T’mêê đâu, cóh g’lúh đác túh chô pr’hơợc cóh t’ngay 13/12 đhị chr’val An Hiệp, chr’hoong Tuy An, tỉnh Phú Yên dưr pr’hơợc lâng hor bhrợ ha đhanuôr cắh loon xó mút. Pazêng cr’van nắc lứch đác túh đơơng p’loong. Đhanuôr cóh đâu xoọc ắt lâng đhr’năng pa bhlâng bấc rau zr’nắh k’đháp. 

                   Tước t’ngay g’lúh 3 tơợ bêl dưr váih túh hooi hor cắh bool váih tơợ bêl ahay đhị zr’lụ cr’noon Mỹ Phú 2, chr’val An Hiệp, chr’hoong Tuy An, đhanuôr cóh đâu cắh ơy bil rau k’pân. A bhướp Mai Xuân Thành, c’moo đâu nắc 86 c’moo xay moon, cắh bool lêy đhr’năng dưr váih k’pân cơnh đâu:

                Cắh bool váih g’lúh túh cơnh đêếc. C’moo đâu boo doọ lấh bấc, nắc vêy đhí k’rơ, cắh loon g’đéch. Nắc acu glúh k’coon cu moon đác túh ơy nong tước ooy ta đang đong, nắc t’mêê k’dua a đoo chô mót ooy đong nắc đác túh công tước.

                   Ha dum t’ngay 15/12 nắc ha dum g’lúh 3 bấc đhanuôr cóh zr’lụ túh nắc bếch ta tớt. Đác túh nong đơớh lâng pr’hơợc, mơ 10 phút nắc nong tước m’pâng đong, bhrợ ha đhanuôr cắh loon ra văng xó mút. Pazêng xa nấp xấp, ha roo, ch’néh, pr’đươi, cr’van cóh đong nắc lứch túh đơơng p’loong cắh cậ clệch cóh đác túh lứch ma hư. Pr’loong đong a ngắh Nguyễn Thị Hương lâng t’coóh Nguyễn Ẩn nắc pr’loọng đong đharứt, cắh vêy k’coon ch’chau, k’díc nắc k’bang muy n’đắh mắt, mắt muy dợ nắc đhiệp choom la lêy mơ 40%. Blo túh tước, díc điêl nhi đoo nắc đhiệp loon dưr dzoóc ooy p’bhung đong a năm, pazêng rau pr’đươi cóh đong nắc lứch đang túh đơơng p’loọng. Xoọc đêếc nắc đhiệp muy p’bhung đong hơơ ạ, z’đâl đong lứch ma ha voóh. Pr’đươi cóh đong nắc cắh dợ rau vêy. Ha bu t’ngay 15/12 bêl azi tước, t’coóh Ẩn xoọc dzụt goọ ch’na điện crêê ta trọm cóh đác túh, n’jứah xay moon cắh n’năl nắc dợ vêy choom ng’đươi cắh, nắc cắh dợ choom ng’đươi. Pr’loọng đong a ngắh Hương lâng t’coóh Ẩn vêy puôn t’clắh pa pan đoọng t’bếch, đác túh đơơng p’loọng bơr t’clắh nắc dợ bơr t’clắh hơơ ặ, bơr cha nắc t’bếch cắh u zập, nắc tr’xăl t’bếch, a đoo đi bếch đhị pa pan nắc đoo tốh bếch ta tớt, tr’xăl cơnh đêếc. Bơr t’ngay n’nâu a ngắh Hương nắc đhiệp xấp muy bêệ áo ga mắc lâng muy bêệ quân dal tước tr’col t’mêê lướt nhăn, tu xa nấp cắh dợ vêy. Cắh vêy j’nuum, cắh vêy a lớ, cắh vêy xa nấp, cắh vêy ch’néh ch’na nắc đhiệp vêy muy bơr t’nôn mì tôm hất đoọng cha, đhị đêếc cậ pleng dợ boo, nắc h’cơnh mặ z’lấh cóh bơr pêê t’ngay boo cha cêết n’nâu. A ngắh Hương n’jứah ren n’jứah prá:

                Đác túh hooi tước ooy đâu, cắh loon xó mút, cr’van cóh đong nắc lứch đang p’loọng. Loọng xe, ti vi công loong, nắc cắh dợ vêy rau rí dợ, k’goóh lứch. Cắh choom bếch, cắh vêy bh’nếch, pa pan lấh u loong. Nắc pay tr’nớt tớt cóh toong ha dum. Ch’néh công cắh vêy, ha ul nắc cha mì tôm hất.

