Zập tuần, ta coóh bhươl Bling Hạnh ắt đhị vel Công Dồn, chr’val Zuốih, chr’hoong Nam Giang nắc tước ooy Gươl đoọng pa choom p’niên k’tứi cóh chr’val tân tung da dặ âng ma nuýh Cơ Tu. T’coóh Hạnh pa ghít zập x’nưl âng chiing, cha gâr, cơnh tân tung, da dặ. Lâng t’coóh Hạnh, zập t’ngay bơơn đh’rứah lâng k’bhúh p’niên cóh vel tân tung da dặ nắc muy râu chr’nắp liêm bhlầng. Lâng p’niên k’tứi bơơn pa choom tân tung da dặ nắc râu bhui har lâng tự hào đắh văn hoá âng acoon cóh đay. A đhi Bling Thị Diều ắt đhị Công Zồn, chr’val Zuốih xay moon: “Acu pa choom tâm goong, n’toong chiing zr’năh k’đháp pa bhlầng, pa choom lấh muy c’xêê nắc ơy tợơp t’nớơt zăng crêê cơnh. Acu kiêng bhlầng tâm goong, n’toong chiing, tu nắc đoo chr’nắp liêm bhlầng âng ma nuýh Cơ Tu, tu cơnh đếêc nắc zư lêy lâng pa dưr chr’nắp nắc đoo.”

        T’coóh Bling Hạnh đoọng năl: Lang p’niên Cơ Tu đhị chr’val Zuốih zập ngai zêng kiêng pa choom tân tung da dặ. “Acu pa choom đoọng ha pêê p’niên tâm goong n’toong chiing âng ma nuýh Cơ Tu, đoọng đươi dua  đhị zập bhiệc bhan âng ma nuýh Cơ Tu. P’niên zăng ta béch, đấh u choom đhị bêl pa choom tân tung da dặ đoọng zư lêy chr’nắp liêm âng ma nuýh Cơ Tu.”

          Tợơ râu loom luônh liêm ta níh âng t’coóh Hạnh, tinh thần zay học âng lang p’niên cóh  vel, k’bhúh tân tung da dặ đhị vel Công Dồn nắc ơy tợơp biểu diễn liêm choom râu t’nơơt truyền thống nâu đhị bấc bhiệc bhan cơnh: tân tung da dặ bhrợ Gươl t’váih cr’noon, hơnh déh ha roo t’mêê, bhiệc bhan zr’ziêng..Cóh zập c’moo đăn đâu, mơ chu tỉnh Quảng Nam, chr’hoong Nam Giang vêy bhiệc bhan ga mắc, k’bhúh tân tung da dặ đhị vel Công Dồn nắc bơơn t’đang lướt biểu diễn. Tợơ đếêc, chroi k’rong pa cắh chr’năp văn hoá âng ma nuýh Cơ Tu. T’coóh Zơ Râm Mấu, cán bộ Văn hoá Thông tin chr’val Zuốih chr’hoong Nam Giang, Quảng Nam đoọng năl: “K’bhúh văn nghệ p’niên âng đơn vị chr’val Zuốih vêy bấc ngia năl tước. Bơơn lướt tân tung da dặ zập ooy, nắc râu ng’hâng bhlầng, pa cắh râu k’rang lêy âng chr’hoong, chr’val bhươl lâng râu pa zay lứch c’rơ âng apêê p’niên.”

        Đọong zư lêy lâng pa dưr pazêng râu chr’nắp văn hoá laliêm âng ma nuýh Cơ Tu, zập vel đong âng tỉnh Quảng Nam zêng vêy muy cơnh bhrợ lalay. Nắc cơnh c’lâng bh’rợ đhị chr’val Zuốih, chr’hoong Nam Giang ơy “ pa tệêt pa dưr” loom chắp kiêng đoọng ha lang p’niên, “pa đanh lấh mơ” râu chr’nắp liêm âng tân tung da dặ cóh đhanuôr Cơ Tu./.

