Xang k’nặ 15 c’moo xay bhrợ, Luật zâl cha groong bh’rợ tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong ơy bhrợ t’vaih râu liêm choom ooy c’năl, ting zư lêy manuyh crêê ta z’năh coh pr’loọng đong, toom đợ bh’rợ n’lất xa nay pháp luật coh bh’rợ zâl cha groong tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong. Hân đhơ cơnh đêêc, năc dzợ vêy bâc bh’rợ đợ râu bil hư ngân bhlâng, dưr vaih bâc k’rơ, la lơơp, k’đhap ng’năl l’lăm laang k’đhap ng’toom lâng cơnh xa nay âng pháp luật coh xoọc đâu. Tơợ bh’rợ ch’mêệt lêy coh prang k’tiêc k’ruung xay moon coh c’moo 2020, mơ 3 cha năc pân đil năc vêy 1 cha năc crêê k’diic z’năh ooy a chăc a zân căh cậ tình dục; lâh 90% pân đil crêê k’diic z’năh căh chêêc manuyh zooi.

Đhị pr’họp prá xay ooy dự án Luật zâl cha groong tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong (bhr’lậ), pazêng boóp p’rá ta đang moon t’bhlâng bhrợ bh’rợ xay moon ooy bh’rợ zâl cha groong tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong; pazêng bh’rợ p’too pa choom xăl ooy bh’rợ lâng pazêng bh’rợ zooi cha groong bh’rợ tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong. Đoọng cơnh cha groong pa rơợng k’rơ, dự thảo luật năc choom xay moon ting c’lâng bh’rợ bêl bơơn xơợng xa nay xay moon vêy bh’rợ tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong năc Công an cấp chr’val vêy quyền ta đang moon manuyh vêy bh’rợ z’năh coh pr’loọng đong năc tươc ooy Công an cấp chr’val đoọng xay bhrợ ghít xa nay lâng xay bhrợ bh’rợ. Hân đhơ cơnh đêêc, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng lâng An ninh âng Quốc hội Lê Tấn Tới xay moon, dự án luật căh ơy pazao quyền đoọng ha công an chr’val: “Bh’rợ tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong năc bh’rợ bhrợ lất xa nay pháp luật. Hân đhơ hình sự, dân sự căh cậ bh’rợ bhrợ lất xa nay pháp luật năc công an chr’val vêy trách nhiệm toom. Pazao đoọng ooy công an chr’val ch’mêệt lêy xay bhrợ, căh đoọng tr’lum… nâu đoo năc bh’rợ pazao đoọng ooy công an chr’val công ha lêệng bhlâng. Xay moon công an chr’val ta đang moon manuyh bhrợ bh’rợ tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong bhrợ bhiệc âng chr’val. Ha dang 3 xa nay n’nâu, apêê đoo căh xơợng đươi công an chr’val xay bhrợ cơnh ooy? Tu cơnh đêêc, acu ta đang moon pazao quyền n’nâu đoọng ha công an chr’val coh luật n’nâu.”

Uỷ ban TVQH ta đang moon p’xoọng pazêng bh’rợ tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong đoọng xay truih mơ choom râu la lua pr’ăt tr’mông lâng g’đech đhr’năng ha vil bh’rợ, pa bhlâng năc coh đhr’năng cơnh xoọc đâu bêl bh’rợ tr’vey tr’lin vêy ta xay moon dưr vaih k’rơ lâng bâc cơnh bh’rợ, k’đhap. Bh’rợ xay moon pazêng bh’rợ tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong năc vêy tr’tươc lâng bh’rợ zâl cha groong, zư lêy lâng zooi manuyh crêê ta z’năh, bh’rợ toom manuyh vêy bh’rợ tr’vey tr’lin coh pr’loọng đong. Bộ trưởng Bộ Giáo dục lâng Đào tạo Nguyễn Kim Sơn xay moon râu la lua đợ bh’rợ vêy ta moon năc bh’rợ tr’vey, z’năh lâng học sinh coh pr’loọng đong: “Đh’rưah lâng ng’băn năc dzợ ng’p’too pa choom. Lơi căh pa choom lâng pa choom la lâh căh crêê cơnh năc công ng’lêy năc bh’rợ z’năh lâng học sinh. Râu bơr cậ, t’bhrơơng k’dua coh bh’rợ lêy pay bh’rợ tr’nêng, xay moon c’lâng bh’rợ la lay cơnh lâng cr’noọ cr’niêng âng p’niên. K’conh k’căn năc kiêng k’coon bhrợ bh’rợ n’nâu năc bh’rợ crêê cơnh lâng đhr’năng ta bech, cr’noọ cr’niêng. Ting n’năc, bh’rợ zâl cha groong bhrợ têng pazêng bh’rợ ting cơnh cr’noọ cr’niêng crêê cơnh âng p’niên, râu đâu năc choom lêy prá xay ghít.”

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ ta đang moon xơợng ghít p’xoọng, xay bhrợ ghít đợ manuyh bhrợ t’vaih tr’lin coh pr’loọng đong lâng đợ manuyh ơy ăt mamông đh’rưah, ơy vêy bh’rợ băn par cơnh “k’coon ng’băn”; k’conh k’căn căh dadêr k’er năc ăt mamông đh’rưah; pa bhlâng ch’mêệt lêy pazêng bh’rợ lâng apêê nga ngăh, da dêr z’năh lâng k’coon la lay âng k’diic căh cậ k’diic bhrợ lất, z’năh lâng k’coon la lay âng k’điêl: “Ng’bơơn lêy n’năl cơnh ooy, bh’rợ tr’nêng cơnh ooy đoọng k’rong pazum. Bh’rợ tr’vey tr’lin, z’năh crêê tươc ooy râu đâu năc k’đhap pa bhlâng. Apêê đồng chí coh ngành tư pháp, khoa học pháp lý hình sự, công an, viện kiểm sát, toà án… pa chăp ch’mêệt lêy p’xoọng. Pa bhlâng năc prá xay ghít ooy nga’ngăh k’điêl âng k’conh z’năh k’coon la lay âng k’diic. Dadêy k’diic k’căn căh cậ ch’roonh, căh ơy năc pr’loọng đong ha dợ dưr bhrợ lất lâng vey z’năh lâng k’coon la lay âng k’điêl. Acu lêy coh luật n’nâu kiêng pa bhlâng xay moon k’rơ pazêng xa nay n’nâu.”/.