                Pr’loọng đong t’coóh Nguyễn Thuận pa câl tập hoá, g’lúh túh tước, pazêng hàng hoá cóh đong lâng hàng đhị chợ Mỹ Phú lứch đác p’loọng, bil hư lấh 100 ức đồng. Đhr’nong đong t’coóh Thuận xoọc ắt cóh crêê tân jấh z’đâl. Bấc c’moo k’rong đớc nắc xoọc đâu bil bal lứch, cắh dợ rau vêy. T’coóh Nguyễn Thuận prá:

                    Pr’loọng đong bhrợ bh’rợ tr’câl nắc lứch đác túh đơơng p’loọng, hân đoo cắh choom loong nắc lứch bhrị hư, bơr pêê zệt c’moo k’rong đớc nắc nâu cơy bil bal lứch. Xoọc đâu đong công cắh pân ng’ắt, k’pân u ha rập.

                   Lấh ooy cr’van, bấc pr’loọng đong cóh Mý Phú t’mêê xoÓt ha roo hân noo 10- 12 xang nắc lứch đác túh đơơng p’loong, cóh đhr’nong đong cắh vêy cr’liêng ch’néh hân đoo, đhị đêếc cậ ha roo 10- 12 cóh clung ruộng công crêê đác túh bhrợ clệch, cắh cậ ga lấp lâng k’tiếc, lứch ma hư. Đác túh tước, nắc đợ manuýh pân juýh k’rơ bhlâng cóh pr’loong đong công dưr ren bêl xay moon ooy rau bil hư lâng pr’ắt tr’mông cóh pazêng t’ngay k’nặ tước. t’coóh Nguyễn Văn Cảnh, cr’noon Mỹ Phú 2, chr’val An Hiệp prá:

                  Đong âng cu xoọc đâu cắh rau rí dợ, xa nấp n’nâu công dzếp nắc công xập xa nấp dzệp n’nâu, cha mỳ tôm. Hân noo n’nâu ha roo nắc tơớp pay pa chô nắc công bil lứch, đươi chính quyền vel đong zúp zooi nắc xoọc đâu cắh n’năl cơnh chêếc bhrợ têng.

                  Cóh xoọc đâu đhị cr’noon Mỹ Phú 2, pazêng đhr’nong đong, pazêng c’lâng lướt nắc dợ bấc đác, a bhị. Nắc t’coóh pleng công cắh k’er đoọng ha đhanuôr zr’lụ túh bhlong, tỵ ơy đharứt đharắh, cóh ha dum nua túh chô cớ ooy cr’noon Mỹ Phú 2 lâng đợ đác nong k’nặ 1 m. Xang túh, đợ bhr’dang dung lướt bhr’dang cóh zr’lụ a bhị đoọng chêếc lêy đợ n’hau dợ vêy xang túh. Xa nấp xập lứch ma dzếp, j’nuum bhr’lếp cắh dợ vêy, nắc cơnh ooy choom pa ngăn a chắc azân cóh pazêng t’ngay c’xêê boo cha cêết. P’niên k’tứi ắt g’đéch cóh t’tol đong. Manuýh t’coóh ta ha k’er da dô lêy k’coon ch’chau zr’nắh k’đháp. Đợ rau c’bunh ca chăng nắc công ting đác túh đơơng t’bil cr’van. Pr’ắt tr’mông âng đhanuôr đharứt cóh zr’lụ túh An Hiệp xoọc bấc ơl đợ rau zr’nắh k’đháp./.

NƠI NƯỚC MƯA HOÀ NƯỚC MẮT

 (CTV Lê Biết - Đức Hưng )

                Lũ chồng lên lũ. Những ngày này nhiều nơi ở miền Trung người dân phải sống trong cảnh ngập lụt dài ngày vô cùng khó khăn.

               Mới đây, trận lũ quét ngày 13/12 tại địa bàn xã An Hiệp, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên xảy ra bất ngờ, cường độ mạnh khiến người dân không kịp trở tay. Hầu hết tài sản đều bị nước lũ cuốn trôi hoặc nhấn chìm. Người dân nơi đây đang đối mặt với chồng chất khó khăn. Lê Biết, Đức Hưng- CTV Đài TNVN phản ánh:

                  Bước sang ngày thứ 3 kể từ khi trận lũ quét chưa từng có đi qua địa bàn thôn Mỹ Phú 2, xã An Hiệp, huyện Tuy An, những người dân nơi đây vẫn chưa hết bàng hoàng. Cụ ông Mai Xuân Thành, năm nay 86 tuổi cho biết, chưa bao giờ chứng kiến cảnh tượng hãi hùng như thế này:

                 "Không bao giờ có trận lụt như vầy. Năm nay mưa rất ngắn, mà cốc tốc, trở tay không kịp. Chính tôi mò ra con nó mới báo nước vô tới sân rồi ông ba, vậy mà mới ra thọc nó vô liền vô liền tới đây luôn." 

