Kiêng bhrợ t’vaih clip lâng đớc coh tiktok, bêl đhêy cha noọng, Nguyễn Anh Thư học sinh lớp 7 muy trường THCS đhị quận Cầu Giấy moọt lêy mạng bấc đoọng cha mêệt lêy tài khoản âng đay kiêng. Đhr’năng ting pâh mạng xã hội, Anh Thư năc bơơn lêy apêê clip, cha nụp căh liêm lâng ruh học sinh: “Acu lêy vêy bấc xa nay căh liêm cơnh lâng ruh âng zi, năc cơnh leh pazêng quảng cáo lâng bấc ngai xa xập căh liêm, prá xay bấc rau căh ta nih liêm, bhrợ căh liêm tước cr’noọ pr’chăp âng ruh zi.”

Ting cơnh xay moon t’mêê bhlầng âng Viện nghiên cứu k’đhơợng lêy pa dưr nhâm mâng lâng bhrợ têng trôông dấc p’niên k’tứi bha lang k’tiếc đhị Việt Nam, đhị apêê thành phố ga măc, Việt Nam vêy tước k’nặ 97% p’niên vêy đươi dua mạng internet đoọng ha bấc pr’đươi lalay cơnh cơnh học hành, cha ơh, chêêc lêy xa nay lâng cha ơh game. Cung ting Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), coh đhr’năng prluh Covid-19, pr’ặt tr’mông âng k’ưc p’niên ặt ma mông coh pr’loọng đong lâng màn hình máy tính, ti vi. Coh cr’chăl nâu, học sinh học tập, giao lưu bấc lâh coh mạng internet, bơơn lêy xa nay zêng liêm, mốp, giao lưu,  tr’lưm pr’zợc t’mêê coh  zr’lụ căh lalua ha dợ căh năl ghit lưch đợ rau choom dưr vaih căh liêm lâng c’la đay. Pa căn Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện pa chăp lêy lâng ha dưr đanh mâng MSD moon, tu môi trường mạng năc đhr’năng zr’năh p’niên buôn pa bhlầng. Coh đêêc, dap lêy năc vêy mơ 10% p’niên bơơn năl đăh xa nay zr’năh p’niên bhrợ cơnh  k’diic điêl đăh mạng. Xăl tu căh đoọng p’niên đươi dua internet, aconh a căn p’niên năc lêy đh’rưah đươi dua internet ting đâh bhlầng năc ting liêm choom lâh mơ. Chr’năp bhlầng, lêy pa too pa choom bhiệc đươi dua internet têệm ngăn coh trường học: “Ting cơnh số liệu dap lêy âng zi bhrợ têng muy bh’rợ pa chăp cha mêệt lêy lâng lâh 1.700 p’niên đhị 7 tỉnh, thành đoọng năl, bấc p’niên tự học đươi internet năc căh  vêy học coh nhà trường căh cợ aconh căn pa choom đoọng, năc tự học coh mạng xã hội căh cợ tơợ pr’zợc. Ha dang  vêy năc pazêng xa nay đhị nhà trường năc pa choom đăh khoa học máy tính căh cợ công nghệ thông in bấc lâh pa choom đăh kỹ năng têệm ngăn coh mạng internet. Ruh c’moo đươi du internet năc ting t’ngay ting bấc.”

Xọoc đâu, bh’rợ truyền thông lang c’năl ooy têệm ngăn âng p’niên coh môi trường mạng xoọc bấc rau căh ơy năl. Tu cơnh đêêc, t’cooh Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục p’niên k’tứi (Bộ Lao động Thương binh lâng Xã hội) moon: Truyền thong năc bh’rợ cr’năp bhlàng coh bhiệc pa dưr dal c’năl, đh’rưah lâng đêêc năc trách nhiệm âng apêê crêê tước coh zư lêy p’niên k’tứi. Báo chí lâng truyền thông cung năc lêy zooi đoọng xã hội, apêê aconh căn p’niên năl liêm choom lâng pa xoọng apêê xa nay đăh k’rang zư lêy p’niên, tu  aconh acăn năc ma nuyh chr’năp bhlầng đoọng zư lêy p’niên. Apêê aconh căn p’niên lêy pa choom coon đay ghit liêm đăh đươi dua mạng xã hội cơnh đoọng liêm choom, crêê ta nih lâng đơơng chô bh’nơơn dal, năc êêh rau pa choom đoọng t’vêy căh cơh khoá apêê kênh vêy xa nay căh ta nih  liêm, ặt lâng coon đui cơnh pr’zợc, xơợng p’niên moon, p’niên prá xay đoọng năl pazêng rau dưr vaih coh pr’ặt tr’mông âng p’niên, tơợ đêêc năc vêy cơnh pa too moon đâh loon: “Zư lêy lâng cha groong zr’năh p’niên ơy vêy coh đhr’năng lalua. Đhơ cơnh đêêc, coh môi trường mạng năc bhrợ têng cơnh ooy đoọng tơợ bh’rợ tr’nêng, tơợ rau căh liêm coh mạng đoọng choom pa têệt pa dưr, zooi lâng apêê dịch vụ đoọng pa xiêr rau căh liêm ta nih cơnh lâng p’niên k’tứi, pa bhlầng năc căh ta nih liêm đăh c’rơ tr’mông, cr’noọ pr’chăp, năc rau đơ chr’năp bhlầng. Tu cơnh đêêc Cục p’niên k’tứi xoọc xay bhrợ quy trình đoọng pa têệt pa zưm, zư lêy p’niên coh môi trường mạng, pa têệt apêê dịch vụ, pr’đơợ k’rang zư lêy p’niên liêm zập đăh đoong pa xiêr rau căh liêm đoọng ha p’niên.”/.

