Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr! C’moo học 2016 – 2017, tỉnh Yên Bái t’bil lơi k’nặ 180 zr’lụ trường la léh cóh 2 chr’hoong da ding k’coong Trạm Tấu lâng Mù Cang Chải, tơớp bhrợ têng đoọng ha xa nay bh’rợ ch’mêết lêy, ra p cớ trường lớp học, nắc vêy ta bhrợ têng tơợ nâu cơy tước c’moo 2020. T’bil lơi zr’lụ trường la léh, bấc học sinh ắt ch’ngai đong nắc bơơn học tập liêm choom lấh ahay. Hân đhơ dzợ bấc zr’nắh k’đháp, ta bhúch bấc rau nắc ng’bơơn lêy bh’rợ t’bil lơi pazêng zr’lụ trường la léh cóh tr’nơớp nắc t’váih rau liêm buôn, ting t’ngay nắc liêm choom lấh mơ.

     C’moo học n’nâu, Trường tiểu học chr’val Chế Cu Nha, chr’hoong Mù Cang Chải nắc vêy 120 học sinh tơợ apêê trường la léh chô ooy zr’lụ trường bha lâng. Bấc apêê ađhi học sinh cắh ơy loóih lâng bh’rợ ắt ch’ngai đong cóh pazêng t’ngay tr’nơớp nắc dưr ren nhăn chô, apêê thầy cô nắc ơy bhlơl, pa hêl nắc tinh thần âng apêê ađhi công nhâm mâng, t’bhlâng học tập. Lâng đợ học sinh lớp 1 dzợ k’tứi, lấh ooy rau k’rang lêy âng apêê thầy cô giáo nắc dzợ vêy nhà trường k’dua apêê a noo a moó lớp m’piing zư lêy. Cô giáo Nguyễn Thị Kim Thanh, Hiệu trưởng nhà trường prá: “Rau liêm buôn bhlâng nắc học sinh tơợ bhươl cr’noon xiêr ooy đâu nắc pazêng rau pr’đươi nhâm mâng lấh mơ. Apêê ađhi bơơn cha cha, học, ắt đhị trường bha lâng nắc cóh ha dum apêê thầy cô xiêr pa choom học sinh, tu cơnh đêếc nắc nhâm mâng rau liêm choom. Bh’rợ prá xay âng apêê ađhi công liêm choom. Rau k’đháp bhlâng nắc apêê ađhi học sinh lớp 1 dzợ pa bhlâng k’tứi, bêl xiêr ooy đâu nắc apêê k’conh k’căn đớp k’rang tu apêê ađhi pa bhlâng k’tứi, nắc 1, 2 c’moo tr’nơớp a năm cóh c’moo t’tun nắc doọ dzợ.”

     C’moo học n’nâu, Trưởng Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học lâng Trung học cơ sở chr’val Trạm Tấu, chr’hoong Trạm Tấu pazum 5 zr’lụ trường la léh chô ooy muy zr’lụ trường bha lâng. Pazêng học sinh pazêng zr’lụ trường la léh chô ooy trường bha lâng nắc 195 a đhi, pa dzoóc đợ học sinh âng nhà trường lấh 560 a đhi cóh 18 lớp. Đoọng xay bhrợ crêê cơnh cr’noọ học tập đoọng ha apêê ađhi học sinh, cóh hân noo ch’noọng, nhà trường đoọng giáo viên đơơng âng pazêng pa pan, tr’nớt, hảng tăm, sách giáo khoa đh’rứah lâng pazêng rau pr’đươi học tập tơợ pazêng zr’lụ trường la léh chô ooy trường bha lâng. Cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hiền, Hiệu trưởng nhà trường đoọng năl: “Cóh tr’nơớp nắc nhà trường ra li k’tiếc đoọng pa tơơi pazêng rau pr’đươi tơợ zr’lụ trường la léh chô, công pa tơơi bơr phòng nắc phòng thư viện lâng phòng pr’đươi học tập xiêr ooy phòng hành chính đoọng bhrợ 2 phòng học dzợ ta bhúch đoọng ha c’moo học 2016 – 2017.”

