Ngày 31/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP điều chỉnh, bổ sung nhiều quy định của Nghị định 38/2026/NĐ-CP về mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Với nhiều điểm mới như đơn giản hóa thủ tục, phân cấp mạnh cho địa phương, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nghị quyết được cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng sầu riêng tại Đắk Lắk đánh giá sẽ tháo gỡ những vướng mắc kéo dài, tạo nền tảng để hoạt động xuất khẩu phát triển minh bạch và bền vững.

Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, nhiều hợp tác xã và doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn bày tỏ sự kỳ vọng khi những rào cản về thủ tục cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được tháo gỡ.

Tại Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Krông Pắc, đơn vị có 7 thành viên chính thức, hơn 200 hộ liên kết với trên 120 ha sầu riêng, niềm vui hiện rõ khi nhiều năm theo đuổi quy trình sản xuất bài bản nhưng vẫn chưa được cấp mã số vùng trồng. Hợp tác xã đã có hơn 70% diện tích đạt tiêu chuẩn VietGAP, áp dụng nhật ký điện tử và quản lý vùng trồng chặt chẽ, song nhiều diện tích sản xuất xen canh nên chưa đáp ứng quy định về vùng trồng thuần theo quy định trước đây.

Ông Trần Văn Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Krông Pắc cho rằng việc Chính phủ nhanh chóng điều chỉnh những bất cập của Nghị định 38 sẽ mở ra cơ hội cho những vùng sản xuất thực chất được tham gia xuất khẩu. Theo ông, "những sản phẩm đã làm đúng quy trình nay có cơ hội xuất khẩu, sức cạnh tranh của sầu riêng Việt Nam sẽ được nâng lên", đồng thời tạo động lực để người dân tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu cũng nhận định Nghị quyết 36 đã tháo gỡ đúng điểm nghẽn lớn nhất là thủ tục cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Ông Huỳnh Kiều, đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng tại Đắk Lắk cho biết, hồ sơ xin cấp mã của doanh nghiệp đã phải chờ hơn 4 tháng. Việc thực hiện thủ tục hoàn toàn trực tuyến, phân cấp cho UBND cấp xã tiếp nhận, giải quyết hồ sơ và rút ngắn thời gian xử lý được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến lớn đối với hoạt động xuất khẩu.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng đề nghị các cơ quan chức năng sớm ban hành hướng dẫn cụ thể để việc triển khai được thống nhất. Theo ông Huỳnh Kiều, Sở Công Thương cần cụ thể hóa các quy định thành hướng dẫn đơn giản, dễ thực hiện, trong khi ngành Thuế cần có hướng dẫn chi tiết để doanh nghiệp, thương lái và người dân thực hiện đúng quy định, hạn chế rủi ro về thuế trong quá trình thu mua và xuất khẩu sầu riêng.

Không chỉ tháo gỡ thủ tục cấp mã, Nghị quyết 36 còn được kỳ vọng giải quyết những bất cập tồn tại trong chuỗi xuất khẩu sầu riêng.

Bà Hoàng Thị Thanh Thủy, Giám đốc Công ty Tư vấn Thuế tại Đắk Lắk cho biết, toàn tỉnh hiện có khoảng 200 cơ sở đóng gói nhưng chỉ khoảng 16 cơ sở được cấp mã GACC - mã số đăng ký bắt buộc do Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp để xuất khẩu chính ngạch sang thị trường này. Trong khi đó, số lượng vùng trồng được cấp mã còn hạn chế, khiến nhiều doanh nghiệp phải xuất khẩu thông qua đơn vị khác, phát sinh tình trạng mua bán mã và nhiều rủi ro liên quan đến hóa đơn, chứng từ.

Theo bà Thủy, khi thủ tục cấp mã được thực hiện nhanh và đồng bộ sẽ góp phần giảm tình trạng thiếu mã vùng trồng, thiếu cơ sở đóng gói, tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn. Doanh nghiệp cũng sẽ hỗ trợ nông dân và các đơn vị hoàn thiện hồ sơ để sớm được cấp mã phục vụ xuất khẩu.

Ông Lê Anh Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk cho rằng điều cộng đồng doanh nghiệp mong đợi không chỉ là thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn mà còn là phương thức quản lý mới. Việc chuyển sang cơ chế tự kê khai, tự chịu trách nhiệm kết hợp hậu kiểm sẽ giảm áp lực hành chính, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các chủ thể trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Ông Trung kỳ vọng khi các điều kiện được thực hiện thông thoáng, đúng quy định sẽ hạn chế tình trạng nhũng nhiễu, ùn tắc trong giải quyết hồ sơ, đồng thời tạo nền tảng để Đắk Lắk xây dựng vùng nguyên liệu sạch, an toàn, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu của các thị trường quốc tế.

Theo Nghị quyết 36, việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sẽ được thực hiện hoàn toàn trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết hồ sơ được phân cấp cho UBND cấp xã. Thời gian xử lý được rút xuống tối đa 3 ngày làm việc đối với hồ sơ không phải cấp mã xuất khẩu, tối đa 10 ngày đối với trường hợp cần kiểm tra thực tế và 2 ngày khi cấp lại do thay đổi thông tin hoặc điều chỉnh địa giới hành chính. Cơ chế hậu kiểm được thực hiện trong thời hạn tối đa 3 tháng sau khi chủ thể tự kê khai.

Là địa phương có diện tích sầu riêng lớn nhất cả nước, Đắk Lắk được kỳ vọng sẽ tận dụng hiệu quả những cơ chế mới của Nghị quyết 36 để tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính, minh bạch hóa chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng sức cạnh tranh của ngành hàng sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế./.