Bảo tồn bản sắc văn hóa không chỉ góp phần gìn giữ cội nguồn dân tộc mà còn tạo động lực phát triển kinh tế bền vững.

Nhiều năm nay, nghệ nhân Phạm Văn Rôm ở xã Ba Vinh, tỉnh Quảng Ngãi miệt mài truyền dạy nghệ thuật trình diễn Chiêng Ba cho thế hệ trẻ người H'rê. Đây là loại nhạc cụ đặc trưng nhất của người H'rê, mang đậm giá trị tâm linh, là thước đo sự giàu có và vị thế của gia chủ trong cộng đồng.

Ông Phạm Văn Rôm cho rằng, việc gìn giữ di sản cũng chính là giữ gìn cội nguồn văn hóa dân tộc. 

“Mình giữ gìn và bảo tồn văn hóa của đồng bào H'rê mình. Nghệ thuật Chiêng Ba có từ lâu đời rồi, cho nên Chiêng Ba của người H'rê có giá trị rất đặc biệt, mình phải giữ gìn giá trị bản sắc của đồng bào H'rê”. - Ông Rôm nói.

Từ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, năm 2026, UBND xã Ba Vinh, tỉnh Quảng Ngãi đã mở nhiều lớp truyền dạy nghệ thuật Chiêng Ba và nghề Dệt thổ cẩm, để bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống của người H'rê. Những lớp học này do các nghệ nhân, già làng giảng dạy.  

Nghệ thuật trình diễn Chiêng Ba của người H'rê đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Bà Trần Thị Thanh Thúy, Phó Chủ tịch UBND xã Ba Vinh cho biết, địa phương triển khai đề án bảo tồn, phát huy giá trị di sản này vào khai thác du lịch.

Đến nay, xã đã thành lập được 4 đội văn hóa - văn nghệ tại 4 thôn và đang tiếp tục xây dựng đề án bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị Chiêng Ba cùng các điệu múa truyền thống của thiếu nữ H'rê.

Theo bà Trần Thị Thanh Thúy, việc duy trì các lớp học không chỉ bảo tồn di sản mà còn tạo ra những sản phẩm văn hóa đặc trưng, góp phần phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế cho người dân.

“Chúng tôi mở các lớp trình diễn nghệ thuật Chiêng Ba và dệt thổ cẩm của người H'rê. Đây là những hoạt động được hỗ trợ từ Chương trình mục tiêu quốc gia và sẽ tiếp tục được nhân rộng và làm thành chuỗi sản phẩm cho bà con về lâu dài. Địa phương mong muốn sẽ lồng ghép hết các chương trình để đầu tư tạo ra sản phẩm chính cho bà con thông qua các lớp truyền dạy như thế này.”.

Nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Cor cũng đang được gìn giữ và phát huy. Tại nhiều xã miền núi tỉnh Quảng Ngãi, các loại hình nghệ thuật như đấu chiêng, múa Cà đáo, dựng cây nêu cùng các lễ hội truyền thống được phục dựng, truyền dạy cho thế hệ trẻ.

Nhiều năm nay, Nghệ nhân Nhân dân Hồ Ngọc An ở xã miền núi Trà Bồng miệt mài với việc truyền dạy văn hóa Cor trong trường học. Hàng tuần, ông đến các trường học miền núi để dạy cách đánh Chiêng, múa Cà Đáo... Nghệ nhân Hồ Ngọc An vui mừng khi ngày càng có nhiều bạn trẻ yêu thích đến học.

“Phải nói là rất tự hào khi làm được cho dân tộc mình, gìn giữ và bảo tồn. Bản thân tôi cũng là người trực tiếp truyền dạy cho các cháu học sinh như trường nội trú dân tộc Trà Bồng nên tôi thấy rất mừng. Mỗi lễ hội Ngả Rạ của các trường họ đều tổ chức có văn hóa của đồng bào Cor”.

Xác định văn hóa chính là nền tàng để phát triển du lịch bền vững, các địa phương miền núi tỉnh Quảng Ngãi gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch cộng đồng, từng bước tạo sinh kế cho người dân. Ông Đỗ Khắc Phi, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi khẳng định, việc bảo tồn văn hóa dân tộc phải gắn với phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống người bản địa.

“Để bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa trên địa bàn, từ nguồn vốn Dự án 6 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, UBND xã đã tập trung hỗ trợ để đầu tư cũng như thực hiện tốt việc bảo tồn các di sản văn hóa trên địa bàn xã. Cụ thể là truyền dạy các di sản văn hóa; mua sắm hỗ trợ trang thiết bị cũng như đầu tư cơ sở vật chất văn hóa cho các thôn.

Thời gian tới, chúng tôi tập trung nguồn lực từ các chương trình, trong đó chủ yếu từ nguồn lực của Dự án 6 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”.