     Pr’căn Nguyễn Lan Hương, Phó trưởng phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong Mù Cang Chải xay moon: Xay bhrợ xa nay bh’rợ ch’mêết lêy, ra pặ trường lớp học, prang chr’hoong Mù Cang Chải ơy t’bil lơi 98 zr’lụ trường la léh (cóh đêếc vêy 29 zr’lụ trường mầm non. 69 trường tiểu học). 86 phòng học cóh pazêng zr’lụ trường la léh ơy vêy ta pa tơơi chô ooy zr’lụ trường bha lâng, đoọng nhâm mâng zập đhị học lâng đhêy ắt, cha cha đoọng ha apêê ađhi học sinh. Tước cr’chăl đâu, bh’rợ ra pặ nắc ơy nhâm mâng. Lâng apêê k’conh k’căn học sinh tỵ k’rang ja k’coon ta đhi đay học ch’ngai đong nắc nâu cơy công têêm loom, vêy cơnh cậ nắc bhui har bêl chô lum lêy pazêng zr’lụ trường bha lâng lêy k’coon ta đhi đay bơơn học tập lâng ắt tớt liêm choom lấh mơ. Pr’căn Nguyễn Lan Hương, Phó trưởng phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong Mù Cang Chải prá: “Pazêng rau pr’đươi, cơnh phòng học, phòng ắt, đong za nêệ n’nâu nắc lứch crêê cơnh cr’noọ xa nay đợ bấc apêê ađhi học sinh. Azi công ta đang moon Nhà nước t’bhlâng k’rong bhrợ ooy pr’đươi đoọng bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ âng apêê ađhi. Rau bơr nắc bêl học sinh bán trú tơợ apêê zr’lụ trường la léh chô ắt bấc nắc công zr’nắh k’đháp đoọng ha bh’rợ k’đhơợng lêy học sinh, azi công ta đang moon nắc ch’mêết lêy vêy bh’rợ đoọng ha bh’rợ k’đhơợng lêy học sinh, gít nắc đợ trường vêy tơợ 400 học sinh bán trú nắc đoọng tơợ 2 tước 3 giáo viên bhrợ têng bh’rợ zư lêy học sinh.”

     Đhị chr’hoong da ding k’coong Trạm Tấu, 79 zr’lụ trường la léh công nắc ơy vêy ta tơơi chô ooy zr’lụ trường bha lâng. Đoọng bh’rợ bhrợ têng liêm choom, lấh ooy rau k’rong bhrợ âng nhà nước, rau mr’cơnh cr’noọ xa nay âng bấc c’bhúh, cha nắc manuýh nắc apêê nhà trường công đơớh loon ra pặ pr’đươi âng đoọng bhrợ têng crêê cơnh bh’rợ dạy lâng học. Pr’căn Lê Thị Huệ, Phó trưởng phòng giáo dục lâng đào tạo chr’hoong Trạm Tấu prá: “Phòng Giáo dục ơy p’too moon apêê nhà trường pazum đh’rứah lâng chính quyền apêê chr’val lâng apêê ngành thành viên bhrợ têng liêm choom bh’rợ xay moon, p’too pa choom tước ooy đhanuôr lâng k’conh k’căn, học sinh ooy bh’rợ xơợng bhrợ Đề án ch’mêết lêy, ra pặ trường lớp. Phòng Giáo dục p’too moon apêê trường nắc cóh hân noo ch’noong k’rong cán bộ, giáo viên, manuýh pa bhrợ lâng ta đang moon đhanuôr vel đong ra văng pazêng rau pr’đươi, pa tơơi muy bơr phòng học cóh apêê zr’lụ trường la léh chô ooy zr’lụ trường bha lâng đoọng bhrợ têng phòng học bha lâng công cơnh pa tơơi muy bơr phòng chức năng âng nhà trường đoọng nhâm mâng đhị học tập, cha ắt âng học sinh.”