Ủy ban TVQH:  Tránh bỏ sót hành vi bạo lực gia đình

PV Lại Hoa

Vừa qua, tại phiên họp thứ 10 , cho ý kiến về dự án Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi), Ủy ban TVQH nhất trí về sự cần thiết xây dựng dự án luật, đồng thời đề nghị bổ sung các hành vi bạo lực gia đình để phản ánh thực tiễn cuộc sống và tránh bỏ sót hành vi, đặc biệt rà soát đối với hành vi mẹ kế bạo hành con riêng của chồng hoặc chồng xâm hại, bạo hành với con riêng của vợ. Phóng viên Lại Hoa phản ánh:

Sau gần 15 năm thực hiện, Luật Phòng chống bạo lực gia đình đã tạo chuyển biến tích cực về nhận thức, góp phần bảo vệ người bị bạo lực gia đình, xử lý các hành vi, vi phạm pháp luật trong phòng chống bạo lực gia đình. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vụ việc mức độ gây hại nghiêm trọng, diễn biến phức tạp, tinh vi, khó lường và khó xử lý bằng các quy định pháp luật hiện hành. Theo kết quả điều tra quốc gia công bố năm 2020, cứ 3 phụ nữ thì có 1 người bị chồng bạo lực thể xác hoặc tình dục; hơn 90% phụ nữ bị chồng bạo lực không tìm kiếm sự giúp đỡ.

Tại phiên họp cho ý kiến về dự án Luật Phòng, chống bạo lực gia đình ( sửa đổi), các ý kiến đề nghị tăng cường các biện pháp tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình; các biện pháp giáo dục chuyển đổi hành vi và biện pháp hỗ trợ kiểm soát hành vi bạo lực gia đình. Để mang tính răn đe cao, dự thảo luật nên quy định theo hướng khi nhận được tin báo tố giác về bạo lực gia đình thì Công an cấp xã có quyền yêu cầu người có hành vi bạo lực gia đình phải đến trụ sở Công an cấp xã để làm rõ thông tin và giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội Lê Tấn Tới cho rằng, dự án luật chưa giao quyền cho công an xã: “Hành vi bạo lực gia đình là hành vi vi phạm pháp luật. Dù hình sự, dân sự hay hành vi vi phạm pháp luật là công an xã có trách nhiệm xử lý. Giao cho công an xã giám sát việc thực hiện, cấm tiếp xúc…đây là việc giao cho công an xã cũng rất nặng nề. Quy định công an xã yêu cầu người vi phạm bạo lực gia đình về trụ sở xã. Nếu giả sử 3 điều này, người ta không chấp hành công an xã làm sao? Do đó tôi đề nghị giao quyền cho công an xã trong luật này”.

Ủy ban TVQH đề nghị bổ sung các hành vi bạo lực gia đình để phản ánh được thực tiễn cuộc sống và tránh bỏ sót hành vi, nhất là trong bối cảnh hiện nay khi bạo lực gia đình được đánh giá là diễn biến nghiêm trọng với nhiều hình thức tinh vi, phức tạp. Việc quy định các hành vi bạo lực gia đình cần có mối liên hệ với các biện pháp phòng ngừa, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân, biện pháp xử lý người có hành vi bạo lực gia đình. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nêu thực tế những hành vi được coi là bạo lực đối với học sinh trong chính gia đình:“Bên cạnh nuôi thì còn dạy. Bỏ không dạy và dạy thái quá thì cũng phải được xem là bạo lực đối với học sinh. Thứ hai, cưỡng ép trong việc lựa chọn nghề nghiệp, định hướng nghề nghiệp trái với mong muốn nguyện vọng của trẻ em. Cha mẹ thì cứ mong muốn còn làm cái nghề mà không phù hợp với năng lực, nguyện vọng sở thích. Bên cạnh đó, việc ngăn cản thực hiện các hoạt động theo nguyện vọng chính đáng của trẻ, điều này có lẽ cũng nên cân nhắc”.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị tiếp tục bổ sung, làm rõ đối tượng bạo lực gia đình đối với những người từng sống chung với nhau, từng có quan hệ nuôi dưỡng như “con nuôi”; cha mẹ khước từ con cái nhưng sống chung với nhau; đặc biệt rà soát các hành vi đối với mẹ kế bạo hành với con riêng của chồng hoặc chồng xâm hại, bạo hành với con riêng của vợ:“Nhận diện thế nào, biện pháp thế nào để tập trung vào. Bạo lực liên quan đến cái này khó lắm đấy. Các đồng chí ngành tư pháp, khoa học pháp lý hình sự, công an, viện kiểm sát, tòa án…nghiên cứu thêm. Đặc biệt quan tâm đến đối tượng mẹ ghẻ bạo hành con riêng của chồng. Bố dượng hoặc là người tình, chưa phải là gia đình nhưng mà lại xâm hại và bạo hành với con riêng của vợ. Tôi thấy  trong luật này rất mong muốn nhấn mạnh những vấn đề này”.