4, chr’val Hương Hữu, chr’hoong Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế t’mêê bhrợ đong ăt t’mêê. Ắt mamông coh đhr’nong đong vêy ta bhrợ nhâm mâng vêy zập phòng bhuôih, phòng bếch, đong za nêệ, đong pr’noong năc m’pâng c’moo n’nâu năc bâc bêl amoó Tốt ngoọ cơnh pâm poo. Amoó xay truih, bơơn vêy Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc chr’hoong Nam Đông đoọng 40 ức đồng, diic điêl amoo vặ p’xoọng tơợ bhuh xoọng đoọng bhrợ đhr’nong đong liêm mâng. Amoó Tốt doọ dzợ lâh k’rang đoo bêl vaih đhí boo, tuh bhlong tươc: “L’lăm ahay đhr’nong đong n’loong, hân noo boo năc t’răh ha ruôi, hân noo p’răng năc tr’clá p’răng, căh ng’choom ăt tợt. Pr’loọng đong zi bhui har pa bhlâng bêl vêy ta zooi ooy đong ăt, bơr p’nong k’coon âng cu công bhui har bêl vey đong t’mêê. Căh n’năl cơnh chêêc moon boóp p’rá chăp hơnh h’cơnh ooy dợ bơơn vêy nhà nước zooi đoọng đong, pr’loọng đong zi bhui har pa bhlâng bêl vêy đhr’nong đong n’nâu.”

Coh pazêng c’moo ahay, tơợ pazêng xa nay bh’rợ lâng âng xã hội ting chroi đoọng, chr’năp bhlâng bêl xay bhrợ xa nay bh’rợ cr’noọ âng k’tiêc k’ruung bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, bh’rợ xay bhrợ t’bil lơi đong zir hư coh da ding k’coong, zr’lụ đhanuôr acoon coh đhị chr’hoong Nam Đông vêy bâc râu liêm choom. T’cooh Phạm Xuân Vinh, Phó Bí thư Đảng uỷ chr’val Thượng Quảng, chr’hoong Nam Đông xay moon, bêl căh ơy xay bhrợ bhươl cr’noon t’mêê, đợ đong zir hư coh chr’val bâc pa bhlâng năc nâu cơy đợ đong căh liêm mâng bâc bhlâng năc pr’loọng đong apêê ta đhâm c’mor, t’mêê pac ăt mamông la lay: “Lâng Thượng Quảng l’lăm ahay căh ơy bhrợ bhươl cr’noon t’mêê, ooy đong zir hư năc râu zr’năh k’đhap lâng chính quyền. L’lăm ahay vêy 13 đhr’nong đong zir hư. Coh c’lâng bh’rợ xay bhrợ năc chính quyền vel đong công xay moon lâng chêêc nguôn ng’zooi, năc xoọc đâu đong zir hư ơy choom t’bil lơi xang bêl bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê. Xang bêl bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê vêy bâc pr’loọng đong pac ăt la lay, căh vêy k’tiêc ăt, pac ăt la lay đhị k’tiêc bhươn, za đâr muy bơr t’clăh tôn, râu đâu năc ăt mamông đhị bhươn ch’choh công lất xa nay. C’lâng xa nay t’bil lơi năc zập c’moo azi công xay moon đhanuôr ma xay bhrợ, xoọc đâu đong zir hư công xiêr ting c’moo.”