     Tơợ nâu cơy tước c’moo 2020, prang tỉnh Yên Bái nắc t’bil lơi lấh 600 zr’lụ trường la léh. Nâu đoo nắc bh’rợ tr’xăl k’rơ pa bhlâng đoọng pa dưr dal rau liêm choom âng giáo dục cóh zr’lụ da ding k’coong, đoọng k’coon ta đhi manuýh acoon cóh bơơn học tập cóh zr’lụ trường crêê cơnh xa nay, ma mơ mr’cơnh lâng học sinh cóh zr’lụ ếp. Nắc cóh c’moo học 2016 – 2017 n’nâu, bh’rợ t’bil lơi zr’lụ trường la léh nắc ơy vêy ta bhrợ têng cóh thành phố Yên Bái, thị xã Nghĩa Lộ lâng bơr chr’hoong zr’lụ da ding k’coong Mù Cang Chải lâng Trạm Tấu. Hân đhơ dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp ooy pazêng rau pr’đươi nắc tước ooy cr’chăl n’nâu, bh’rợ học tập âng apêê ađhi học sinh cóh zr’lụ da ding k’coong liêm buôn lấh mơ. G’lúh tr’nơớp, bấc apêê ađhi học sinh cắh ơy bool pấh bh’rợ khai giảng crêê cơnh cóh zr’lụ trường la léh nắc nâu cơy bơơn khai trường công mr’cơnh lâng apêê pr’zớc cóh trường zr’lụ xuôi. Bấc apêê ađhi cắh bool lêy, n’năl c’lâng ga mắc, xe cộ cắh cậ đợ đhr’nong đong ga mắc liêm nắc nâu cơy ơy bơơn lêy gít… Lâng bấc apêê thầy cô giáo nắc doọ dzợ lướt z’lấh c’lâng đhr’đấc đhr’luônh, dzang k’ruung đoọnh tước ooy học trò cóh apêê trường la léh zr’lụ ch’ngai bha dắh./.

VÙNG CAO YÊN BÁI

NHỮNG NGÀY ĐẦU XÓA ĐIỂM TRƯỜNG LẺ

      Năm học 2016 - 2017, tỉnh Yên Bái xóa bỏ gần 180 điểm trường lẻ ở 2 huyện vùng cao Trạm Tấu và Mù Cang Chải, mở đầu cho Đề án rà soát, sắp xếp lại quy mô trường lớp học được thực hiện từ nay đến năm 2020. Xóa điểm trường lẻ, nhiều học sinh phải xa nhà nhưng điều kiện học tập của các em tốt hơn trước rất nhiều. Tuy còn nhiều khó khăn, thiếu thốn nhưng có thể nhận thấy việc xóa bỏ các điểm trường lẻ bước đầu thực hiện thuận lợi, từng bước đi vào ổn định.

     Năm học này, Trường tiểu học xã Chế Cu Nha, huyện Mù Cang Chải đón hơn 120 học sinh từ các điểm trường lẻ về điểm trường chính. Nhiều em học sinh chưa quen xa nhà những ngày đầu đã khóc đòi về, các thầy cô đã dỗ dành và dành sự quan tâm đặc biệt nên đã ổn định tinh thần, chú tâm học tập trở lại. Đối với số học sinh lớp 1 còn quá nhỏ, ngoài sự chăm nom của các thầy cô giáo thì còn được nhà trường bố trí các anh chị lớp trên chăm sóc, kèm cặp. Cô giáo Nguyễn Thị Kim Thanh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Thuận lợi là học sinh từ trên bản xuống đây thì cơ sở vật chất đảm bảo hơn. Các em được ăn, học, ở tại điểm trường chính thì tối các thầy cô xuống rèn học sinh trên lớp nên đảm bảo chất lượng. Cái giao tiếp của các em cũng rất đảm bảo. Cái khó khó khăn nhất là các em học sinh lớp 1 còn nhỏ quá khi xuống đây thì một số phụ huynh e ngại con quá nhỏ, nhưng mà 1, 2 năm đầu thôi còn dần dần sẽ hiệu quả.”