Hướng tới Tháng hành động vì trẻ em năm 2022

Bảo vệ trẻ em khỏi bị bắt nạt, xâm hại trên môi trường mạng

                                             PV Kim Thanh

Tính đến tháng 2/2021, Việt Nam có 72 triệu tài khoản mạng xã hội và 68,72 triệu người dùng internet (chiếm 70,3% dân số). Do dịch bệnh Covid-19, ngày càng có nhiều người, bao gồm cả thanh, thiếu niên sử dụng internet để học tập, làm việc, giao tiếp, giải trí và tiếp cận các dịch vụ. Điều này làm gia tăng rủi ro trực tuyến đối với trẻ em và thanh thiếu niên bao gồm bắt nạt trên mạng, ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ em. Vậy ai sẽ là người bảo vệ và giám sát trẻ khi sử dụng internet, nhất là trong những tháng nghỉ hè- thời điểm trẻ không tới trường, có nhiều thời gian để tham gia không gian mạng.

  Rất thích tạo clip và đăng lên tiktok, dịp nghỉ hè, Nguyễn Anh Thư, học sinh lớp 7 một trường THCS ở quận Cầu Giấy dành khá nhiều thời gian lên mạng internet để xem và theo dõi những tài khoản mình ưa thích. Quá trình tham gia mạng xã hội, Anh Thư đã vô tình phải xem những clip, hình ảnh không phù hợp với lứa tuổi học trò:“Con thấy có những thông tin không phù hợp với lứa tuổi của chúng con, cụ thể là xuất hiện những quảng cáo với nhiều người ăn mặc hở hang, nói những ngôn từ thô tục không phù hợp, làm ảnh hưởng đến tư duy và suy nghĩ của chúng con”

Theo báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững và Tổ chức cứu trợ trẻ em Quốc tế tại Việt Nam, ở các thành phố lớn, Việt Nam có đến gần 97% trẻ có sử dụng mạng internet cho nhiều mục đích khác nhau như học hành, giải trí, tìm kiếm thông tin và chơi game. Cũng theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), trong đại dịch COVID-19, cuộc sống của hàng triệu trẻ em tạm thời bó hẹp trong gia đình và màn hình máy tính, ti vi. Trong thời gian này, học sinh học tập, giao lưu nhiều hơn trên mạng Internet, tiếp xúc với nhiều thông tin cả tốt lẫn xấu, giao lưu kết bạn trên thế giới ảo mà không lường hết những hệ lụy có thể xảy ra với bản thân. Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển bền vững MSD cho rằng, chưa bao giờ xâm hại trẻ em dễ dàng như thế nhờ có sự hỗ trợ của môi trường mạng. Trong khi đó qua thống kê cho thấy chỉ hơn 10% trẻ em có kiến thức cơ bản về xâm hại tình dục qua mạng; gần 9% cha mẹ có kiến thức cơ bản về xâm hại tình dục qua mạng. Thay vì cấm đoán trẻ sử dụng internet, cha mẹ cần đồng hành cùng trẻ sử dụng internet càng sớm càng tốt. Đặc biệt, cần giảng dạy việc sử dụng internet an toàn tại trường học:“Theo số liệu thống kê mà chúng tôi thực hiện một cái nghiên cứu cho với 1.700 trẻ em ở 7 tỉnh, thành phố cho thấy, phần lớn trẻ em tự học cách dùng internet chứ không học từ nhà trường hay từ bố mẹ mà tự học trên mạng xã hội hoặc từ bạn bè. Nếu như có thì hầu hết các chương trình tại nhà trường thì thường dạy về khoa học máy tính hay công nghệ thông tin nhiều hơn là dạy về các kỹ năng an toàn trên mạng internet. Độ tuổi mà sử dụng mạng internet thì ngày càng lớn”

Hiện nay, công tác truyền thông và nhận thức về an toàn của trẻ em trên môi trường mạng đang có nhiều khoảng trống lớn chưa được lấp đầy. Vì vậy, ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục trẻ em (Bộ Lao động Thương binh và Xã hội) cho rằng: Truyền thông phải đóng vai trò tiên phong trong việc nâng cao nhận thức, kèm theo đó là trách nhiệm của các bên liên quan trong bảo vệ trẻ em. Báo chí và truyền thông cũng cần giúp cho xã hội, các bậc phụ huynh nhận thức tốt và cập nhật các kiến thức kỹ năng chăm sóc, bảo vệ trẻ em bởi phụ huynh chính là nhân tố đóng vai trò quan trọng nhất để bảo vệ trẻ em. Các bậc cha mẹ cần hướng dẫn con một cách tỉ mỉ về việc sử dụng mạng xã hội sao cho đúng cách, hợp lý và mang lại lợi ích cho việc học của trẻ. Khi trẻ ở tuổi vị thành niên thì cha mẹ phải giám sát chứ không chỉ hướng dẫn đơn thuần, thậm chí phải khóa các kênh có nội dung truyền bá độc hại, luôn làm bạn, lắng nghe, để hiểu, nắm bắt những sự việc diễn ra xung quanh trẻ, từ đó định hướng kịp thời:“Bảo vệ và phòng chống xâm hại trẻ em đã có trong đời thực rồi. Tuy nhiên, trên môi trường mạng thì làm thế nào để từ hành vi, từ tổn hại trên môi trường mạng nó chuyển sang kết nối, hỗ trợ bằng các dịch vụ để làm sao giảm nhẹ những tổn hại đối với trẻ em, đặc biệt là tổn hại về mặt sức khỏe tâm thần, về tâm lý, đó là điều rất quan trọng. Cho nên Cục Trẻ em đang triển khai quy trình để kết nối, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, kết nối các dịch vụ, điều kiện chăm sóc trẻ em một cách đầy đủ và toàn diện để giảm tổn hại cho trẻ em”./.