Tại tỉnh Thanh Hóa, nhiều công trình thiết yếu được xây dựng, nâng cấp đã góp phần làm thay đổi diện mạo các bản làng miền núi. Thực tế từ xã Pù Nhi cho thấy, hiệu quả của công trình được thể hiện rõ nhất khi đáp ứng đúng nhu cầu của cộng đồng và được người dân sử dụng, gìn giữ.

Theo báo cáo của Sở Dân tộc và Tôn giáo, giai đoạn 2022-2025, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Thanh Hóa được đầu tư hơn 690 công trình hạ tầng thiết yếu thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn I từ năm 2021 đến năm 2025. Trong đó có 35 công trình nước sinh hoạt tập trung; 15 công trình xây dựng, nâng cấp, cải tạo, sửa chữa trạm y tế; 16 công trình cứng hóa đường giao thông; 10 công trình đầu tư, xây dựng, cải tạo, nâng cấp mạng lưới chợ; 37 công trình trường, lớp học và 147 công trình văn hóa. Các công trình góp phần cải thiện điều kiện sống, tạo diện mạo mới cho khu vực miền núi của tỉnh. Hệ thống công trình hạ tầng được đầu tư đồng bộ giúp nâng cao đời sống tinh thần, bảo đảm không gian gìn giữ văn hóa truyền thống của các dân tộc (Mường, Thái, Dao, Thổ, Mông, Khơ Mú).

Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hạ tầng không chỉ cần đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn phải gắn với đặc điểm cư trú, nhu cầu sinh hoạt và phong tục của từng cộng đồng. Trong đó, nhà văn hóa là một thiết chế quan trọng, địa điểm tổ chức hoạt động giao lưu, hội họp…, góp phần duy trì đời sống văn hóa ở cơ sở và duy trì sự gắn kết cộng đồng. Ông Đoàn Văn Trường - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Pù Nhi cho biết 100 % thôn bản đều có nhà văn hóa và xã cũng đã đầu tư 1 sân thể thao chung cho các bộ môn. "Việc bảo đảm nơi sinh hoạt chung có ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng dân cư. Bên cạnh nhà văn hóa, các công trình thể thao cũng được đầu tư nhằm đáp ứng nhu cầu vui chơi, thúc đẩy phong trào rèn luyện sức khỏe của người dân"- Ông Trường cho biết.

Cùng với hạ tầng văn hóa, giao thông thuận lợi cũng có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống và sinh kế của đồng bào vùng cao. Những tuyến đường được cứng hóa giúp người dân đi lại thuận tiện hơn, đồng thời tạo điều kiện tiếp cận các công trình công cộng và dịch vụ thiết yếu. Tại xã Pù Nhi, cả 6 bản hiện nay đều có thể đi ô tô hoặc xe máy đến khu vực trung tâm nhà văn hóa.

Cùng với đầu tư xây dựng mới, công tác quản lý, duy tu và sửa chữa công trình cũng cần được chú trọng. Đối với địa bàn miền núi, nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, sạt lở và sụt lún, việc bảo đảm công trình tiếp tục phục vụ người dân có ý nghĩa không kém việc xây dựng ban đầu.

Để các công trình phát huy hiệu quả lâu dài, bên cạnh nguồn lực đầu tư của Nhà nước, cơ quan chức năng cũng cần tiếp tục lắng nghe ý kiến người dân, lựa chọn hạng mục phù hợp với điều kiện địa hình tự nhiên, nhu cầu sinh hoạt và đặc điểm văn hóa của từng cộng đồng dân tộc, đồng thời quan tâm duy tu, sửa chữa sau đầu tư. Khi công trình đáp ứng đúng nhu cầu và gắn bó với đời sống cộng đồng, hạ tầng không chỉ làm đổi thay diện mạo bản làng mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Đầu tư hạ tầng vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là xây dựng những công trình hữu hình, mà còn là đầu tư cho cơ hội phát triển, chất lượng cuộc sống và tương lai của mỗi bản làng. Khi từng công trình thực sự phát huy hiệu quả, người dân được thụ hưởng và tham gia quản lý, hạ tầng sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển bền vững.