    Năm học này, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Trạm Tấu, huyện Trạm Tấu sáp nhập 5 điểm trường lẻ về điểm trường chính. Tổng số học sinh từ các điểm trường lẻ chuyển về trường chính là 195 em, nâng tổng số học sinh của nhà trường lên trên 560 em ở 18 lớp. Để đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập cho các em học sinh, ngay trong hè, nhà trường đã bố trí giáo viên vận chuyển toàn bộ bàn ghế, bảng đen, sách giáo khoa cùng thiết bị đồ dùng học tập từ các điểm trường lẻ về điểm trường chính. Cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hiền, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Bước đầu tiên là nhà trường tiến hành san tạo mặt bằng để di dời cơ sở vật chất từ điểm trường lẻ về, thế và cũng di chuyển 2 phòng là phòng thư viện và phòng thiết bị xuống phòng hành chính để làm 2 phòng học thiếu cho năm học 2016 - 2017.”

     Bà Nguyễn Lan Hương, Phó trưởng Phòng GD&ĐT huyện Mù Cang Chải thông tin: Thực hiện Đề án rà soát, sắp xếp lại quy mô trường lớp học, toàn huyện Mù Cang Chải xóa 98 điểm trường lẻ, trong đó 2/3 là điểm trường tiểu học. 86 phòng học ở các điểm trường lẻ đã được di dời về các điểm trường chính để đảm bảo đủ chỗ học và ăn nghỉ cho các em học sinh. Riêng một số phụ huynh vốn lo con em mình học xa nhà nay cũng đã yên tâm, thậm chí phấn khởi khi về thăm các điểm trường chính thấy con em mình được học tập và sinh hoạt tốt hơn. Bà Nguyễn Lan Hương, Phó trưởng phòng GD&ĐT huyện Mù Cang Chải nói: “Cơ sở vật chất, bao gồm phòng học, phòng ở, bếp ăn này để đáp ứng nhu cầu của các em tăng rất là cao. Chúng tôi cũng đề nghị Nhà nước tăng cường đầu tư cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu của các em. Thứ hai là khi học sinh bán trú từ các điểm lẻ về ở đông thì cũng khó khăn cho công tác quản lí học sinh, chúng tôi cũng đề nghị là xem xét có vị trí việc làm cho công tác quản sinh, cụ thể là những trường có từ 400 học sinh bán trú thì bố trí từ 2 đến 3 giáo viên làm công tác quản sinh.”

    Tại huyện vùng cao Trạm Tấu, ngoài sự đầu tư của nhà nước, sự ủng hộ của nhiều tập thể, cá nhân thì các nhà trường cũng đã chủ động sắp xếp cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu dạy và học. Bà Lê Thị Huệ, Phó trưởng phòng giáo dục và đào tạo huyện Trạm Tấu cho biết: “Phòng Giáo dục đã chỉ đạo các nhà trường phối hợp với chính quyền các xã và các ngành thành viên làm tốt công tác tuyên truyền đến nhân dân và phụ huynh, học sinh về việc thực hiện Đề án rà soát, sắp xếp trường lớp. Phòng Giáo dục cũng chỉ đạo các trường ngày từ trong hè tập trung cán bộ, giáo viên, nhân viên và huy động nhân dân địa phương chuẩn bị cơ sở vật chất, di chuyển một số phòng học ở các điểm trường lẻ về điểm trường để dựng phòng lớp học chính cũng như là dồn dịch một số phòng chức năng của nhà trường để đảm bảo chỗ học tập, ăn nghỉ và sinh hoạt cho học sinh.”

     Từ nay đến năm 2020, toàn tỉnh Yên Bái sẽ xóa bỏ trên 600 điểm trường lẻ. Đây là bước chuyển mạnh mẽ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục vùng cao, để con em đồng bào các dân tộc được học tập trong môi trường đảm bảo tiêu chuẩn, bình đẳng như học sinh các trường vùng thấp. Ngay năm học 2016 – 2017 này, việc xóa các điểm trường lẻ đã được thực hiện ở thành phố Yên Bái, thị xã Nghĩa Lộ và hai huyện vùng cao Mù Cang Chải và Trạm Tấu. Dù còn nhiều khó khăn nhưng về cơ bản đến thời điểm này, việc học tập của các em học sinh vùng cao diễn ra thuận lợi. Lần đầu tiên, nhiều em học sinh đã có ngày khai trường giống như các bạn vùng thấp. Và nhiều thầy cô giáo đã không còn phải lặn lội vượt núi đèo, thác ghềnh để đến với học trò nơi trường lẻ heo hút mờ xa./.