Chr’hoong da ding k’coong Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế vêy 27 r’bhâu cha năc, coh đêêc 45% năc đhanuôr acoon coh. Ting cơnh t’cooh Trần Quốc Phụng, Chủ tịch UBND chr’hoong Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế, coh pazêng c’moo ahay, đh’rưah lâng bh’rợ t’bhlâng t’bil ha ul pa xiêr đharựt, bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, chr’hoong Nam đông pa bhlâng k’rang tươc ooy bh’rợ t’bil lơi đong zir hư ha pr’loọng đong chính sách, manuyh đharựt, đhanuôr acoon coh lum zr’năh k’đhap ooy đong ắt. Zập c’moo, lâh ngân sách Nhà nước, chr’hoong năc dzợ k’rong xã hội ting chroi đoọng tơợ 250 tươc 300 ức đồng đoọng bhrợ Quỹ t’bil lơi đong zir hư. Đươi vêy cơnh đêêc, zập c’moo, vel đong n’nâu ơy zooi bhrợ têng tơợ 10 tươc 20 đhr’nong đong t’mêê lâng đợ zên bhrợ têng tơợ 20 tươc 30 ức đồng muy đhr’nong đong. Hân đhơ cơnh đêêc, râu zr’năh k’đhap lâng đợ zên m’bứi n’nâu đhanuôr căh mặ bhrợ muy đhr’nong liêm xang. Tu cơnh đêêc, bâc manuyh căh tộ đớp zên zooi t’bil đong zir hư, năc ăt coh đhr’nong đong am cr’đe. T’cooh Trần Quốc Phụng xay moon, đhị chr’hoong dzợ mơ lâh 110 đhr’nong đong zir hư, bâc bhlâng năc coh 2 chr’val Hương Hữu lâng Thượng Long. Đoọng bhrợ pr’đơợ ha pr’loọng đong đharựt căh ma đong ăt vêy đong ăt nhâm mâng, nhâm mâng pr’ăt tr’mông, bêl đêêc ahay chr’hoong công ơy xay moon pa dzoọc đợ zên ng’zooi t’bil đong zir xrăh tơợ 20 tươc 30 ức đồng muy đhr’nong đong. Ting n’năc k’rong p’xoọng pazêng n’đăh âng xã hội chroi đoọng đoọng zooi đhanuôr, t’bhlâng tươc c’moo 2025, Nam Đông doọ dzợ vêy đong ăt căh liêm mâng: “Xoọc đâu azi ta đang moon apêê liêm loom lâng k’rong c’rơ coh cán bộ, công nhân viên chức, chr’năp bhlâng năc âng đhanuôr bhrợ t’vaih quỹ t’bil đong zir hư, zập c’moo vêy ta chroi đoọng tơợ 150 – 300 ức đồng, năc công bơơn t’bil lơi tơợ 20 tươc 30 đhr’nong đong căh liêm mâng. L’lăm ahay đợ zên ng’đoọng t’bil lơi đong zir hư mơ 20 ức đồng đh’rưah lâng zên âng pr’loọng đong chroi đoọng, c’moo đâu tu giá dzoọc dal năc azi pa dzoọc 30 ức đồng muy đhr’nong đong. Bh’rợ t’bil lơi k’dâng 110 đhr’nong zir hư n’nâu năc tươc c’moo 2025 năc vêy choom xay bhrợ xang. Coh c’moo 2021 chr’hoong ơy t’bil k’nặ 20 đhr’nong đong. Zập c’moo apêê doanh nghiệp, ngân hàng, apêê liêm loom công zooi chr’hoong đoọng t’bil lơi tơợ 10 tươc 15 đhr’nong đong căh liêm mâng.”/.

Xóa nhà tạm cho đồng bào miền núi Thừa Thiên Huế

PV-TTMT

Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước cùng với những cách làm linh động của địa phương, đến nay diện mạo huyện miền núi Nam Đông đã có nhiều khởi sắc. Bên những con đường dẫn về các bản làng hay ven những sườn đồi phủ màu xanh ngát của cao su, cam, chuối,  là những ngôi nhà xây kiên cố mọc lên ngày càng nhiều thay thế cho những ngôi nhà tranh sập sệ, cũ nát. Xóa được nhà tạm, bà con nơi đây yên tâm tạo dựng cuộc sống mới ấm no.

Sau hơn 10 năm sống chật vật trong căn lều tồi tàn, rách nát, đến cuối năm ngoái vợ chồng chị Lê Thị Tốt ở thôn 4, xã Hương Hữu, huyện Nam Đông mới dựng được ngôi nhà mới. Sống trong căn nhà xây kiên cố có đầy đủ phòng thờ, phòng ngủ, nhà bếp, nhà vệ sinh dễ đã nửa năm nhưng nhiều khi chị Tốt vẫn nghĩ mình đang mơ. Chị kể, sau ngày cưới, được cha mẹ chồng cho vạt đất, bà con lối xóm người giúp tấm tôn, người cho miếng ván, vợ chồng chị dựng căn nhà phên nền đất ở tạm. Cuộc sống gia đình 4 người dựa vào mấy sào lúa rẫy và tiền làm thuê của chồng đủ ăn cũng là khó nên vợ chồng chị chẳng dám mơ đến chuyện làm nhà kiên cố. Cuối năm ngoái, được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện Nam Đông hỗ trợ 40 triệu đồng, vợ chồng chị vay mượn thêm bà con, họ hàng dựng lên ngôi nhà mới khang trang. Chị bảo, giờ thì chị không còn thấp thỏm lo sợ mỗi khi mưa bão tràn về: “Trước đây nhà tôi nhà gỗ, thấp, mùa mưa thì dột, mùa nắng thì ánh nắng chiếu vào nhà, không thể ở được. Gia đình tôi rất vui vì được hỗ trợ nhà ở, hai đứa con của tôi cũng vui khi có căn nhà mới. Không biết nói lời cảm ơn như nào nữa được nhà nước hỗ trợ nhà, thật sự gia đình tôi rất vui khi có căn nhà này.”