XÃ ZUÔIH BẢO TỒN ĐIỆU MÚA TÂN TUNG DA DÁ TRUYỀN THỐNG

                                                                                                                                      CTV Tấn Sỹ 

      Điệu múa Tân tung Da dá là loại hình nghệ thuật không thể thiếu trong các hoạt động sinh hoạt tinh thần của đồng bào Cơ Tu. Đây cũng là một trong ba loại hình được công nhận là Văn hóa Phi vật thể cấp Quốc gia. Nhằm gìn giữ, bảo tồn nét đẹp của điệu múa Tân tung Da dá, mỗi huyện miền núi, vùng cao tỉnh Quảng Nam có những cách làm rất riêng.

     Đều đặn hàng tuần, già làng Bling Hạnh ở thôn Công Dồn, xã Zuôil, huyện Nam Giang lại đến Gươl để bày cho thanh thiếu niên trong xã về điệu múa Tân tung Da dá truyền thống của người Cơ Tu. Già Hạnh cần mẫn, chăm chút từng nhịp trống, hồi chiêng, điệu nhảy Tân tung và điệu múa Da dá. Với ông Hạnh, mỗi một ngày được cùng nhóm thanh thiếu niên trong làng biểu diễn điệu múa mang đậm bản sắc của người Cơ Tu là một điều thật ý nghĩa. Với các bạn trẻ, được học, được múa truyền thống Tân tung Da dá là niềm vui và cả sự tự hào về văn hóa dân tộc mình. Em Bling Thị Diều ở thôn Công Zồn, xã Zuôil chia sẻ:  “Con học cồng chiêng cũng rất là vất vả, học mấy tháng mới quen cách nhún, nhảy, tay chân mới đều nhịp. Con rất thích múa cồng chiêng, bởi vì nó là truyền thống quý báu của người Cơ Tu, nên chúng ta phải giữ gìn và phát huy truyền thống đó.”

      Già Bling Hạnh cho biết: Lớp trẻ Cơ Tu ở xã Zuôih rất hào hứng tham gia học điệu múa Tân tuing Da dá. “Tôi dạy cho các cháu để luyện tập cồng chiêng của người Cơ Tu, để múa hát phục vụ các lễ hội của người Cơ Tu. Các cháu rất khéo léo, tiến bộ trong điệu múa để giữ gìn bản sắc của người Cơ Tu.”

     Từ sự nhiệt tình của già Hạnh, tinh thần ham học hỏi của lớp thanh thiếu niên trong làng, Đội múa Tân tung Da dá ở thôn Công Dồn đã biểu diễn thành thục điệu múa truyền thống này tại nhiều lễ hội như: múa dựng Gươl lập làng, mừng lúa mới, múa ăn thề kết nghĩa... Trong những năm gần đây, mỗi dịp tỉnh Quảng Nam, huyện Nam Giang có lễ hội lớn, Đội múa Tân tung Da dá ở làng Công Dồn lại được mời để biểu diễn phục vụ. Qua đó, góp phần quảng bá nét đẹp văn hóa đặc sắc của người Cơ Tu. Ông Zơ Râm Mấu, cán bộ Văn hóa Thông tin xã Zuôil, huyện Nam Giang, Quảng Nam cho biết: “Đội văn nghệ nhí của đơn vị xã Zuôil rất nhiều người biết tới. Được đi phục vụ, giao lưu khắp các vùng, đó là niềm vui lớn và thể hiện sự quan tâm của huyện, xã, thôn và sự nỗ lực của các em.”

     Để bảo tồn, gìn giữ phát huy những nét đẹp văn hóa của người Cơ Tu, mỗi địa phương của tỉnh Quảng Nam đều có một cách làm riêng. Điển hình như cách làm như ở xã Zuôi, huyện Nam Giang đã "tiếp lửa" đam mê cho thế hệ trẻ, nối dài hơn “sức sống” của điệu múa Tân tung Da dá trong cộng đồng Cơ Tu./.