                   Đêm 15/12 là đêm thứ 3 nhiều người dân vùng lũ quét phải ngủ ngồi. Nước lũ lên nhanh chưa từng thấy và quá bất ngờ, chỉ trong vòng 10 phút là ngập đến nửa nhà khiến người dân không kịp trở tay. Toàn bộ quần áo, gạo thóc, vật dụng, tài sản trong nhà đều bị lũ hoặc cuốn trôi hoặc nhấn chìm hư hỏng. Nhà bà Nguyễn Thị Minh Hương và ông Nguyễn Ẩn là hộ nghèo có mã số, không có con cái, anh bị hỏng một bên mắt, mắt còn lại thị lực chỉ còn 40%. Trận lũ ập tới, vợ chồng chỉ kịp trèo lên mái nhà dưới thoát thân, toàn bộ đồ đạc trong nhà trôi theo dòng nước dữ. Lúc này nhà chỉ còn lại phần mái, toàn bộ vách tường bị hư hỏng. Chiều 15/12 khi chúng tôi đến, ông Ẩn đang mân mê lau cái nồi cơm điện bị ngâm trong nước lũ vừa lẩm nhẩm không biết nó có còn vô điện được nữa không, chắc không dùng được nữa. Gia đình bà Hương ông Ẩn có bộ ván gỗ nhưng nước lũ đã cuốn mất hai tấm, còn lai hai tấm, hai người nằm không đủ, đành phải thay phiên nhau người nằm, thì người ngủ ngồi. Hai ngày nay bà Hương mặt mỗi chiếc áo rộng thùng thình và chiếc quần đùi quá gối đi xin được, bởi quần áo không còn cái nào. Không mền, không chiếu, không áo quần, không cả lương thực thực phẩm, thức ăn thì chỉ có mì tôm sống cứu trợ cầm hơi, trong khi trời vẫn mưa dầm dề, làm sao có thể chống chịu được qua mấy ngày mưa rét này. Bà Hương nói trong nước mắt:

                      "Nó đầy lút lên đây luôn không chạy kịp, của cải tài sản trong nhà trôi hết. Trôi xe, ti vi cũng sụp trôi luôn, cũng như hổng có còn gì nữa, tay trắng luôn. Không ngủ được, không có giường chiếu ván đồ nó trôi hết. Cứ lấy cái đẩu(ghế) ngồi miết suốt đêm. Gạo cũng không có ăn, nẫu cho mì tôm đó rồi ăn sống."

                      Gia đình ông Nguyễn Thuận bán tạp hoá, trận lũ đi qua, toàn bộ hàng hoá trong nhà và hàng tại chợ Mỹ Phú bị nước cuốn trôi, thiệt hại hơn 100 triệu đồng. Căn nhà ông Thuận đang ở cũng bị tuột vách trống huơ trống hoác. Bao nhiêu năm  ki cóp, giờ chẳng còn gì. Ông Nguyễn Thuận nói:

                    "Nhà buôn bán mà nó trôi hết, cái nào không trôi nước dập hư hết, mấy chục năm nay coi như trắng tay. Giờ nhà cũng không dám ở con, sợ sập chứ sao."

                           Ngoài tài sản, nhiều gia đình ở Mỹ Phú vừa gặt lúa xong cũng bị lũ cuốn trôi sạch, trong nhà lúc này không còn hạt gạo, trong khi lúa 10-12 ngoài đồng cũng bị nước lũ làm ngập úng hoặc bồi lấp đất đá, hư hại hoàn toàn. Cơn lũ đi qua, ngay cả những người đàn ông cứng cỏi nhất trong các gia đình cũng bật khóc khi nói về những thiệt hại và cuộc sống những ngày sắp tới. Ông Nguyễn Văn Cảnh, thôn Mỹ Phú 2, xã An Hiệp nghẹn ngào:

                    "Nhà của em giờ không còn gì hết, qua nay đồ ướt nhưng cũng phải mặt đồ ướt, ăn mỳ vấy vá. Mùa này lúa chuẩn bị thu mà cũng mất hết rồi, nhờ chính quyền địa phương trợ giúp chứ giờ hổng biết làm sao."

                     Hiện nay ở Mỹ Phú 2, những ngôi nhà vẫn ngổn ngang, những con đường, mảnh sân còn ngập ngụa bùn đất. Người dân vùng lũ vốn đã nghèo, đêm qua lũ lại tràn vào thôn Mỹ Phú 2 với mức nước ngập sâu gần 1m. Sau lũ, những đôi chân trần lại bật máu trong mớ bùn non để mong tìm kiếm những gì còn sót lại sau lũ. Quần áo ướt, chăn chiếu không còn, làm sao có thể giữ ấm được những tấm thân gầy trong những ngày mưa rét. Trẻ con ngồi co ro nơi góc nhà. Người già héo hon nhìn cảnh con cháu khốn khổ. Những nụ cười cũng trở nên méo mó theo dòng nước xiết. Cuộc sống của những người dân nghèo vùng lũ quét An Hiệp đang chất chồng những khó khăn./.