Những năm qua, từ các chương trình, dự án và nguồn xã hội hóa, đặc biệt khi triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, việc triển khai xóa nhà tạm ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số huyện Nam Đông có nhiều thuận lợi. Ông…..Vinh, Phó Bí thư Đảng ủy xã Thượng Quảng, huyện Nam Đông cho biết, khi chưa triển khai xây dựng nông thôn mới, số nhà tạm trên địa bàn xã rất lớn nhưng nay nhà tạm chủ yếu tập trung vào những gia đình trẻ, vừa tách hộ: “Đối với Thượng Quảng trước đây chưa xây dựng NTM, vấn đề nhà tạm là thách thức lớn đối với chính quyền. Trước đây có 13 nhà tạm. Sau này trong lộ trình xây dựng thì chính quyền địa phương cũng tuyên truyền, vận động và tìm nguồn hỗ trợ, thì hiện nay nhà tạm cơ bản cũng đã xoá được sau khi xây dựng Nông thôn mới. Sau khi xây dựng NTM có nhiều gia đình tách hộ lập vườn, không có đất ở, tách ra ở chỗ đất vườn, che vài tấm tôn cái này là ở trên đất nông nghiệp, cũng sai quy định. Chủ trương mà xoá thì hàng năm chúng tôi cũng tuyên truyền vận động người dân tự lực vươn lên, hiện nay số nhà tạm này cũng giảm dần theo năm.”      

Huyện miền núi Nam Đông có 27 ngàn người, trong đó 45% là đồng bào dân tộc thiểu số. Theo ông Trần Quốc Phụng, Chủ tịch UBND huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế, những năm qua, cùng với tập trung xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, huyện Nam Đông còn đặc biệt quan tâm đến việc xóa nhà tạm cho hộ gia đình chính sách, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số gặp khó khăn về nhà ở. Hàng năm ngoài, ngân sách Nhà nước, huyện còn huy động nguồn xã hội hóa từ 250 triệu đến 300 triệu đồng để xây dựng Quỹ xóa nhà tạm. Nhờ đó, bình quân mỗi năm địa phương hỗ trợ xây dựng được từ 10 đến 20 nhà mới với mức hỗ trợ từ 20 đến 30 triệu đồng mỗi nhà. Tuy nhiên, cái khó là với số tiền hỗ trợ ít ỏi đó bà con không thể xây dựng một ngôi nhà hoàn chỉnh. Vì thế, nhiều người từ chối nhận tiền hỗ trợ xóa nhà tạm, chập nhận ở nhà phên tre sập sệ. Ông Trần Quốc Phụng cho biết, trên địa bàn huyện hiện còn hơn 110 ngôi nhà tạm bợ, tập trung ở 2 xã Hương Hữu và Thượng Long. Để tạo điều kiện cho hộ nghèo khó khăn về nhà an cư lạc nghiệp, ổn định cuộc sống, vừa qua huyện đã quyết định nâng nâng mức hỗ trợ xóa nhà tạm từ 20 triệu đồng lên 30 triệu đồng mỗi nhà. Đồng thời huy động thêm các nguồn xã hội hóa để hỗ trợ bà con, phấn đấu đến năm 2025, Nam Đông không còn nhà tạm: “Hiện nay chúng tôi tiếp tục kêu gọi các nhà hảo tâm và huy động nguồn lực trong cán bộ, công nhân viên chức, đặc biệt là của người dân xây dựng quỹ xoá nhà tạm, hàng năm thu được khoảng từ 250- 300 triệu đồng, thì cũng xoá được vài chục nhà (một năm từ 20 đến 30 căn nhà). Trước đây hỗ trợ xoá nhà tạm khoảng 20 triệu cùng với việc gia đình đóng góp thêm, năm nay do trượt giá nên chúng tôi đưa lên 30 triệu đồng một căn nhà. Việc xoá hết được 110 căn nhà tạm này thì phải đến năm 2025 mới có thể xong được. Trong năm 2021 huyện đã xoá được gần 20 ngôi nhà tạm. Hàng năm các doanh nghiệp, ngân hàng, nhà hảo tâm cũng hỗ trợ cho huyện để xoá từ 10 đến 15 nhà tạm”