Sinh sống qua nhiều thế hệ tại bản Thín Khá, xã Yên Châu, tỉnh Sơn La, chị Quàng Thị Vân, dân tộc Thái hiểu rõ hơn ai hết những gian nan giao thương nơi vùng cao. Bao năm qua, những cung đường nhỏ hẹp, ngoằn ngoèo, khúc khuỷu là rào cản lớn khiến việc đi lại và tiêu thụ nông sản của bà con gặp rất nhiều khó khăn, cuộc sống vất vả mãi chưa thể bứt phá. Biết tin Đảng và Nhà nước chuẩn bị đầu tư xây dựng tuyến cao tốc kết nối với Thủ đô, chị và bà con trong bản không giấu nổi niềm vui mừng, kỳ vọng, bà con rất ủng hộ và mong muốn sớm làm đường cao tốc; nhà ai phải hiến đất, hay di chuyển để làm đường thì đều sẵn sàng cả vì mọi người ai cũng muốn có đường to đẹp để có điều kiện phát triển.

Trưởng bản Thín Khá, ông Mè Văn Dũng cho biết, bản có 181 hộ, hơn 820 nhân khẩu thì có 7 hộ bị thu hồi nhà, đất do cao tốc chạy qua. Tuy nhiên, cả 7 hộ đều đồng thuận với chủ trương và sẵn sàng tái định cư theo phương án địa phương sắp xếp. Cả 7 hộ này đều có nguyện vọng tái định cư ngay trong bản để gần anh em họ mạc và tiện trong sản xuất, đời sống. Chúng tôi đã vận động và được hộ có đất vui vẻ san sẻ để các hộ sớm làm nhà, ổn định đời sống.

Tuyến cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên có tổng chiều dài hơn 300km; trong đó đoạn qua tỉnh Sơn La có chiều dài khoảng 182km, đi qua 17 xã, phường và được đầu tư theo tiêu chuẩn đường bộ cao tốc, quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 22m, vận tốc thiết kế 80km/h. Theo phương án trình Quốc hội, dự án sẽ được chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026–2027, khởi công năm 2027 và dự kiến cơ bản hoàn thành các hạng mục chính vào năm 2030. Khi đưa vào vận hành, thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Sơn La sẽ được rút ngắn chỉ còn từ 2,5 đến 3 giờ thay vì 6 đến 7 giờ như hiện nay; Hành trình lên Điện Biên cũng giảm hơn một nửa, chỉ còn chưa đầy 5 giờ. Toàn bộ dòng chảy hàng hóa và du khách về với Tây Bắc sẽ thông suốt hơn bao giờ hết. Để đón đầu cơ hội lớn này, tinh thần chủ động nhập cuộc đã được triển khai ngay từ cấp xã.

Ông Lù Văn Cường, Bí thư Đảng ủy xã Yên Châu cho biết, địa phương đã khẩn trương xây dựng kế hoạch tuyên truyền, vận động nhân dân sẵn sàng đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để dự án được thi công đúng tiến độ. Chúng tôi đã xác định trên địa bàn có 131 ha đất phải thu hồi, hơn 400 hộ bị ảnh hưởng, với 24 hộ, 260 ngôi mộ phải di chuyển. Chúng tôi đã tuyên truyền đến bà con nhân dân và nhận được sự đồng thuận của tuyệt đại đa số. Đây là cơ sở để chúng tôi cam kết sẽ bàn giao mặt bằng cho chủ đâu tư trước thời hạn quy định.

Tại tỉnh Điện Biên, để dự án CT.03 sớm được triển khai, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng cũng đang được các địa phương nơi dự án đi qua tập trung thực hiện. Với người dân nơi đây, việc di chuyển nhà cửa, thay đổi nơi sinh sống không phải là quyết định dễ dàng.kKỳ vọng về một tuyến giao thông hiện đại, góp phần kết nối các địa phương, tạo thuận lợi cho đi lại, giao thương và phát triển kinh tế đã trở thành động lực để các hộ dân di chuyển đến nơi ở mới. Ông Lường Văn Ơn, ở bản Cói bánh, xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên cho biết, bản thân cũng đồng thuận để di chuyển để làm cao tốc, gia đình tôi cũng nhất trí và không thắc mắc với cơ quan nhà nước, gia đình vui vẻ, phấn khởi và di chuyển thôi, mong muốn được tái định cư cho cuộc sống của chúng tôi, chúng tôi rất phấn khởi. Xác định dự án tuyến cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên dự án trọng điểm mang tính chiến lược, tỉnh Điện Biên đã và sẽ huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, chủ động phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương trong khâu khảo sát và đền bù giải phóng mặt bằng.

Ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên nhấn mạnh, cao tốc Hà Nội – Sơn La – Điện Biên – Tây Trang sẽ từng bước hình thành trục động lực phát triển kết nối vùng Tây Bắc với Hà Nội. Mở ra hành lang giao thương quan trọng kết nối giữa Việt Nam với các tỉnh Bắc Lào, Thái Lan, Vân Nam (Trung Quốc) và Asean thông qua hệ thống cửa khẩu quốc tế. Đây sẽ là nền tảng để phát triển mạnh mẽ liên kết vùng, mở ra không gian phát triển đô thị, công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao và phát triển xanh thông minh bền vững, tạo điều kiện phát triển cho nhân dân Điện Biên và vùng Tây Bắc.

Tuyến cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên không chỉ rút ngắn hàng giờ đồng hồ di chuyển về Thủ đô Hà Nội, mà còn phá vỡ thế "ốc đảo", đánh thức tiềm năng kinh tế - xã hội vùng cao. Niềm tin, sự kỳ vọng cùng tinh thần chủ động của cấp uỷ, chính quyền và nhân dân hai tỉnh Sơn La, Điện Biên chính là động lực quan trọng để dự án sớm triển khai hoàn thành, mở ra tương lai phát triển bền vững cho cả khu vực Tây Bắc./.