Trong nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số, già làng, trưởng bản và người có uy tín không chỉ là người gìn giữ phong tục, tập quán mà còn là cầu nối giữa chính quyền với Nhân dân. Chính vì vậy, việc phát huy vai trò của lực lượng này trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm của Đề án "Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035" ban hành kèm theo Quyết định số 233/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Đề án, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, chức sắc, chức việc tôn giáo và người đứng đầu các tổ chức cộng đồng sẽ được phát huy vai trò trong tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đây là lực lượng gần dân, am hiểu phong tục, tập quán, tiếng nói của từng dân tộc và có uy tín trong cộng đồng, góp phần đưa các quy định của pháp luật đến với người dân bằng cách thức gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với điều kiện thực tế ở cơ sở.

Ở nhiều bản làng vùng cao, tiếng nói của già làng, trưởng bản và người có uy tín vẫn là "điểm tựa" trong vận động cộng đồng. Khi các quy định của pháp luật được chuyển tải bằng tiếng nói quen thuộc, gắn với phong tục, tập quán và được chính những người được cộng đồng tin tưởng tuyên truyền, việc đưa pháp luật vào cuộc sống sẽ thuận lợi và hiệu quả hơn.

Đề án cũng yêu cầu đổi mới nội dung và phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân làm trung tâm, gắn với nhu cầu thực tiễn của từng địa bàn. Các tài liệu tuyên truyền sẽ được biên soạn phù hợp với từng nhóm đối tượng; tăng cường biên soạn, dịch và phổ biến nội dung pháp luật bằng tiếng dân tộc tại những địa bàn có nhu cầu; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin pháp luật.

Bên cạnh đó, Đề án khuyến khích xây dựng các sản phẩm truyền thông đa dạng như phóng sự, tiểu phẩm, câu chuyện pháp luật, tài liệu hỏi - đáp và mô hình phổ biến pháp luật tại cộng đồng; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới trong công tác tuyên truyền, phù hợp với điều kiện của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đề án đặt ra mục tiêu, đến năm 2030, khoảng 70% người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được tiếp cận thông tin pháp luật bằng hình thức phù hợp; đến năm 2035, tỷ lệ này đạt khoảng 90%. Đồng thời, khoảng 1.300 hạt nhân nòng cốt làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ được đào tạo, bồi dưỡng, góp phần đưa chính sách, pháp luật đến gần hơn với đồng bào, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và phát huy sức mạnh của cộng đồng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc./.